Khu phố cổ Hà Nội Một năm triển khai Tuyến phố đi bộ Hà Nội

Ngày 4/11/2015, UBND quận Hoàn Kiếm đã tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm triển khai hoạt động Tuyến phố đi bộ mở rộng sang khu bảo tồn cấp I – gắn với tuyến phố đi bộ Hàng Đào – Đồng Xuân và các tuyến phố chuyên doanh trong Khu phố cổ Hà Nội. Theo báo cáo sơ bộ, hoạt động của các tuyến phố này đã từng bước hoàn thiện, tạo thành một không gian đi bộ kết hợp với phát triển dịch vụ, thương mại, du lịch, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn Quận và thành phố…

Phodibohanoi3

Việc tổ chức tuyến phố đi bộ mở rộng với mục đích giới thiệu không gian, văn hóa, kiến trúc khu phố cổ, nhất là giới thiệu văn hóa ẩm thực đặc trưng của khu vực này đã thu hút được sự quan tâm rất lớn của du khách trong và ngoài nước. Theo thống kê của UBND phường Hàng Buồm, 9 tháng đầu năm, lượng khách du lịch lưu trú tại các khách sạn trên địa bàn phường đạt 152.000 lượt khách, tăng 23,7% so với cùng kỳ. Lượng khách du lịch tham gia vào hoạt động của tuyến phố tăng cao đã tác động tích cực đến hoạt động kinh doanh trên tuyến phố, các khách sạn, nhà hàng được hưởng lợi, hoạt động hiệu quả hơn; số hộ gia đình tham gia vào các hoạt động kinh doanh dịch vụ trên các tuyến phố tăng hơn so với giai đoạn ban đầu (từ 90 hộ  kinh doanh trong giai đoạn thử nghiệm, sau 1 năm triển khai, số hộ kinh doanh trên tuyến phố đã tăng lên thành 489 hộ). Hoạt động của tuyến phố đã góp phần tích cực vào công tác thu ngân sách trên địa bàn phường, 9 tháng đầu năm số thu ngân sách của phường Hàng Buồm là 9,465 tỷ đồng, đạt 83,5% kế hoạch năm, tăng 18,7% so với cùng kỳ.

Như vậy, qua một năm đi vào hoạt động, hiệu quả đạt được của tuyến phố đi bộ về mặt xã hội được thể hiện khá rõ, cảnh quan, môi trường khu vực tuyến phố được cải thiện, các di tích lịch sử, công trình văn hóa được quan tâm chỉnh trang, cơ sở hạ tầng được nâng cấp, hoạt động của tuyến phố đi bộ đã tạo ra một sản phẩm du lịch mới của Thành phố. Đặc biệt, việc kết nối không gian đi bộ mở rộng với tuyến phố thương mại Hàng Đào – Đồng Xuân và các tuyến phố chuyên doanh, phố nghề đã tạo thành một chuỗi kết nối giữa tuyến phố dịch vụ với tuyến phố thương mại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh doanh, đảm bảo an sinh xã hội, tạo thêm nhiều việc làm cho người dân, đồng thời tạo ra giá trị không gian văn hóa mới cho nhân dân Thủ đô.

Bên cạnh những kết quả đạt được, UBND quận Hoàn Kiếm cũng nhìn nhận một số khó khăn cần sớm khắc phục. Đó là: 

– Nhận thức của một số hộ kinh doanh còn hạn chế trong việc thực hiện nội quy, quy định trong hoạt động kinh doanh, đến nay còn 39/132 hộ kinh doanh chưa đáp ứng các yêu cầu về văn minh thương mại, cơ sở vật chất của cửa hàng, bàn ghế chưa đạt yêu cầu, rác thải chưa được xử lý gây mất vệ sinh. Tình trạng lấn chiếm lòng đường tại khu vực ngã tư phố Tạ Hiện, Đông Thái còn diễn ra. 

– Các hộ kinh doanh chưa nhận thức được hết ý nghĩa, lợi ích của việc phát triển du lịch thông qua mở rộng tuyến phố đi bộ, kinh doanh các mặt hàng chủ yếu chạy theo lợi nhuận nên chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn, tiêu chí theo yêu cầu của đề án là khôi phục văn hóa ẩm thực, một trong những giá trị tiêu biểu của khu phố cổ.

– Với đặc thù là tuyến phố dân sinh, không gian mở, nhiều đường vào nên công tác quản lý gặp nhiều khó khăn, một số tồn tại về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường chưa được giải quyết triệt để. Vẫn còn tình trạng phương tiện để trên hè phố, xe máy lưu thông bên trong tuyến phố; Xe ôm tụ tập tại các ngã ba, ngã tư; Trên tuyến phố đi bộ Hàng Đào – Đồng Xuân tình trạng hàng rong lấn chiếm lòng đường để kinh doanh, hàng thịt nướng gây khói mùi còn diễn ra. 

– Mật độ phương tiện cá nhân của nhân dân trong khu vực phố cổ ngày càng gia tăng, trong khi đó diện tích các điểm giao thông tĩnh còn hạn chế, không đáp ứng đủ nhu cầu dẫn đến xung quanh khu vực một số cửa ra vào của tuyến phố còn tồn tại các nhiều điểm trông xe tự phát, lấn chiếm gây ách tắc, thu quá giá quy định gây bức xúc trong nhân dân. 

Một năm nhìn lại hoạt động của Tuyến phố đi bộ mở rộng với đầy đủ những tiềm năng và tồn tại, quận ủy Hoàn Kiếm đã ghi nhận những ý kiến đóng góp của các chuyên gia, tìm giải pháp khắc phục khó khăn, tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý để Tuyến phố đi bộ hoạt động đúng hướng, hiệu quả, góp phần phát huy giá trị bản sắc văn hóa đặc trưng của khu phố cổ Hà Nội.

KTS Phạm Tuấn Long, Phó Trưởng Ban thường trực BQL Phố cổ Hà Nội cho biết: “BQL phố cổ là đơn vị trực tiếp triển khai các hoạt động của tuyến phố đi bộ. Chúng tôi hướng tới việc duy trì các hoạt động nghệ thuật đường phố, đổi mới hoạt động và kêu gọi xã hội hóa. Vừa qua, BQL Phố Cổ đã kêu gọi được kinh phí tài trợ cho hoạt động nghệ thuật và sẽ có đề án hợp tác mở rộng với nhiều đối tác để các loại hình nghệ thuật đường phố thêm phong phú và hấp dẫn”.

PGS.TS Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam nhấn mạnh vai trò của cộng đồng trong việc phát huy giá trị của Khu Phố cổ Hà Nội, trước mắt có thể thử nghiệm việc giao các sân chơi cho người dân, phường sở tại trực tiếp quản lý. 

TS.KTS Dương Đức Tuấn, Chủ tịch Quận Hoàn Kiếm chia sẻ: “Trong thời gian tới, quận sẽ nghiên cứu đề xuất UBND TP về việc xây dựng tuyến xe điện phục vụ nhân dân, kết nối hoạt động của tuyến phố đi bộ, các tuyến phố chuyên doanh, phố nghề và các di sản của Hà Nội như: Hồ Hoàn Kiếm, phố cổ Hà Nội, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu… với hệ thống giao thông công cộng của TP – nhằm phát triển thêm một sản phẩm du lịch mới của Thủ đô”  

Trao đổi thêm tại Hội nghị, Ông Hoàng Công Khôi, Bí thư quận ủy Hoàn Kiếm xác định nhiệm vụ trọng tâm: Tiếp tục triển khai thực hiện tốt công tác đảm bảo an ninh trật tự, chấn chỉnh, nâng cao chất lượng dịch vụ trên tuyến phố đi bộ mở rộng… gắn với việc thực hiện Năm trật tự và văn minh đô thị 2015 theo chủ trương của TP. Qua đó, các đại biểu tham dự hội nghị cũng thông qua một số giải pháp quản lý hoạt động tuyến phố đi bộ đem lại hiệu quả kinh tế, góp phần nâng cao chất lượng không gian sinh hoạt cộng đồng cũng như không gian sống của người dân trong khu phố cổ. Những giải pháp cơ bản được xác định như sau:  

–  Tiếp tục triển khai công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến về chủ trương, mục đích, ý nghĩa của việc mở rộng không gian đi bộ, từ đó nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, để mỗi người dân phường Hàng Buồm, cũng như toàn thể nhân dân trên địa bàn quận hiểu được giá trị và lợi ích của phát triển du lịch trong khu phố cổ. Từ đó tích cực tham gia xây dựng không gian đi bộ mở rộng trở thành không gian văn hóa, du lịch đặc trưng của quận Hoàn Kiếm và Thủ đô Hà Nội.

Triển khai các hoạt động xúc tiến du lịch nhằm quảng bá, giới thiệu hình ảnh của tuyến phố đi bộ và các hoạt động tuyến phố chuyên doanh, phố nghề, đồng thời xây dựng các kế hoạch tổ chức các hoạt động lễ hội trong khu vực phố cổ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo nét văn hóa tiêu biểu, thu hút khách du lịch góp phần thúc đẩy phát triển mạnh mẽ dịch vụ, du lịch trên địa bàn quận.

Chú trọng nâng cao trách nhiệm của các đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý tuyến phố, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các hoạt động của tuyến phố đi bộ nhằm đáp ứng các mục tiêu, yêu cầu đề ra của Đề án, trong đó đặc biệt chú trọng triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ về đảm bảo an ninh trật tự, trật tự đô thị, phòng chống cháy nổ và vệ sinh môi trường trong thời gian tuyến phố đi bộ hoạt động.

Đẩy nhanh tiến độ triển khai Đề án số 26 của Quận ủy về phát triển trung tâm thương mại, dịch vụ chất lượng cao Đồng Xuân – Bắc Qua nhằm tạo sự kết nối với các khu vực phụ cận, các tuyến phố chuyên doanh, phố nghề và khu vực tuyến phố đi bộ nhằm thúc đẩy mạnh mẽ phát triển thương mại, dịch vụ và nhất là phát triển du lịch trên địa bàn Quận và Thành phố.

Tranh thủ hơn nữa sự quan tâm chỉ đạo của Thành ủy – UBND Thành phố và sự phối hợp giúp đỡ của các sở ngành chức năng của Thành phố nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các công việc liên quan đến hoạt động của tuyến phố.

Thảo Nguyên

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 10 – 2015)