- Tên đồ án: Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Kim Bảng, Ninh Bình
- Giải thưởng: Giải Ba Giải thưởng Loa Thành 2026
- SVTH: Dương Minh Đức
- GVHD: TS. KTS Vũ Đức Hoàng
- Trường: Đại học Kiến trúc Hà Nội
Bối cảnh và sự cần thiết hình thành đề tài
Dải núi đá vôi Kim Bảng đóng vai trò là “mắt xích” sinh thái sống còn kết nối hành lang tự nhiên liên tỉnh từ Ninh Bình qua Hà Nam lên Hà Nội, đồng thời là sinh cảnh lưu giữ quần thể Voọc mông trắng nguy cấp lớn thứ hai thế giới. Tuy nhiên, sự đứt gãy hành lang di cư do khai thác mỏ đá, nạn săn bắt và áp lực du lịch từ Quần thể Tam Chúc đang đặt hệ sinh thái này trước nguy cơ suy thoái không thể đảo ngược.
Đồ án ra đời nhằm giải quyết 3 vấn đề cốt lõi tại địa phương: Thiếu hụt hạ tầng y tế để cứu chữa và tập thích nghi bán hoang dã; Cấp thiết bổ sung cơ sở nghiên cứu – giáo dục phụ trợ cho Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Bảng mới thành lập; và Nhu cầu tạo dựng một biểu tượng kiến trúc chuyển hóa những “vết thương địa chất” thành không gian cộng sinh, hỗ trợ địa phương chuyển dịch từ “Kinh tế Nâu” sang “Kinh tế Xanh”.
Nhiệm vụ và ý niệm thiết kế
Đồ án xác lập 3 nhiệm vụ trọng tâm:
- Không gian Cứu hộ & Bảo tồn: Thiết lập dây chuyền an ninh sinh học 1 chiều (Tiếp nhận – Cách ly – Cứu chữa – Hồi phục/ICU – Điều trị) kết hợp khu Bán hoang dã (TCU) giúp phục hồi bản năng tự nhiên trước khi tái thả, hoặc khu Nuôi nhân đạo với những trường hợp không còn khả năng tái thả.
- Hạ tầng Nghiên cứu & Giáo dục: Xây dựng khối Lưu trữ Gen/Nghiên cứu y sinh đóng vai trò trạm đào tạo thực địa, kết hợp hành lang trải nghiệm tương tác nâng cao nhận thức cộng đồng và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho người dân bản địa.
- Hình tượng “Vết sẹo của Tự nhiên”: Sử dụng ngôn ngữ kiến trúc biểu hiện, thích ứng địa hình. Khối tích công trình nương theo địa hình nguyên trạng, mang ý nghĩa biểu đạt cho nỗi đau đã qua, đồng thời cũng là minh chứng cho tiến trình tự chữa lành đang diễn ra, thể hiện thông điệp, trách nhiệm bảo tồn đa dạng sinh học của cộng đồng, hòa hợp giữa Con người với Thiên nhiên.
Giải pháp quy hoạch & kiến trúc
- Quy hoạch & Giao thông: Công trình phân tách tuyến giao thông theo phương ngang nương theo đường đồng mức địa hình. Mạng lưới luồng người (khách tham quan, nghiên cứu) và luồng y tế/động vật được tách biệt hoàn toàn để đảm bảo an ninh sinh học.
- Kết cấu Phỏng sinh học: Hệ thống cột chịu lực lấy cảm hứng từ vòm tán thân cây rừng tự nhiên, phân tán tải trọng tối ưu cho hệ mái rộng và giải phóng mặt sàn, tạo hiệu ứng không gian rợp bóng như bước đi dưới tán rừng karst.
- Vật liệu & Vi khí hậu Thích ứng: Công trình kết hợp bê tông, đá vôi tái chế tại địa phương. Giải pháp mái đục rỗng kết hợp các khe lấy sáng tận dụng tối đa thông gió xuyên phòng và ánh sáng tự nhiên, giúp điều hòa vi khí hậu.
Tố Uyên – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
Xem thêm các đồ án đạt giải:
Các đồ án sẽ tiếp tục được Tạp chí Kiến trúc cập nhật trong thời gian tới, trân trọng kính mời quý bạn đọc theo dõi tại: https://www.tapchikientruc.com.vn/tin-tuc/ket-qua-giai-thuong-loa-thanh-lan-thu-38-nam-2026-chuyen-nganh-kien-truc-quy-hoach.html
















































































