Chi hội Nhà Đất tham gia nghiên cứu “Diện mạo mới cho chợ truyền thống của Hà Nội”

Năm 1993, Hội Kiến trúc sư Việt Nam giới thiệu Chi Hội Kiến trúc sư nhà đất về sinh hoạt trong Hội Kiến trúc sư Hà Nội, gồm 18 hội viên do KTS. Nguyễn Huy Hồng; KTS. Trần Điểm; KTS. Ngô Huy Giao phụ trách. Lễ sáp nhập được tổ chức tại Quán Gió công viên Thống Nhất.

Trước đó, Hội KTS Hà Nội có thành viên phần lớn làm việc trong các đơn vị thuộc Sở Xây Dựng Hà Nội. Chi hội Nhà Đất ban đầu thành lập đã tập hợp các KTS hoạt động trong các cơ quan ngoài sở Xây Dựng, bao gồm Sở Nhà Đất Hà Nội (sau này sáp nhập với Sở Địa Chính và dần đổi tên thành Sở Tài Nguyên và môi trường… ). Nhiều KTS làm việc trong các cơ quan địa phương như quận Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Ba Đình do vậy đã rất quan tâm đến các loại hình Kiến trúc đô thị địa phương như nhà ở của các khu lao động, sân chơi khu dân cư, các vườn hoa công viên nhỏ, đường làng ngõ xóm trong quá trình đô thị hóa, chỉnh trang sửa chữa các nhà hàng phố… đặc biệt là Chợ dân sinh.

Hình ảnh Dự án nghiên cứu chợ dân sinh giai đoạn 2018 tại AGO hub: Sáng tác tại chỗ; Ông Steve Davies đang trình bày tại tọa đàm; Một góc chợ Hạ Lôi (Mê Linh); KTS Mochizuki Shinichj (Nhật bản) với nhóm chuyên gia City Solution.

Chợ truyền thống (hay thường được gọi thân mật là “chợ dân sinh”) là nguồn cung cấp thực phẩm tươi sống và đồ dùng dân dụng, đã quen thuộc cho nhiều thế hệ người Việt cũng như tại Hà Nội. Đây cũng thường là nơi cư dân địa phương trao đổi hàng hóa thiết yếu, đặc biệt là lương thực thực phẩm, cũng như có được bức tranh văn hoá sinh hoạt của người dân nơi đó. Với người Việt Nam, đi chợ không chỉ là để mua bán, mà còn để giao lưu trao đổi câu chuyện và văn hoá giữa các nhóm khác nhau. Tuy nhiên, với tốc độ đô thị hoá chóng mặt, các chợ truyền thống này đang dần bị thay thế bởi các chuỗi cửa hàng tiện lợi và các siêu thị tiêu chuẩn, khiến khu vực đô thị cũng mất dần những yếu tố văn hoá này. Tại Hà Nội chợ dân sinh nhiều nơi đã tồn tại như một loại hình hoạt động tự phát, tạo nhiều tác động tới cuộc sống dân cư cũng như cảnh quan đô thị. Các KTS chi hội Nhà Đất đã chủ động tham gia hợp tác với nhiều bên để nghiên cứu chợ dân sinh, trong đó có thời gian dài đồng hành với tổ chức HealthBridge Việt Nam thực hiện.

Với mong muốn chia sẻ những kinh nghiệm quốc tế để rút ra những bài học tốt trong công tác bảo tồn, duy trì cũng như phát triển những nét văn hoá chợ rất riêng của Việt Nam, HealthBridge Việt Nam phối hợp cùng Hiệp hội kiến trúc sư Hà Nội và tổ hợp sáng tạo kiến trúc – xây dựng – nghệ thuật AGOhub tổ chức dự án nghiên cứu “Diện mạo mới cho chợ truyền thống của Hà Nội”.

Hiện trạng chợ Ngọc Lâm và một bản vẽ sơ đồ nghiên cứu không gian trong nghiên cứu “Diện mạo mới cho chợ truyền thống của Hà Nội” tại AGO hub của các KTS nhóm CA

Năm 2018, Nghiên cứu tập trung vào 03 khu chợ đang sắp được nâng cấp của thành phố Hà Nội, với nhiều tiềm năng phát triển không chỉ về kinh tế, mà còn hướng đến các tiềm năng về việc phát triển thêm các không gian công cộng, cũng như tiềm năng kết nối du lịch cho khu vực, gồm: Chợ Châu Long, Chợ Ngọc Lâm, Chợ Hạ – Mê Linh.

Dự án bao gồm chuỗi đào tạo và thực hành vào tháng 10-11/2018, được điều phối bởi ông Steve Davies – chuyên gia nghiên cứu về việc phát triển chợ với 25 năm kinh nghiệm và đã tham gia vào công cuộc cải tạo nâng cấp hơn 500 chợ trên toàn thế giới; cùng sự tham gia của hơn 20 kiến trúc sư trẻ từ các văn phòng kiến trúc uy tín nhằm nghiên cứu và phát triển các phương pháp sáng tạo với chi phí hợp lý để có thể ứng dụng cho việc nâng cấp không gian của các chợ truyền thống trong toàn thành phố.

Kết quả của quá trình nghiên cứu đã thuyết trình lấy ý kiến của đại diện các ban quản lý chợ và đại diện UBND Quận liên quan; Thuyết trình thiết kế tổng thể dành cho 3 khu chợ được nghiên cứu. Đại diện nhóm nghiên cứu đã chia sẻ kết quả bước đầu tại hội thảo quốc tế tại London ( tháng 5/2019). Với mong muốn chia sẻ những kết quả nghiên cứu và tìm kiếm những cơ hội thực nghiệm trong thực tiễn đời sống đô thị Hà Nội, Chi hội Nhà đất đã đệ trình Hội KTS Hà Nội kế hoạch tọa đàm, chủ đề “Chợ dân sinh trong đô thị” vào cuối năm 2020 và đã được ghi nhận. Hy vọng tọa đàm sẽ tập hợp được nhiều nội dung có giá trị lý luận cũng như thực tiễn.

KTS. Trần Huy Ánh
Ủy viên thường vụ Hội KTS Hà Nội
© Tạp chí Kiến trúc