PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương – “Phong cách nội thất Việt Nam đương đại vẫn còn đang ở phía trước”

Trong những năm gần đây, ngành Nội thất Việt Nam ngày càng khẳng định được tầm quan trọng trong đời sống xã hội, đặc biệt là trong các công trình nhà ở, loại công trình luôn đa dạng về phong cách thiết kế. Tìm hiểu về điều này, TCKT đã cuộc trò chuyện với PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương – Trưởng khoa Nội thất và Mỹ thuật công nghiệp – Đại học Kiến trúc Hà Nội, Chủ tịch Chi hội Kiến trúc Nội thất – Hội KTS Việt Nam.
Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương
Trưởng khoa Nội thất và Mỹ thuật công nghiệp – Đại học Kiến trúc Hà Nội
Chủ tịch Chi hội Kiến trúc Nội thất – Hội KTS Việt Nam

PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương: Qua thực tiễn, cũng như qua các cuộc thi Kiến trúc – Nội thất trong nước, quốc tế gần đây về nhà ở. Chúng ta vẫn đang du nhập những phong cách của thế giới, đặc biệt là xu hướng kiến trúc xanh và “những ngôi nhà đẹp như tây”. Tuy nhiên, những công trình khẳng định được phong cách riêng, tiếp nối những truyền thống, bản sắc Việt Nam thì vẫn đang manh nha hình thành chưa thực sự rõ rệt.

Phóng viên (PV): Ông đánh giá như thế nào về hướng đi phong cách nội thất trong nhà ở Việt Nam đương đại?

PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương: Ngành Nội thất tại Việt Nam ra đời cùng kiến trúc, nhưng mới chỉ thực sự phát triển mạnh vài năm gần đây, do thực tế nước ta cũng vừa thoát nghèo. Trước đây, nhà ở tại Việt Nam chỉ được định hình là chỗ “chui ra, chui vào”, bây giờ, nhà ở càng ngày càng đẹp hơn, nội thất cũng được đầu tư hơn. Đặc biệt, với lợi thế trong thời kỳ kinh tế mở như hiện nay, các công ty nội thất đang “đổ xô” vào Việt Nam, những thương hiệu lớn từ Ý, Tây Ban Nha, Singapore rất nhiều, lựa chọn của người dân cũng cực kỳ phong phú – Mặc dù, chính sự đa dạng này cũng gây ra sự hỗn loạn trong lựa chọn phong cách thiết kế. Những người làm nghề tư vấn thiết kế cũng dần trở nên lớn mạnh hơn, và bắt đầu manh nha những xu hướng đầu tiên của phong cách kiến trúc Việt Nam – Vietnamese style. Phong cách Việt cũng không máy móc đến mức phải bắt buộc đi theo những hình thái cũ, những kiến trúc truyền thống, mà có thể được xây dựng trên sự cảm nhận không gian, môi trường, nơi con người sống và tương tác với nhau. Kiến trúc là thiết kế lớp vỏ bên ngoài, nhưng nội thất sẽ thiết kế sát hơn với cuộc sống con người bên trong. Nội thất, với vị trí trung tâm của mình, có thể điều chỉnh và hợp lý hoá kiến trúc, hướng tới sự hoàn thiện không gian hoạt động của con người. Chính con người ở trong không gian đó, sẽ tiếp tục tạo ra bản sắc của không gian. Tuy nhiên, rất nhiều người vẫn quan niệm nội thất có thể tách rời với kiến trúc, công trình cứ xây dựng kiên cố, còn nội thất sẽ bổ sung dần theo thời gian, khiến công trình lúc hoàn thiện trở nên rời rạc, chắp vá. Để xây dựng phong cách việt Kiến trúc và Nội thất cần được hiểu và làm như một thể thống nhất.

KTS Lê Hiệp trong buổi Talkshow do Chi hội Kiến trúc Nội thất tổ chức

PV: Được biết, Ông là Trưởng khoa Nội thất và Mỹ thuật công nghiệp trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Trong nội dung đào tạo của trường, có hướng đến định hình phong cách nội thất nhà ở cho sinh viên hay không thưa Ông?

PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương: Trước hết, bài học của sinh viên vẫn được kế thừa những bài học của những người đi trước. Còn việc sinh viên định hình phong cách cho mình, vẫn cần thời gian tích lũy. Nhà trường sẽ trang bị cho sinh viên những kiến thức từ lịch sử, văn hoá, …, và sinh viên sẽ tự hình thành cho mình phong cách riêng. Còn với phong cách Việt, khi sinh viên đã thấm đẫm tinh thần dân tộc, thì trong thiết kế của các em, sẽ tự khắc tạo ra những sản phẩm việt. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập, sinh viên dễ lao theo những xu hướng ngoại nhập và sa đà vào các nền văn hóa khác, tạo ra những phong cách theo họ là hiện đại, mới mẻ. Điều này là cần thiết trong quá trình phát triển tư duy thiết kế. Điều tốt nhất để sinh viên hướng tới phong cách Việt là tăng cường tiếp cận, nâng cao nhận thức của sinh viên về lịch sử, văn hoá Việt Nam.

PV: Trong quá trình hành nghề, điều Ông quan tâm khi thiết kế là gì?

PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương: Tôi rất tâm đắc triết lý của Frank Lloyd Wright: “Kiến trúc phát triển từ trong ra ngoài, hài hoà với môi trường xung quanh”, nên trong công trình của mình, tôi đề cao công năng và tinh thần của không gian, là nhà ở phải ở được, ở tốt. Vậy nên tôi khá thất vọng, khi hiện nay, nhiều cuộc thi kiến trúc về nhà ở, các công trình đạt giải lại không ở được. Một công trình không thực tiễn, khi được đưa ra cộng đồng đôi khi rất nguy hiểm: Sinh viên hay những người chưa đủ am hiểu về kiến trúc, có thể sẽ làm theo những ý tưởng đó, và kéo theo cả một hệ lụy sau đó. Ngoài ra, thời kỳ 4.0, có rất nhiều thiết kế nội thất đăng trên những trang mạng, tuy nhiên, do không hiểu rõ về bản chất, những trang web giới thiệu hình ảnh đó chỉ dừng lại ở mức “trang trí” nội thất mà khó bước đến “thiết kế” nội thất. Một công trình ở được cần phù hợp với khí hậu và điều kiện văn hoá. Với khí hậu khắc nghiệt ở Việt Nam, nóng ẩm, mưa nhiều, thiết kế công trình cần có những khoảng đệm như khoảng hiên, ô văng, mái che, tạo ra những vi khí hậu trong ngôi nhà điều này ông cha ta đã ứng dụng nhiều đời nay. Chính những ảnh hưởng này, đã tạo ra những đặc trưng cho các công trình do tôi thiết kế nói riêng và các công trình tại Việt Nam nói chung.

Chủ tịch Hội KTS Việt Nam KTS Nguyễn Tấn Vạn chúc mừng triển lãm “Hội tụ” 2019

PV: Được biết, Chi hội Kiến trúc Nội thất – Hội KTS Việt Nam được thành lập năm 2019 và đã nhanh chóng trở thành một sân chơi hữu ích, thu hút sự tham gia của giới nghề, Ông có thể cho biết ý tưởng thành lập hội và hoạt động của chi hội trong thời gian qua?

PGS.TS.KTS Vũ Hồng Cương: Trước sự phát triển của ngành nội thất ở Việt Nam, những mong muốn của những anh em hoạt động trong lĩnh vực kiến trúc nội thất và sự khích lệ của KTS. Nguyễn Tấn Vạn – Chủ tịch Hội KTS Việt Nam, Chi hội Kiến trúc Nội thất – Hội KTS Việt Nam được thành lập ngày 08/03/2019. Sau một năm hoạt động, chi hội đã có 24 thành viên, tổ chức nhiều hoạt động cho đối tượng từ sinh viên đến những nhà thiết kế, kinh doanh nội thất. Đặc biệt nổi bật là Triển lãm mỹ thuật và nội thất “Hội tụ”,các talkshow: “Truyền thống văn hóa và di sản trong kiến trúc”, “Con đường chinh phục khách hàng cao cấp Việt Nam”, Cuộc thi thiết kế nội thất cho sinh viên kiến trúc, nội thất trên toàn quốc…
Trong thời gian tới, chi hội sẽ tiếp tục tổ chức thêm nhiều hội thảo nghề và cuộc thi, nhằm nâng cao năng lực hành nghề cho hội viên, chia sẻ thông tin nghề nghiệp, tăng thêm tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và đào tạo ra những thế hệ kế cận sáng giá trong tương lai.

PV: Cảm ơn chia sẻ của Ông! Chúc Chi hội Kiến trúc Nội thất sẽ ngày càng thành công trong thời gian tới!

Thu vân (Thực hiện)
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 06-2020)