Buổi giao lưu giới thiệu cuốn sách: “Sáng tạo trong thiết kế” – tại Hà Nội

Ngày 30 tháng 01 tới đây, tại Complex01, 29 ngách 31 ngõ 167 Sơn Tây – TP Hà Nội sẽ diễn ra Buổi giao lưu giới thiệu cuốn sách: “Sáng tạo trong thiết kế”.

Trần Văn Châu – CEO PAINT & MORE – Đồng sáng lập Nhóm Color & More for Designers. Đây là cuốn sách vừa được xuất bản với tác giả là PGS TS KTS Nguyên Hạnh Nguyên. Sách dày 250 trang và được chia thành 3 chương. Chúng tôi xin được giới thiệu nội dung cuốn sách thông qua một số câu hỏi trao đổi với tác giả.

Vì sao nên đưa “phương pháp sáng tạo” đến với kiến trúc sư, nhà thiết kế?

PGS.TS.KTS Nguyên Hạnh Nguyên: Có một thực tế là tại Việt Nam nhiều năm qua, với các dự án lớn, Kiến Trúc sư, các nhà thiết kế thường bị mất cơ hội ngay trên sân nhà. Một trong những nguyên nhân chính là do Concept chưa đủ sáng tạo. Nhưng nếu nhìn vào nguyên nhân xa hơn, bản thân nhiều người trong chúng ta mặc định cho rằng: “Sáng tạo từ phương Tây, mình chỉ học theo”

Sự khác biệt “quan điểm giáo dục” dẫn đến sự khác biệt về “tư duy sáng tạo”. Sáng tạo không ngừng là bản sắc và giá trị chủ đạo của văn hoá Phương Tây. Tính sáng tạo này gắn liền với nếp tư duy và hành động thực tiễn của họ. Văn hóa sáng tạo gắn liền với hai nhân tố cơ bản khác là sáng tạo khoa học – công nghệ và sáng tạo kinh doanh. Sự khác biệt căn bản giữa văn minh Phương Đông và văn minh Phương Tây thể hiện ở chỗ, trong khi các nền văn hoá Phương Đông chú trọng đến quá khứ, lo giữ gìn di sản quá khứ, tinh thần thụ động học hỏi từ những gì cha ông để lại, nền giáo dục của rất nhiều nước chịu ảnh hưởng từ Nho giáo  thì các dân tộc Phương Tây lại chú tâm vào tương lai, sáng tạo và đổi mới không ngừng, họ đề cao tính cá nhân, tiềm năng con người và đề cao phát minh cho loài người.

Vì sao tác giả cho rằng: “Sáng tạo là một kỹ năng không và có thể rèn luyện được”?

PGS.TS.KTS Nguyên Hạnh Nguyên: Để trả lời cho câu hởi này, trước tiên tôi xin được trích dẫn câu của tiến sỹ Edward de Bono, tác giả cuốn sách nổi tiếng: “Sáu chiếc mũ tư duy”. Ông cho rằng “Thông minh là thứ bẩm sinh ta có. Tư duy là một kỹ năng phải học mới có được”. Tư duy sáng tạo cũng là một kỹ năng như thế.

Cần phải có quan điểm: sáng tạo là một kỹ năng, không phải chỉ là năng khiếu. Sáng tạo là công cụ tư duy, và vì vậy có thể rèn luyện được và phải đi từ dễ đến khó. Dễ là theo từng công cụ hỗ trợ (như trong cuốn sách trình bày theo từng thuật (tip) sáng tạo). Khó dần là sau khi thực hành theo, dần dần sáng tạo là của bản thân mỗi cá nhân và thành bản năng thứ 2 (bản năng tới sau do rèn luyện)

Từ TRIZ đến CADA:

Phương pháp sáng tạo ứng dụng trong ngành thiết kế và kiến trúc (Creative Approach in Design and Architecture/CADA) được hình thành trên nền tảng của phương pháp TRIZ (Lý thuyết giải các bài toán sáng chế của Altshuller, nhà phát minh sáng chế người Nga). Phương pháp này được giảng viên, KTS Nguyên Hạnh Nguyên quan tâm nghiên cứu từ năm 2005 và áp dụng từ năm 2008 đến nay cho công việc thiết kế và hướng dẫn sinh viên. Thấy rõ những giá trị vượt trội của nó so với những công cụ tư duy khác, tác giả đã chính thức làm đề tài khoa học tại trường ĐH Kiến trúc TP.HCM và được đánh giá tốt.

Có thể nói, cuốn sách CADA là mục tiêu cuối cùng của tác giả nhằm đưa sáng tạo gần với người dùng (KTS/NTK). Vì vậy, nó được viết theo một cách đơn giản, dễ hiểu có phần Việt hóa.

Ngoài ra, Từ TRIZ đến CADA, tác giả xây dựng hệ thống các thuật dựa trên 3 tiêu chí (vì vậy từ 40 thuật trong TRIZ của Altshuller, chuyển sang áp dụng với CADA chỉ còn 30 thuật), các tiêu chí gồm:

  • Tính phổ quát: hoạt động của ngành kiến trúc nói riêng và ngành thiết kế nói chung có sự kết hợp nhiều lĩnh vực, có tính đa ngành, phương pháp sáng tạo phải áp dụng được cho tất cả các môi trường này.
  • Tính kế thừa: Dựa vào những kinh nghiệm và nghiên cứu của Altshuller để cải thiện, hoàn thiện cho ngành thiết kế. Sau đó khi áp dụng, tác giả cũng mong muốn truyền tinh thần “đi tiếp” với mục đích khiến cho đối tượng người đọc sẽ có cảm hứng để mở rộng và viết riêng cho lĩnh vực chuyên sâu của mình.
  • Tính gần gũi: Ngành thiết kế là một ngành được tạo ra để phục vụ những nhu cầu và vấn đề của con người, thế nên các phương pháp phải gắn với công việc thiết thực, cụ thể và có thể được sử dụng trong nhiều ngữ cảnh linh hoạt.

Cuốn sách này là tâm huyết của tác giả với mong muốn CADA được phổ biến để hỗ trợ và trở thành công cụ sáng tạo trong ngành kiến trúc nói riêng và ngành thiết kế nói chung.

Thông tin buổi giao lưu giới thiệu sách:

  • 13h30: Đón tiếp khách mời 
  • 14h00: Giới thiệu khách mời, diễn giả
  • 14h10: Giới thiệu sơ qua tác giả và bối cảnh việc ra sách 
  • 14h15: Bài trình bày của tác giả về nội dung cuốn sách và quá trình viết

“Sáng tạo: Từ nền tảng đến thực hành”

  • 14h35: Chia sẻ,   “Sáng tạo trong thiết kế” – Từ góc độ người dùng
    • ThS. KTS. Phạm Trung Hiếu, GV trường ĐH Kiến trúc Hà Nội – “Creative in Concept” chia sẻ về các cuộc thi, sáng tạo trong giai đoạn tìm ý tưởng dự án
    • KTS. Nguyễn Bùi Vũ. Complex01 – “Sáng tạo để khác biệt”. Nội dung xoay quanh các project thực tế đã làm và dự án sắp tới 
  • 15h 10: Trao đổi Q&A
  • 16h00: Teabreak, ký tặng sách 

© Tạp chí kiến trúc