- Tên đồ án: Trung tâm công cộng thôn Lao Chải, Y Tý, Lào Cai
- Giải thưởng: Giải Ba Giải thưởng Loa Thành 2026
- SVTH: Phạm Anh Tuấn
- GVHD: TS. KTS Nguyễn Trí Thành
- Trường: Đại học Kiến trúc Hà Nội
Kiến trúc công cộng ở vùng cao không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng mà còn giữ vai trò duy trì sự gắn kết cộng đồng và tạo môi trường để các giá trị văn hóa địa phương tiếp tục được kế thừa trong đời sống đương đại. Từ nhận thức đó, đồ án lựa chọn thôn Lao Chải, xã Y Tý, tỉnh Lào Cai – nơi cộng đồng người Hà Nhì Đen vẫn lưu giữ nhiều giá trị đặc trưng về kiến trúc trình tường, tổ chức bản làng và nếp sống văn hóa truyền thống – làm địa điểm nghiên cứu và đề xuất thiết kế.
Thực trạng thiếu không gian công cộng phục vụ học tập và sinh hoạt cộng đồng, cùng với sự thay đổi trong điều kiện sống và phương thức xây dựng, đang làm suy giảm vai trò của nhiều văn hóa truyền thống. Đồ án đề xuất Trung tâm Công cộng thôn Lao Chải theo mô hình tích hợp, gồm nhà cộng đồng, sân lễ hội, điểm trường mầm non – tiểu học và một số mô hình nhà ở trình tường được cải tạo (Các công trình là ví dụ trực quan về việc bảo tồn và khai thác kĩ thuật xây dựng). Các thành phần được tổ chức trong một hệ thống không gian thống nhất nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt cộng đồng và truyền dạy tri thức bản địa, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa các thế hệ và cộng đồng địa phương.
Giải pháp thiết kế được hình thành từ việc nghiên cứu địa hình, khí hậu và cách tổ chức không gian của người Hà Nhì Đen. Đồ án không tái hiện hình thức kiến trúc mà kế thừa những giá trị cốt lõi như thích ứng địa hình, cấu trúc bản làng, sân chung, vật liệu địa phương và kỹ thuật trình tường để phát triển thành ngôn ngữ kiến trúc phù hợp với nhu cầu sử dụng hiện nay. Các không gian được tổ chức đa dạng, linh hoạt, khuyến khích sự tương tác trong cộng đồng, đồng thời tạo điều kiện để các hoạt động giáo dục, văn hóa và truyền dạy nghề thủ công diễn ra thường xuyên trong chính môi trường sống của người dân.
Đồ án hướng tới một mô hình thiết chế công cộng có khả năng vận hành lâu dài cùng cộng đồng, trong đó kiến trúc đóng vai trò kết nối con người, văn hóa và không gian sống. Cách tiếp cận này không chỉ đáp ứng nhu cầu thiết thực của người dân thôn Lao Chải mà còn có thể tham khảo cho các điểm dân cư vùng cao có điều kiện tương đồng, góp phần phát huy giá trị bản địa thông qua những giải pháp kiến trúc thích ứng với bối cảnh tự nhiên, văn hóa và xã hội.
Tố Uyên – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
Xem thêm các đồ án đạt giải:
Các đồ án sẽ tiếp tục được Tạp chí Kiến trúc cập nhật trong thời gian tới, trân trọng kính mời quý bạn đọc theo dõi tại: https://www.tapchikientruc.com.vn/tin-tuc/ket-qua-giai-thuong-loa-thanh-lan-thu-38-nam-2026-chuyen-nganh-kien-truc-quy-hoach.html

































































