Tham gia hội thảo khoa học: Phát huy giá trị di sản đô thị thời Pháp thuộc gắn với phát triển du lịch di sản văn hóa

Ngày 30/6/2023 tới đây sẽ diễn ra Hội thảo khoa học tại Hà Nội với chủ đề: “Phát huy giá trị di sản kiến trúc đô thị khu phố Pháp ở Hải Phòng gắn với phát triển du lịch di sản văn hóa” –  Khu phố Pháp tại TP. Hải Phòng được lựa chọn làm trường hợp nghiên cứu, thảo luận thực tế.

Di sản đô thị là di sản văn hóa có quy mô lớn nhất trong mọi loại hình di sản mà con người kiến tạo được trong lịch sử tiến hóa của nhân loại. Di sản đô thị khác biệt, với tính nhị nguyên: vừa là sản phẩm của sáng tạo từ văn hóa loài người, vừa là môi trường bao chứa tất cả những hoạt động văn hóa ấy. Do đó, di sản đô thị có thể là một dạng di sản phức hợp, quý giá và có sự phát triển tiếp nối diễn ra ngay trong lòng di sản. Chính vì vậy, bảo tồn di sản đô thị không thể và không bao giờ theo con đường “bảo tàng hóa”. Các không gian đô thị lịch sử sống động với những sản phẩm vật chất và tinh thần (có thể) sẽ là di sản trong tương lai.

Du lịch Di sản văn hóa lần đầu tiên được ICOMOS định nghĩa tại hội nghị “Du lịch đương đại và chủ nghĩa nhân văn” (1976) “… là hình thái du lịch mà một trong số các mục tiêu là khám phá địa điểm và công trình lịch sử”. Du lịch di sản văn hóa đa dạng về hình thức, nên việc bảo tồn và phát huy nguồn tài nguyên di sản đòi hỏi sự kết hợp hài hoà giữa bảo tồn và phát triển. Trong sự kết hợp này, du lịch là một phần của hoạt động văn hóa, còn bảo tồn trở thành một động lực để phát triển kinh tế và đô thị. Phát triển du lịch di sản văn hóa là biện pháp hữu hiệu để duy trì bản sắc và phát triển đô thị bền vững dưới áp lực của quá trình toàn cầu hóa.

Thực tế cho thấy, sức hấp dẫn của di sản đã tạo động lực cho phát triển du lịch mang lại nhiều lợi ích về thu nhập, việc làm và phát triển kinh tế-xã hội địa phương. Năm 2019 (trước đại dịch Covid), quần thể di tích cố đô Huế đón 4.817 triệu lượt khách du lịch, trong đó 2,186 triệu lượt khách du lịch quốc tế, thu được 387 tỷ đồng riêng từ bán vé tham quan, phố cổ Hội An đón 5,35 triệu lượt khách, thu về 287 tỷ đồng riêng từ bán vé tham quan… Các di sản nổi tiếng không ngừng được đầu tư những năm gần đây đã cho thấy du lịch di sản văn hóa thực sự đóng góp to lớn vào sự phát triển vượt bậc của ngành du lịch giai đoạn 2015-2020. Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tới năm 2020, tầm nhìn tới năm 2030 đã được Thủ tường Chính phủ phê duyệt, có nhấn mạnh các nội dung liên quan đến du lịch văn hóa.

Di sản đô thị thời Pháp thuộc tại Việt Nam mới được nghiên cứu một cách tương đối cơ bản ở Hà Nội, một phân đoạn nào đó ở TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Lạt, Huế…, song chưa được tổng kết một cách có hệ thống. Việc lựa chọn những phương pháp và công cụ thích hợp để phân tích, đánh giá đặc điểm, giá trị các khu phố hình thành dưới thời Pháp thuộc tại các đô thị lớn của Việt Nam là cần thiết, để có thể đánh giá chính xác hơn khả năng bảo tồn của cấu trúc đô thị, công trình, cảnh quan và hoạt động, đánh giá tiềm năng khai thác, phát huy giá trị di sản trong phát triển công nghiệp văn hóa sáng tạo, kinh tế, du lịch di sản văn hóa…

Thời Pháp thuộc, Hải Phòng là đô thị lớn thứ ba của Việt Nam sau Hà Nội và Sài Gòn – Chợ Lớn. Tại Hải Phòng đã hình thành một hệ thống các công trình kiến trúc đô thị khá hoàn chỉnh và đa dạng, được xây dựng với quy mô và chất lượng cao. Ngày nay, khu phố Pháp không chỉ là trung tâm lịch sử của Thành phố, mà còn là hạt nhân định hướng phát triển của đô thị Hải Phòng – một trong sáu đô thị cấp trung ương của cả nước, một trong ba cực của tam giác phát triển kinh tế Bắc Bộ. Thời điểm hiện tại, thành phố Hải Phòng đang diễn ra quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Qui mô phát triển đô thị và công nghiệp tại Hải Phòng trong năm năm gần đây đã vượt xa các giai đoạn trước, đưa Thành phố trở thành một trong năm tỉnh / thành có tổng thu cao nhất cả nước năm 2022. Bối cảnh mới đòi hỏi chúng ta phải dành sự quan tâm xứng đáng hơn cho phát triển văn hóa và giữ gìn bản sắc Hải Phòng, đảm bảo cân bằng các giá trị tinh thần và vật chất, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và nhân văn đô thị Hải Phòng hiện tại và tương lai.

Yêu cầu từ lý luận và cả thực tiễn đã cho thấy sự cần thiết phải nghiên cứu, hội thảo khoa học về di sản đô thị trong phát triển đương đại. Hội thảo có ba trụ cột sau:

  1. Lý luận chung: Quan điểm, Phương pháp Bảo tồn và phát huy Di sản đô thị thời Pháp thuộc ở Việt Nam.
  2. Khu phố Pháp Hải Phòng – Tài nguyên phát triển đô thị và du lịch văn hóa đương đại.
  3. Phát huy giá trị di sản đô thị thời Pháp thuộc trong phát triển du lịch văn hóa tại Hải Phòng.

Hội thảo thuộc đề tài cấp Bộ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Trường đại học Văn hóa Hà Nội thực hiện về Phát huy giá trị di sản kiến trúc đô thị khu phố Pháp ở Hải Phòng gắn với phát triển du lịch di sản văn hóa. Do đó, khu phố Pháp tại TP. Hải Phòng được lựa chọn làm trường hợp nghiên cứu, thảo luận thực tế.

Thông tin tổ chức hội thảo

1. Thời gian và địa điểm:

  • Thời gian: 13h30 thứ Sáu ngày 30/6/2023
  • Địa điểm: Phòng Generali, Ngôi nhà Ý / Casa Italia, số 18 Lê Phụng Hiểu, quận Hoàn Kiếm, TP. Hà Nội

2. Thành phần tham gia tổ chức:

  • Đơn vị phối hợp tổ chức:
  • Trường đại học Văn hóa Hà Nội (Đề tài nghiên cứu cấp Bộ)
  • Trường đại học Phương Đông (Khoa Kiến trúc – công trình)
  • Trường đại học Kiến trúc Hà Nội (Bộ môn Lịch sử Kiến trúc và Bảo tồn di sản)
  • Uni-Italia Việt Nam (Đại sứ quán CH. Italia tại Việt Nam)
  • Đơn vị hỗ trợ quảng bá:
    • Hội Kiến trúc sư Hải Phòng
    • Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam
    • Trang Truyền thông Kiến trúc Kienviet

3. Chủ tọa, Thư ký và Đại biểu tham dự: 30 người

  • Chủ tọa hội thảo:
    • TS.KTS. Nguyễn Quốc Tuân
    • PGS.TS.KTS. Khuất Tân Hưng
  • Thư ký hội thảo: TS.KTS. Hồ Hải Nam
  • Đại biểu tham dự (Theo thư mời):
    • Các chuyên gia, nhà khoa học về bảo tồn di sản đô thị, phát triển đô thị, du lịch văn hóa.
    • Đại diện cơ quan quản lý đề tài, các cơ quan đồng tổ chức.
    • Các cơ quan truyền thông, báo chí.

*Quý độc giả quan tâm vui lòng gửi thông tin đăng ký về địa chỉ email: tuan@phuongdong.edu.vn

Chương trình hội thảo

  • 13h30: Đón khách
  • 14h00: Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu
  • 14h05: Chủ tọa điều hành
  • 14h10:
    • Báo cáo 1: Quan điểm, Phương pháp Bảo tồn và phát huy Di sản đô thị thời Pháp thuộc ở Việt Nam.
    • Báo cáo 2: Di sản đô thị thời Pháp thuộc tại Hải Phòng – Tài nguyên văn hóa trong phát triển đô thị và du lịch đương đại.
    • Báo cáo 3: Đánh giá tiềm năng di sản đô thị thời Pháp thuộc trong phát triển du lịch di sản văn hóa.
    • Báo cáo 4: Kinh nghiệm quốc tế trong phát triển du lịch di sản văn hóa gắn với di sản đô thị thời thuộc địa.
    • Báo cáo 5: Phát triển sản phẩm du lịch di sản văn hóa đặc trưng cho khu phố Pháp Hải Phòng.
  • 16h00: Giải lao
  • 16h15: Thảo luận
  • 17h00: Kết luận hội thảo
  • 17h15: Kết thúc

Tố Uyên – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc