Ngày 13/10/2026, Hội thảo “Xây dựng công trình chống chịu nắng nóng – Heat Resilience Forum” diễn ra tại khách sạn Mövenpick Hà Nội, trong khuôn khổ Tuần lễ Công trình Xanh và Giao thông Xanh Việt Nam 2026. Sự kiện được tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Xây dựng và do Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) tổ chức, hướng tới thúc đẩy đối thoại giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp về các giải pháp nâng cao khả năng chống chịu nhiệt của công trình.
Diễn đàn quy tụ các chuyên gia trong nước và quốc tế đến từ Hội đồng Công trình Xanh Thế giới (World Green Building Council – WorldGBC), VGBC, AGC Asia Pacific, Meinhardt Façade Technology Southeast Asia, KPMG cùng nhiều tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và phát triển bền vững.
Từ tháng 3 đến tháng 7/2026, miền Bắc ghi nhận 9 đợt nắng nóng diện rộng, cao hơn tổng số đợt trong cả năm 2025. Số ngày nắng nóng trung bình đạt khoảng 35 ngày, riêng Hà Nội ghi nhận 40 ngày. Nhiều trạm quan trắc cũng ghi nhận nhiệt độ vượt các mức kỷ lục.
Những diễn biến này cho thấy nắng nóng đang tạo áp lực ngày càng lớn đối với môi trường xây dựng, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao khả năng chống chịu nhiệt ngay từ khâu thiết kế đến xây dựng và vận hành công trình. Bài toán đặt ra là làm thế nào để công trình hạn chế hấp thụ nhiệt ngay từ khâu thiết kế, duy trì điều kiện tiện nghi và an toàn cho người sử dụng, đồng thời kiểm soát nhu cầu năng lượng trong suốt quá trình vận hành.
Thông qua các phiên thảo luận về quản trị, tư duy, công nghệ, dữ liệu và tài chính, thị trường, sự kiện tập trung làm rõ vai trò của chính sách, tư duy lãnh đạo, giải pháp kỹ thuật và nguồn lực đầu tư trong việc cải thiện khả năng chống chịu nhiệt của công trình. Trên cơ sở đó, hội thảo hướng tới đề xuất các định hướng và giải pháp thực tiễn nhằm tích hợp yêu cầu chống chịu nắng nóng vào quá trình thiết kế, xây dựng và vận hành, góp phần kiến tạo môi trường sống an toàn, tiện nghi và bền vững.
Tại phiên thảo luận thứ nhất, với chủ đề “Quản trị và tư duy”, các đại biểu tập trung trao đổi về vai trò của quy chuẩn xây dựng, cơ chế khuyến khích và trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi giá trị công trình. Phiên thảo luận do bà Joy Gai, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của World Green Building Council điều phối, với sự tham gia của ông Vũ Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng).
Một trong những vấn đề được đặt ra là khả năng xây dựng tiêu chuẩn chống chịu nhiệt tối thiểu đối với công trình mới, đồng thời tích hợp các chỉ số tiện nghi nhiệt vào hệ thống đánh giá và báo cáo. Việc cập nhật quy chuẩn xây dựng cũng được xem là yêu cầu cần thiết nhằm đáp ứng những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu.
Bên cạnh mục tiêu tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, thảo luận cũng hướng tới việc bảo đảm điều kiện nhiệt phù hợp cho người sử dụng, đặc biệt tại các công trình y tế, giáo dục và cơ sở chăm sóc người cao tuổi.
Hiện nay, các quy định QCXDVN 09:2005, QCVN 09:2017/BXD đến QCVN 04-3:2026/BXD đã từng bước được cập nhật, song phạm vi áp dụng vẫn chủ yếu tập trung vào một số công trình có điều hòa không khí. Việc mở rộng yêu cầu chống chịu nhiệt cần có lộ trình phù hợp, dựa trên đặc điểm công trình, điều kiện khí hậu và cơ sở dữ liệu kiểm chứng.
Các quy chuẩn xây dựng cũng cần từng bước cập nhật dữ liệu khí hậu theo những kịch bản biến đổi khí hậu, mở rộng phạm vi đánh giá khả năng chống chịu trước các hiện tượng cực đoan như nắng nóng, mưa lớn, ngập lụt và bão; đồng thời bổ sung các tiêu chí về tiện nghi nhiệt, hiệu năng và độ bền vật liệu.
Đối với đề xuất áp dụng tiêu chuẩn chống chịu nhiệt tối thiểu vào năm 2030, Việt Nam đã có những nền tảng ban đầu từ các quy định về vỏ công trình, chỉ tiêu tiện nghi nhiệt trong TCVN 5687:2024 và định hướng dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng. Những công cụ này có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, giảm phụ tải điện và tăng tính minh bạch của thị trường.
Theo nội dung thảo luận, việc áp dụng bắt buộc đồng loạt đối với tất cả các loại công trình vào năm 2030 sẽ gặp nhiều thách thức. Vì vậy, cần xây dựng lộ trình khả thi, tăng cường phối hợp giữa các bên và xác định rõ trách nhiệm quản lý, cơ chế giám sát, giải trình trong quá trình thực hiện.
Một nội dung trọng tâm là vai trò của hệ mặt dựng và thiết kế thụ động trong thích ứng với biến đổi khí hậu. Các giải pháp như kính hiệu năng cao, che nắng, cách nhiệt và tổ chức không gian phù hợp cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế, dựa trên cả dữ liệu khí hậu hiện tại và dự báo tương lai.
Chia sẻ kinh nghiệm từ các khách sạn tại Việt Nam, Ông Lawrence Mbanu – Giám đốc Quản lý Dự án, Indochina Kajima cho biết việc tối ưu hệ mặt dựng và che nắng đã giúp giảm công suất điều hòa mỗi phòng từ 3,6 kW xuống 2,2 kW, đồng thời tiết kiệm khoảng 20% tổng điện năng tòa nhà.
Các chuyên gia cũng đề xuất đánh giá hiệu quả chống chịu nhiệt dựa trên dữ liệu vận hành thực tế, với những chỉ số như nhiệt độ trong nhà, số giờ quá nhiệt, cường độ sử dụng năng lượng và khả năng duy trì điều kiện an toàn khi hệ thống làm mát gặp sự cố.
Các giải pháp cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, kiến trúc sư, kỹ sư cơ điện và đội ngũ vận hành cũng như cần được cân đối giữa khả năng chống nóng, nhu cầu chiếu sáng tự nhiên và tầm nhìn, hướng tới không gian sử dụng tiện nghi, tiết kiệm năng lượng và thích ứng tốt hơn với các điều kiện khí hậu cực đoan.
Phiên thảo luận thứ ba với chủ đề “Tài chính và hành động thị trường: Ai trả tiền cho khả năng chống chịu nắng nóng?” tập trung vào bài toán đầu tư, khả năng tiếp cận nguồn vốn và tác động của rủi ro nhiệt đến giá trị bất động sản. Phiên thảo luận do bà Nguyễn Phương Hằng, Giám đốc VietSourcing, điều phối, với sự tham gia của ông Douglas Snyder, Giám đốc Điều hành VGBC; bà Trương Hạnh Linh, Trưởng bộ phận Tư vấn Rủi ro và Tư vấn ESG tại KPMG; và ông Lawrence Mbanu, Giám đốc Quản lý Dự án tại Indochina Kajima.
Các diễn giả đã cùng phân tích những rủi ro khi chuyển đổi xanh bị chậm trễ, từ nguy cơ suy giảm giá trị tài sản đến khả năng cạnh tranh trong thu hút khách thuê. Bên cạnh đó, phiên thảo luận đặt ra câu hỏi về vai trò của hiệu quả quản lý nhiệt đối với nhu cầu thị trường, cũng như những bằng chứng cần thiết để nhà đầu tư đánh giá khả năng chống chịu của công trình và quyết định cấp vốn, đồng thời đề cập đến vai trò của các công ty bảo hiểm thương mại trong việc đưa rủi ro nhiệt vào quy trình thẩm định.
Qua đó, phiên thảo luận nhấn mạnh thông điệp: khả năng chống chịu nắng nóng cần được nhìn nhận như một giải pháp bảo vệ tài sản, chứ không đơn thuần là chi phí để phát triển bền vững. Trong khi đó, việc kết nối dữ liệu chứng minh hiệu quả, cơ chế tài chính và các bên trong chuỗi thị trường được xem là yếu tố quan trọng để thúc đẩy đầu tư vào những công trình có khả năng thích ứng tốt hơn với rủi ro khí hậu.
Thông qua các phiên thảo luận chuyên môn, Hội thảo đã cung cấp kiến thức và đề xuất giải pháp về chính sách, công nghệ, tài chính, marketing nhằm xây nâng cao khả năng chống chịu nắng nóng của công trình. Qua đó, diễn đàn góp phần thúc đẩy phát triển công trình xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và hiện thực hóa mục tiêu Net Zero đến 2050 tại Việt Nam.
Nghiên Dương – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
