Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Phân khu 13 – Hoành Bồ, Quảng Ninh – Giải Ba Giải thưởng Loa Thành 2026

  1. Tên đồ án: Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Phân khu 13 – Hoành Bồ, Quảng Ninh
  2. Giải thưởng: Giải Ba Giải thưởng Loa Thành 2026
  3. SVTH: Bùi Thành Đạt, Ngô Việt Dũng, Bùi Tiến Cường
  4. GVHD: TS. KTS Lê Xuân Hùng
  5. Trường: Đại học Kiến trúc Hà Nội

Phân khu 13 là vùng đất giao thoa độc đáo giữa hệ sinh thái sông, vịnh và rừng ngập mặn ở phía Bắc Vịnh Cửa Lục. Tuy nhiên, dưới áp lực của quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa kéo dài, cấu trúc tự nhiên vốn mong manh của khu vực đã dần bị chia cắt, đặt ra những thách thức lớn về bảo tồn sinh thái, kiểm soát ngập lụt và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, sự cộng hưởng từ các hoạt động công nghiệp lân cận và quá trình khai thác, nuôi trồng thủy sản thiếu kiểm soát ngay tại phân khu đang tạo ra sức ép ô nhiễm môi trường nặng nề. Các nguồn thải này trực tiếp làm suy thoái hệ sinh thái rừng ngập mặn – vốn đảm nhiệm vai trò là “bộ lọc” tự nhiên và vùng đệm sinh thái thiết yếu. Sự đứt gãy của hệ thống phòng vệ này dẫn đến hệ lụy tất yếu làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng môi trường nước tại Vịnh Cửa Lục, và xa hơn là tạo ra nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính toàn vẹn của Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Thực trạng báo động này đặt ra tính cấp thiết cao độ phải có một can thiệp quy hoạch đột phá nhằm ngăn chặn đà suy thoái và phục hồi môi trường trước khi quá muộn.

Trong bối cảnh Quảng Ninh định hướng Phân khu 13 trở thành không gian phát triển chiến lược mới, đồ án hướng tới việc hóa giải mâu thuẫn giữa yêu cầu khai thác tiềm năng đất đai và nhiệm vụ gìn giữ bản sắc tự nhiên. Cách tiếp cận được lựa chọn không phải là đánh đổi giữa phát triển và bảo tồn, mà là kiến tạo một cấu trúc cộng sinh, nơi kinh tế, hạ tầng và sinh thái cùng vận hành trong mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau.

Đồ án đề xuất mô hình đô thị sinh thái ven vịnh đa cực, trong đó hệ thống mặt nước, vùng trũng tự nhiên và rừng ngập mặn được xác lập là khung hạ tầng sinh thái chủ đạo (Green Infrastructure), trở thành nền tảng định hình không gian đô thị. Thay vì xem các yếu tố tự nhiên là phần đất còn lại sau phát triển, chúng được đặt vào vị trí trung tâm như nguồn lực cốt lõi dẫn dắt quá trình quy hoạch.

Trên cơ sở đó, các cực phát triển được phân bổ chiến lược nhằm tối ưu hóa nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng bền vững:

* Trung tâm Tài chính – Thương mại – Dịch vụ ven vịnh: Được định hình là động lực kinh tế mới, liên kết chặt chẽ với Phân khu 14 và mạng lưới đô thị khu vực. Không gian lõi CBD được tổ chức theo hướng mở, với trục cảnh quan trung tâm đóng vai trò kết nối, tạo sự chuyển tiếp mềm mại từ khu vực đô thị mật độ cao đến hệ thống không gian công cộng ven nước và vành đai rừng ngập mặn.

* Trung tâm nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ cao: Được xác lập như hạt nhân đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D) và công nghệ sạch. Không gian này được kết nối hài hòa với hệ thống công viên tự nhiên, đồng thời hỗ trợ hình thành khu đô thị nông nghiệp công nghệ cao, góp phần nâng cao chất lượng sống, tạo việc làm tri thức và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Song hành với mục tiêu phát triển kinh tế, đồ án đặc biệt chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc trưng của địa phương, xem đây là nền tảng quan trọng để kiến tạo bản sắc riêng cho khu vực.

Lấy sự tôn trọng tự nhiên làm nguyên tắc cốt lõi, đồ án hướng tới hình thành một không gian cộng sinh bền vững, nơi nhịp sống đô thị hiện đại hòa quyện cùng chiều sâu văn hóa và hệ sinh thái ven vịnh. Đây không chỉ là một mô hình phát triển mới cho Phân khu 13, mà còn là tầm nhìn về một đô thị sinh thái tương lai, giàu bản sắc, có khả năng thích ứng và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tố Uyên – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc


Xem thêm các đồ án đạt giải:

Các đồ án sẽ tiếp tục được Tạp chí Kiến trúc cập nhật trong thời gian tới, trân trọng kính mời quý bạn đọc theo dõi tại: https://www.tapchikientruc.com.vn/tin-tuc/ket-qua-giai-thuong-loa-thanh-lan-thu-38-nam-2026-chuyen-nganh-kien-truc-quy-hoach.html