Phiên họp Đại Hội đồng KTS Châu Á lần thứ 36 và Diễn đàn KTS Châu Á

Kỳ họp thường niên Đại Hội đồng kiến trúc sư Châu Á lần thứ 36 và Diễn đàn Kiến trúc sư châu Á lần thứ 18 đã được diễn ra từ ngày 11 đến ngày 16/11/2015 tại Ayutthaya (Thái Lan) với sự tham dự của các đại biểu đến từ 19 quốc gia trong khu vực châu Á. Chủ đề của diễn đàn năm nay “Tương lai của Quá khứ”, gắn liền với địa điểm tổ chức ARCASIA 36 – cố đô Ayutthaya – được Unesco công nhận di sản văn hóa thế giới với trên 450 năm lịch sử. Đoàn Việt Nam tham dự với 4 thành viên, trưởng đoàn là PGS.TS Nguyễn Quốc Thông – Phó chủ tịch Hội KTS Việt Nam.

Đại diện các nước tham gia Phiên họp Đại Hội đồng KTS Châu Á lần thứ 36
Đại diện các nước tham gia Phiên họp Đại Hội đồng KTS Châu Á lần thứ 36

Phiên khai mạc Đại Hội đồng kiến trúc sư Châu Á lần thứ 36 đã được tổ chức trọng thể vào ngày 12/11/2015. Cũng trong phiên khai mạc, 19 Hội thành viên đã nhất trí thông qua và ký vào Bản Tuyên bố chung về trách nhiệm xã hội của KTS ARCASIA. Tuyên bố thể hiện sự ủng hộ của ARCASIA đối với các sáng kiến nhằm khuyến khích các đơn vị và cá nhân hành nghề kiến trúc có trách nhiệm cao nhất với xã hội.
Tại phiên họp toàn thể này, đại diện các đoàn đã trình bày báo cáo hoạt động của các quốc gia trong năm qua, thảo luận về báo cáo của 5 Ủy ban: Hành nghề kiến trúc; Đào tạo kiến trúc sư; Kiến trúc xanh và bền vững; Trách nhiệm xã hội KTS và KTS Trẻ – Ủy ban mới thành lập và họp phiên đầu tiên. Các vấn đề được trao đổi và bàn luận nhiều nhất liên quan đến việc: nâng cao chất lượng đào tạo kiến trúc trong các trường đại học, viện nghiên cứu; tạo môi trường hành nghề lành mạnh và tăng khả năng hợp tác, hội nhập quốc tế cho KTS; nâng cao chất lượng môi trường sống, nhà ở cho người nghèo, kiến trúc xanh và kiến trúc ứng phó với biến đổi khí hậu…

Về hành nghề kiến trúc, Hội KTS Việt Nam cũng chia sẻ với Ủy ban Hành nghề kiến trúc ARCASIA các khó khăn mà KTS nước ta gặp phải trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay, những nỗ lực của Hội trong việc soạn thảo Luật KTS, việc hợp tác chặt chẽ với Bộ Xây dựng để trình Dự thảo Luật hành nghề KTS trước Quốc hội. Đây cũng là vấn đề đang được Hội KTS Mông Cổ và Hội KTS Lào nỗ lực xúc tiến. Ủy ban Hành nghề đang tiến hành thống kê dữ liệu về hành nghề kiến trúc ở các nước châu Á, sự khác nhau giữa luật và các nghị định hướng dẫn hành nghề kiến trúc ở mỗi nước, tiến tới việc đề xuất tiêu chuẩn hành nghề thống nhất ở ARCASIA. Ủy ban cũng đề xuất xây dựng “Hướng dẫn về Đào tạo thường xuyên (CPD) KTS của ARCASIA”, bắt đầu từ việc liệt kê các chương trình CPD hiện có để thảo luận thêm tại Hội thảo bàn tròn về Hành nghề kiến trúc dự kiến tổ chức tại Dhaka, Bangladesh tháng 2/2016.
Mô hình Hội nghị bàn tròn được các Ủy ban tổ chức mỗi năm tại một nước đăng cai, kèm theo một Hội thảo chuyên đề quốc tế hay một khóa đào tạo ngắn đã tỏ ra khá thành công như Hội nghị bàn tròn ARCASIA của Ủy ban Kiến trúc xanh và bền vững 2014 tại Dhaka và Hội thảo về “Kiến trúc cho môi trường sống bền vững và có sức tái tạo” với sự tham gia của vị khách mời danh tiếng – TS.KTS. Ken Yeang. Hội nghị Bàn tròn ARCASIA của Ủy ban Đào tạo tại Islamabad, Pakistan tháng 11/2014 được tổ chức cùng với khóa đào tạo nâng cao năng lực giảng viên KT trẻ. Hội nghị này cũng bàn thảo các vấn đề: Nâng cao chất lượng đào tạo kiến trúc thông qua các workshop tập huấn việc giảng dạy tại các xưởng thiết kế (Faculty training workshop for studio teaching) và cải thiện, điều chỉnh các chương trình tại các cơ sở đào tạo kiến trúc theo hướng đa dạng, có trách nhiệm xã hội, thiết kế mang tính quốc tế, bền vững, các công nghệ mới ứng dụng trong kiến trúc. Ủy ban Đào tạo cũng đề xuất tạo dựng trường đào tạo kiến trúc, các xưởng thiết kế thông qua công nghệ số và IT.
Hội nghị Bàn tròn ARCASIA của Ủy ban Trách nhiệm xã hội KTS sau thảm hoạ và tái thiết Nepal được tổ chức tại Islamabad, Pakistan tháng 8/2015. Hội nghị này nhấn mạnh các vấn đề về Hướng dẫn thiết kế và xây dựng bền vững, Giáo dục và đào tạo về Thảm họa và Quản lý di sản, Đề cao sự hỗ trợ về tài chính và các dự án giúp tái thiết Nepal, đề xuất thành lập Mạng Quản lý Thảm họa ARCASIA (ARCASIA Disaster Management Network) để tập trung danh bạ các chuyên gia được đào tạo và có kinh nghiệm về ứng phó sau thảm họa…

Phiên họp Uỷ ban trách nhiệm xã hội của KTS
Phiên họp Uỷ ban trách nhiệm xã hội của KTS

Trước đây, các công tác chủ yếu mà ARCASIA tập trung nghiên cứu và thảo luận là Hành nghề, Đào tạo rồi đến Kiến trúc xanh và bền vững thông qua các hoạt động và đề xuất của các Ủy ban này. Những năm gần đây, do tình hình biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng tăng cao, cùng với nhiều thiên tai, thảm họa gây tác động xấu ngày càng trầm trọng đến đời sống con người ở mọi châu lục, nên các vấn đề về trách nhiệm xã hội của giới KTS trong việc thiết kế bền vững, thích ứng với thiên nhiên, khí hậu và phòng, chống, khôi phục sau thảm họa cũng như việc nâng cao chất lượng sống cho tất cả người dân, nhất là người nghèo, người khuyết tật và người dân sống ở những vùng khó khăn đang ngày càng được quan tâm. Vì vậy, Ủy ban Trách nhiệm xã hội KTS ARCASIA đã được thành lập và hoạt động ngày càng tích cực. Tại cuộc họp Ủy ban này, đại diện các Hội KTS thành viên chia sẻ về một số dự án tiêu biểu thuộc trách nhiệm xã hội KTS như: nhà ở khẩn cấp sau động đất ở Nepal, trường học cho một số vùng sâu ở Thái Lan, Nhà vệ sinh công cộng ở Bangladesh, bảo tồn đô thị ở Luangprabang… Ủy ban này cũng đề xuất thành lập Mạng Quản lý Thảm họa ARCASIA (ARCASIA Disaster Management Network) để tập trung danh bạ các chuyên gia được đào tạo và có kinh nghiệm về ứng phó sau thảm họa. Ủy ban cũng có kế hoạch kết hợp với Ủy ban KT Xanh nghiên cứu mẫu nhà vệ sinh có thể di động, bền vững, sử dụng nước mưa và năng lượng mặt trời, phân hủy rác hữu cơ thành phân bón…

PGS. TS. KTS. Nguyễn Quốc Thông - Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam ký vào Bản Tuyên bố chung về trách nhiệm xã hội của Arcasia tại phiên họp chính thức Đại Hội đồng KTS Châu Á lần thứ 36
PGS. TS. KTS. Nguyễn Quốc Thông – Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam ký vào Bản Tuyên bố chung về trách nhiệm xã hội của Arcasia tại phiên họp chính thức Đại Hội đồng KTS Châu Á lần thứ 36

Ủy ban KTS Trẻ mới được thành lập dành cho các KTS châu Á dưới 40 tuổi thể hiện sự quân tâm đến thế hệ KTS kế cận, để có thể tiếp nối các hoạt động của Hội đồng ARCASIA trong khu vực. Bước đầu, Ủy ban cũng đã có những hoạt động tích cực như tham gia tổ chức một số hội thảo, giải thưởng và khóa học nâng cao năng lực giảng viên trẻ ngành kiến trúc trong khuôn khổ các sự kiện của ARCASIA. Ủy ban này cũng đề xuất lập danh bạ các KTS trẻ xuất sắc của các Hội thành viên ARCASIA nhằm mục đích chia sẻ thông tin về các đồ án xuất sắc ở châu Á, tổ chức các sự kiện riêng cho giới KTS Trẻ như Trại hè Kiến trúc để trao đổi thực tập sinh… Nếu không tính đến Anh ngữ, những hoạt động này hoàn toàn nằm trong khả năng của giới KTS trẻ nước ta và đã được CLB KTS Trẻ Việt Nam làm rất tốt qua nhiều kỳ Hội trại.

Các hoạt động giao lưu văn hoá giữa các nước diễn ra sôi nổi trong khuôn khổ sự kiện
Các hoạt động giao lưu văn hoá giữa các nước diễn ra sôi nổi trong khuôn khổ sự kiện

Bên cạnh phiên họp Đại hội đồng ARCASIA là Diễn đàn KTS châu Á với chủ đề “Tương lai của Quá khứ” gồm nhiều Hội thảo chuyên đề về hành nghề và các dự án quốc tế; Chuyên đề về sự hiện diện của quá khứ trong bản sắc và hình thái kiến trúc; Nhà ở xã hội; Giới thiệu quá trình nghiên cứu, thiết kế một số dự án thực tế. Các hoạt động khác trong khuôn khổ sự kiện cũng được diễn ra hết sức sôi nổi như triển lãm các tác phẩm tham dự Giải thưởng ARCASIA; Lễ trao Giải thưởng Kiến trúc ARCASIA 2015, ARCASIA Travel Prize 2015; Lễ hội thả đèn và Đêm hữu nghị ARCASIA đã đem lại ấn tượng sâu sắc cho những người tham dự.
ARCASIA lần thứ 36 không chỉ đem đến cho KTS các nước cơ hội được gặp gỡ, giao lưu, học hỏi lẫn nhau để hợp tác và phát triển mà còn đặt ra các mục tiêu và sự cam kết giữa các quốc gia để cùng hành động vì nền kiến trúc và sự phát triển chung của khu vực châu Á. Đại hội ARCASIA năm 2016 sẽ được tổ chức tại Hồng Kông, hy vọng sẽ thu hút được nhiều KTS Việt Nam tham dự và gặt hái nhiều thành công hơn nữa. 

KTS Nghiêm Hồng Hạnh

( Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 11 -2015 )