Những công trình kiến trúc ấn tượng năm 2016 (Phần II)

Trưởng Ban Truyền thông Tạp chí Kiến trúc - Hội Kiến trúc sư Việt Nam

Sau hai tuần đề cử và bình chọn trên ArchDaily, trang thông tin về kiến trúc uy tín của Mỹ đã công bố danh sách những công trình kiến trúc tiêu biểu của năm 2016 (Building of the year Awards). Đây là những công trình đặc sắc đã vượt qua hơn 3000 đối thủ với sự bình chọn của 55.000 độc giả.
Những Công trình kiến trúc tiêu biểu 2016 thể hiện sự đa dạng của kiến trúc, mỗi thiết kế là một câu chuyện nhưng ý tưởng sáng tạo của KTS đã khiến các dự án đều trở nên độc đáo và đặc sắc.

Khu nội trú y tế tại Rwinkwavu

Tên dự án: Partners In Health Dormitory
Hạng mục: Công trình y tế
Thiết kế: Sharon Davis Design
Địa điểm: Rwinkwavu, Rwanda
Xây dựng: Rwanda Village Enterprise
Năm: 2015
Nhiếp ảnh: Bruce Engel

PIH_Share_House_Final_Shoot-9883

PORTADA_PIH_Share_House_Final_Shoot-2-25

Năm 2011, bệnh viện Butaro (Rwanda) đã hoàn thành và nhận được nhiều ý kiến tích cực, khởi đầu cho sự thành công của đơn vị thiết kế là MASS Design Group. Một năm sau, công trình nhà ở dành cho bác sỹ tại Butaro đã được xây dựng. Với dự án khu nội trú y tế tại Rwinkwavu, Rwanda Village Enterprise và Bộ y tế Rwandan đã một lần nữa mang lại tư tưởng tiến bộ về việc chăm sóc sức khỏe ở các nước Châu Phi.

PIH_Share_House_Final_Shoot-2-27
Công trình được thiết kế bởi Sharon Davis Design. Mô hình Khu nội trú y tế tại Rwinkwavu cũng tương tự như công trình nhà ở dành cho các bác sĩ tại bệnh viện Butaro – cung cấp điều kiện sinh hoạt chất lượng cao cho các nhân viên bệnh viện. Thiết kế của công trình y tế này chú trọng đến điều kiện khí hậu khắc nghiệt, kết hợp mái thông gió và phần nhô ra để chắn ánh nắng mặt trời và tránh mưa cùng hàng cây bao bọc công trình tạo đảm bảo tính riêng tư cho không gian nội trú. Việc xây dựng khu nội trú y tế của Sharon Davis Design đã đưa ra một hướng nhìn mới về tương lai của ngôi làng. Công tác giám sát cẩn thận được thực hiện trong suốt thời gian xây dựng. Tất cả các vật liệu xây dựng và nguồn nhân lực xây dựng đều mang tính chất địa phương, đặc biệt là gần một phần ba công việc được những phụ nữ thực hiện. Cuối cùng, nhờ vào những nỗ lực xây dựng, công trình trở thành một bước ngoặt chứ không chỉ đơn thuần là một Trung tâm sức khỏe Rwinkwavu.

PIH_Share_House_Final_Shoot-2-8

Nhà máy của trái đất

Tên dự án: Factory on the Earth
Hạng mục: Công trình công nghiệp
Thiết kế:
Ryuichi Ashizawa Architect & Associates
Địa điểm:
Johor Bahru, Johor, Malaysia
Diện tích:
25141 m2
Năm:
2013
Nhiếp ảnh:
Kaori Ichikawa

外観夕景5

,j,h

…Các KTS Malaysia đã xây dựng một nhà máy công nghiệp thân thiện với môi trường. Công trình được bao phủ bởi màu xanh của lá cây nhằm giảm lượng khí thải carbon ra môi trường, đồng thời tăng sự hấp thụ nước mưa để làm mát không gian bên trong…

外観5

Nhà máy công nghiệp mang tên “Factory on the Earth” nằm giữa cụm công nghiệp và khu rừng nhiệt đới của Malaysia. Khối hộp công trình nhà máy được bao phủ bằng những bức tường cây xanh, những tán cây thể hiện sự kết nối từ mái nhà xanh đến mặt đất. Dự án có đầy đủ các yếu tố bền vững, đặc biệt là đất trên mái nhà hoạt động như một hình thức thu nước mưa.

to_change_with_the_other_one
Tuy nhiên, không giống như nhiều công trình bền vững khác (và thực tế không giống như những công trình công nghiệp phổ biến), nhà máy này không chỉ đơn giản là một cỗ máy hiệu quả và tiết kiệm. Ryuichi Ashizawa Architect & Associates muốn thiết kế một không gian “Sẽ làm cho những công nhân Hồi giáo tự hào về môi trường làm việc của chính họ”, kết hợp với các yếu tố như hình thức cột, lấy cảm hứng từ kiến trúc Hồi giáo và con đường trên mái – sẽ là nơi người lao động có thể tập thể dục và thư giãn.
Kết quả của thiết kế hoàn hảo là tạo ra một công trình có không gian cảnh quan là những bãi cỏ xanh, đồi núi và hồ bơi, theo đúng nghĩa đen là một nhà máy trên trái đất và thuộc về trái đất.

検査室

vsdsvsd

Tòa nhà văn phòng Intesa Sanpaolo

Tên dự án: Intesa Sanpaolo Office Building
Hạng mục: Văn phòng
Thiết kế: Renzo Piano Building Workshop
Địa điểm: Turin, Ý
Năm: 2015
Nhiếp ảnh: Enrico Cano, Courtesy of RPBW
Cảnh quan: Atelier Corajoud / Studio Giorgetta
Thiết kế nội thất: Michele De Lucchi / Pierluigi Copat

portada_RPBW_6557194_prv

RPBW_6557287_prv

Đã từng có rất nhiều những nghi ngờ về các tòa nhà chọc trời khi họ cho rằng đó là biểu tượng của sự phân cấp (bất bình đẳng) và bỏ quên những khu vực còn lại trong thành phố. Tuy nhiên, sự khéo léo của Renzo Piano đã làm cho Toà nhà Intesa Sanpaolo (cao thứ hai thành phố và đứng cạnh Mole Antonelliana nổi tiếng của Turin) mang lại những giá trị mới cho cảnh quan đô thị.

RPBW_6557178_prv

RPBW_6556686_prv

Khoảng 75% phía trên công trình Intesa Sanpaolo dành cho các văn phòng làm việc, các tầng thấp mang lại những giá trị cho thành phố như: Hội trường dốc với sức chứa 364 chỗ cùng các không gian nhà hàng, vườn tược và triển lãm trên mái của khối đế tạo nên khung cảnh hấp dẫn.

RPBW_6556719_prv
Công trình không quá chú trọng vào vỏ bọc bên ngoài. Vật liệu thép trắng kết hợp với kính tối màu phản chiếu hình ảnh của những ngọn núi phía Bắc thành phố. Những bề mặt khác mang đến bức tranh sinh động trên mặt tiền công trình với luồng giao thông đứng. Nhìn chung, công trình văn phòng Intesa Sanpaolo là một ví dụ điển hình giữa việc kết hợp công trình thương mại với lợi ích cộng đồng, đem lại một hình ảnh mới mẻ hơn cho thành phố.

F:VALEPSDX-RP-ISP-E-02-S21-base colore agg A1-100-pdf (1)

Nhà hát lớn Cáp Nhĩ Tân

Tên dự án: Harbin Opera House
Hạng mục: Công trình văn hoá
Thiết kế: MAD Architects
Địa điểm: Cáp Nhĩ Tân, Hắc Long Giang, Trung Quốc
Diện tích: ~79.000 m2
Năm: 2015
Nhiếp ảnh: Hufton + Crow , Adam Mork

MAD_Harbin_Opera_House_001_©Hufton_Crow

MAD_Harbin_Opera_House_003_©Adam_Mork

Cáp Nhĩ Tân là một thành phố phát triển rất nhanh của Trung quốc, dân số lên tới gần 7 triệu dân nhưng những giá trị văn hóa lại ít được thể hiện. Với mục tiêu cải thiện sự mất cân bằng này, năm 2010 chính quyền thành phố đã ủy quyền cho MAD Architects quy hoạch một “hòn đảo văn hóa” cho thành phố. Trung tâm của hòn đảo văn hóa này là nhà hát lớn Cáp Nhĩ Tân, cũng do MAD chịu trách nhiệm thiết kế.

MAD_Harbin_Opera_House_002_©Adam_Mork
Bắt nguồn từ sự kết nối của các công trình với khuôn viên ngập nước và đặc trưng thời tiết nơi đây là mùa đông kéo dài nên các KTS đã phác lên ý tưởng “thành phố băng” với những công trình trắng muốt hoà nhập với cảnh quan xung quanh. The Architectural Review đã mô tả hình thức các công trình cùng không quảng trường như “cố ý tạo ra một khung cảnh siêu thực” và nội thất bên trong cũng đóng góp vào sự nổi bật của kiến trúc nơi đây. Đặc biệt, nội thất hội trường chính được bọc gỗ và thi công hơn 4 tháng với đội ngũ 50 người thợ thủ công cũng mang đến sự ấn tượng mạnh ở bên trong công trình.
Nhà hát lớn Cáp Nhĩ Tân được chăm chút đến từng chi tiết. Chỉ trong một thời gian ngắn, nhóm tác giả đã thực tế hoá được cấu trúc đặc biệt này, công trình hoàn thành đúng tiến độ và thể hiện giá trị độc đáo của thiết kế kiến trúc.

MAD_Harbin_Opera_House_011_©Hufton_Crow

 

MAD_Harbin_Opera_House_022_©Hufton_Crow

MAD_Harbin_Opera_House_007_©Adam_Mork

Sân vận động Matmut Atlantique

Tên dự án: Matmut Atlantique Stadium
Hạng mục: Công trình thể thao
Thiết kế: Herzog & de Meuron
Địa điểm: Cours Jules Ladoumegue, 33.300 Bordeaux, Pháp
Diện tích: 77.090 m2
Năm: 2015
Nhiếp ảnh: Iwan Baan , Francis Vigouroux

367_CP_150518_003_PRI 367_CP_150518_008_PRI

367_CP_150518_010_PRI

Theo mô tả từ đơn vị thiết kế, bản thiết kế SVĐ Matmut Atlantique được định nghĩa là “Ánh sáng, không gian mở và sự tao nhã”. Các KTS đã lược bớt những chức năng không cần thiết của sân vận động mà chỉ giữ lại các chức năng cơ bản như: Mái, chỗ ngồi, kết cấu, giao thông và lối tiếp cận. Không chỉ vậy, họ còn phô diễn chúng ngay từ phía ngoài để du khách có thể nhìn thấy trước khi bước vào bên trong công trình.

367_CP_150518_001_PRI
Các KTS dự kiến đưa ra sự so sánh với ngôi đền Hy Lạp cổ điển về kết cấu chân cột, cột và phần mái. Đây không phải là lần đầu tiên một sân vận động châu Âu được so sánh với một công trình tôn giáo. Ở nhiều quốc gia, các đội thể thao đã vượt qua vấn đề tôn giáo như một phương thức để tăng tính đoàn kết. Bằng cách gỡ bỏ những điều không cần thiết từ kinh nghiệm của cộng đồng, thiết kế của Herzog & de Meuron đã đặt lợi ích chung lên trên theo một định hướng rõ ràng.

367_CP_150518_011_PRI

367_CP_150518_010_PRI

367_CP_150518_008_PRI

367_CP_150518_007_PRI

Ngôi nhà của Vans tại London

Tên dự án: House of Vans London
Hạng mục: Nội thất
Thiết kế: Tim Greatrex
Địa điểm: London, Vương quốc Anh
Diện tích: 2.500 m2
Năm: 2014
Nhiếp ảnh: Courtesy of Tim Greatrex

House_of_Vans_London_Gallery_Area_(2)

House_of_Vans_London_Bars_(5)

House of Vans nằm trong 5 đường hầm dưới tuyến đường sắt bên ngoài nhà ga Waterloo ở London. Đó là một vị trí độc đáo, hoàn toàn phù hợp với bộ môn ván trượt và tận dụng một cách sáng tạo những không gian còn sót lại của đô thị. Dù vậy, có vô vàn những khó khăn khi thực hiện dự án, đặc biệt là các vòm gạch cũ mang giá trị lịch sử nên các nhà thiết kế bị cấm không được thay đổi kết cấu hoặc thêm tường gạch mới. Ngoài ra, thiết kế này cũng vướng phải vô số những thách thức phức tạp khác, chẳng hạn như làm thế nào để cung cấp đủ ánh sáng đồng đều như ở một công viên trượt ván khi mà không lấy được ánh sáng trực tiếp và làm thế nào để thiết kế các yếu tố riêng biệt, có thể tiếp cận dễ dàng bằng việc trượt ván.

House_of_Vans_London_Skatepark_(9)

 

House_of_Vans_London_Skatepark_(3)

Nhà thiết kế Pete Hellicar và nhà thiết kế Marc Churchill đã phối hợp với các chuyên gia trượt ván, kết quả là một không gian nội thất phức hợp đến mê hoặc, thể hiện lý tưởng của thương hiệu Vans, cung cấp một trải nghiệm đa mục đích để người sử dụng có thể đắm chìm trong niềm đam mê.

House_of_Vans_London_Cafe_(4)

House_of_Vans_London_Plan_Tim_Greatrex_Architect

Nhà nguyện Ribbon

Tên dự án: Ribbon Chapel
Hạng mục: Công trình tôn giáo
Thiết kế: Hiroshi Nakamura & NAP Architects
Địa điểm: Hiroshima, Nhật Bản
Diện tích khu đất: 2500 m2
Năm: 2013
Hình ảnh: Koji Fujii / Nacasa & Partners Inc

_35A7133_re

_35A2605

_35A6904

Nhà nguyện Ribbon do NAP Architects thiết kế có thể hình dung như một công trình chuyển động với hai cầu thang xoắn ốc dẫn lên đỉnh, không có tường hoặc mái theo quan niệm truyền thống. Thay vào đó, chính cầu thang tạo ra hình thức của nhà nguyện với những khoảng trống được lấp bằng kính.
Mục đích của cầu thang thể hiện ý ưởng thiết kế: “Kiến trúc thể hiện hành động của hôn nhân trong một hình thức nguyên bản” như những người đang có ý định leo lên từng bậc thang và đắm mình trong khung cảnh tuyệt vời của bờ biển Nhật Bản. Những tạo hình từ những cầu thang này đã mang đến một không gian nhà nguyện 80 chỗ để tổ chức nghi lễ đám cưới. Nhìn chung, công trình mang đến một thiết kế mặt đứng ấn tượng, được bao bọc bằng kính, giống như dải lụa trắng thể hiện sự tinh khiết, thiêng liêng của hôn nhân.

_35A7052

_35A2382

Trường kiến trúc thuộc Viện công nghệ Hoàng gia Thuỵ Điển

Tên dự án: School of Architecture at the Royal Institute of Technology
Hạng mục: Công trình giáo dục
Thiết kế: Tham & Videgård Arkitekter
Địa điểm: Stockholm, Sweden
Diện tích: 9140 m2
Năm: 2015
Nhiếp ảnh: Åke E:son Lindman

Arkitekturskolan, Tham & Videgård

Arkitekturskolan, Tham Videgård

Các KTS đã miêu tả khuôn viên của Viện công nghệ Hoàng gia Thụy Điển giống như sự đối lập của “phiến đá trắng” (Tabula Rasa). Trường học mới được đưa vào không gian sân trong hiện có giữa những công trình bằng gạch từ đầu thế kỷ 20. Đây là một nỗ lực để giảm thiểu sự thay đổi không gian hiện trạng của sân trong (mặc dù nó đã bị lấn át bởi công trình 6 tầng), bắt đầu với việc xây dựng ngoại thất công trình hoà nhập với cảnh quan xung quanh. Mặt tiền với tấm corten mang đến phong cách hiện đại kết hợp với gạch đỏ của những toà nhà lân cận. Bên trong, những lối dẫn xuyên suốt qua các sàn đất mở ra một “khuôn viên thoáng đãng”. Điều này được thể hiện qua việc sử dụng các bức tường uốn cong đảm bảo tính liên tục cho khoảng sân, hình thành một mối tương quan rõ ràng giữa nội và ngoại thất của công trình, đồng thời mang đến một loạt các không gian ấn tượng như các xưởng cao gấp đôi và khu vực triển lãm.

Arkitekturskolan, Tham & Videgård
Nhìn chung, thiết kế này của Tham & Videgård Arkitekter là ví dụ điển hình về một công trình phù hợp với bối cảnh hiện trạng – không chỉ là thiết kế bên ngoài mà cả về không gian bên trong.

Arkitekturskolan, Tham Videgård

Trường kiến trúc thuộc Viện Công nghệ Hoàng gia Thụy Điển hiện đại nổi bật giữa không gian kiến trúc cổ xưa, góp phần khơi gợi sự sáng tạo cho các KTS tương lai.

Arkitekturskolan, Tham Videgård

KTS. Nguyễn Ánh Dương (biên dịch và tổng hợp theo Archdaily)

( Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 03-2016 )