Vừa qua, tại trong khuôn khổ Toạ đàm Tọa đàm: Xây dựng công viên văn hóa đa chức năng khu vực bãi giữa, bãi nổi sông Hồng: Cơ hội kết nối cộng đồng với thiên nhiên, TS.KTS Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc triển khai lập Đề án “Phát triển bãi nổi giữa và bãi ven sông Hồng”, trong đó, việc tổ chức Cuộc thi tuyển sẽ góp phần đảm bảo tính khả thi của Đề án. Trân trọng giới thiệu đến bạn đọc nội dung chia sẻ của ông tại sự kiện.
Sự hình thành và phát triển của Thủ đô Hà Nội gắn liền với sự hình thành và phát triển của hệ thống mặt nước, đặc biệt là sông Hồng, dòng sông đóng vai trò rất lớn đối với sự hình thành nên yếu tố cảnh quan và là nét văn hóa đặc trưng của Thủ đô. Bên cạnh việc tạo nên một vùng đất canh tác màu mỡ để phát triển nông nghiệp thì chức năng của sông Hồng trong việc phát triển giao thông, kinh tế – xã hội cũng như việc tạo lập không gian xanh, mặt nước, đóng góp hiệu quả cho việc phát triển không gian kiến trúc cảnh quan của Thủ đô là rất rõ nét.
Bãi nổi sông Hồng (tức Bãi giữa) là vùng đất được phù sa bồi đắp trong nhiều năm, với không gian xanh rộng lớn, thuộc địa giới quản lý của cả 4 quận: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Long Biên, Tây Hồ. Trước đây, có nhiều lý do khiến Hà Nội chưa khai thác được nhiều các giá trị của sông Hồng cũng như khu vực bãi giữa, bãi nổi ven sông. Hiện nay, với việc Thành phố Hà Nội tham gia Mạng lưới các Thành phố sáng tạo toàn cầu của UNESCO, những chủ trương của Đảng và Nhà nước đã trở thành kim chỉ nam để khai thác và phát triển sông Hồng thành trục cảnh quan quan trọng, đặc biệt là khu vực Bãi giữa sông Hồng nhằm tạo lập không gian kiến trúc cảnh quan, trong đó có các không gian văn hóa sáng tạo và phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô.
Cụ thể là:
- Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/05/2020 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó một phần nội dung quan trọng nhấn mạnh nhiệm vụ Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, với sông Hồng là trục xanh, cảnh quan trung tâm, phát triển đô thị hài hòa hai bên sông của Hà Nội;
- Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng phê duyệt và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 hiện đang hoàn chỉnh, trình cấp thẩm quyền phê duyệt có định hướng: Thiết lập sông Hồng là trục không gian cảnh quan chủ đạo của Thành phố trung tâm gắn với trục Hồ Tây – Cổ Loa, tạo thành trọng tâm bố cục không gian cho đô thị trung tâm Hà Nội, trong đó hình thành hệ thống công viên, công trình mang tính biểu tượng của thủ đô, phục vụ các hoạt động lễ hội, du lịch và bổ sung thêm loại hình giao thông thủy cho Hà Nội. QH xây dựng Công viên ven sông với tổng diện tích 4200 ha, trong đó 3858ha diện tích 9 bãi sông và 342ha diện tích bãi giữa sau khi chỉnh trị sông Hồng, phù hợp với quy hoạch phòng chống lũ chi tiết các dòng sông có đê được duyệt.
- Quy hoạch Phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở) được UBND Thành phố phê duyệt năm 2022 đã định hướng khu vực bãi giữa và bãi bồi ven sông, ngoài các chức năng sử dụng chính như cây xanh cách ly, đầu mối hạ tầng kỹ thuật… còn được định hướng có chức năng đất cây xanh đô thị, cây xanh chuyên đề…
Đó là những điều kiện thuận lợi, là những định hướng rõ nét việc phát triển khu vực bãi nổi, bãi giữa sông Hồng trở thành một yếu tố cảnh quan quan trọng trong cấu trúc đô thị của Thủ đô nói chung và khu vực sông Hồng nói riêng.
Việc triển khai nghiên cứu nghiên cứu lập Đề án “Phát triển bãi nổi giữa và ven sông Hồng thành công viên văn hóa đa chức năng”, thuộc địa bàn 4 quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Long Biên, Tây Hồ, do UBND quận Hoàn Kiếm chủ trì – Hướng tới việc hiện thực hóa các mục tiêu được định hướng trong Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đã được UBND TP phê duyệt. Theo đó, UBND TP cũng đặt ra yêu cầu nội dung của đề án phải xác định rõ mục tiêu, quy mô, ranh giới, diện tích nghiên cứu, trình tự, thủ tục xem xét phê duyệt đề án, dự án đầu tư, việc quản lý sử dụng đất đai, cơ chế đầu tư, các hạng mục công trình… đảm bảo tuân thủ trình tự thủ tục theo các Luật Quy hoạch đô thị, Luật đê điều, Luật Phòng chống thiên tai, phù hợp với định hương Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 và các quy hoạch đã được duyệt: Quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình; Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng; Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa … và các quy định khác có liên quan.
Để từng bước xây dựng Đề án “Phát triển bãi nổi giữa và ven sông Hồng thành công viên văn hóa đa chức năng”, UBND TP Hà Nội cũng đồng thời chỉ đạo 4 quận tổ chức cuộc thi tuyển ý tưởng quy hoạch Công viên văn hóa đa chức năng tại khu vực bãi nổi giữa và bãi ven sông Hồng nhằm đáp ứng được tầm quan trọng, đảm bảo được tính khả thi của đề án, đồng thời tiếp nhận, tham khảo, nghiên cứu xử lý hài hòa các sản phẩm của các đơn vị đã nghiên cứu đối với khu vực.
Chúng tôi hy vọng rằng, thông qua Cuộc thi Ý tưởng quy hoạch Công viên văn hóa đa chức năng tại khu vực bãi nổi giữa và bãi ven sông Hồng lần này, với sự chia sẻ của Hội Kiến trúc sư Việt Nam và các nhà chuyên môn, chuyên gia sẽ phát huy được sức sáng tạo của giới nghề, các ý tưởng hay, độc đáo, khả thi của các đơn vị tư vấn thiết kế uy tín trong và ngoài nước để khai thác không gian đặc biệt của Thủ đô theo hướng bền vững và sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, tạo lập không gian xanh, sinh thái – Hướng tới xây dựng hình ảnh Thủ đô văn minh, hiện đại, sáng tạo xứng tầm khu vực.
TS.KTS Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội
© Tạp chí kiến trúc
Để cập nhật các thông tin về cuộc thi, vui lòng truy cập: https://cuocthi.tckt.vn/song-hong
Chi tiết đăng ký tham dự cuộc thi, xem tại: [Đăng ký dự thi] Thi tuyển Ý tưởng Quy hoạch công viên văn hóa đa chức năng tại khu vực Bãi nổi giữa và Bãi ven sông Hồng
