Đà Nẵng cần điều chỉnh quy hoạch theo hướng xây dựng các đô thị sáng tạo vùng ven biển

Các chuyên gia kiến trúc-đô thị nước ngoài thường khuyên Việt Nam nên rút tỉa kinh nghiệm quy hoạch đô thị thế giới, tìm ra giải pháp để gắn kết công tác xây dựng đô thị hiện đại phù hợp điều kiện khí hậu lẫn bản sắc văn hóa dân tộc mình. Đặc biệt, vào giai đoạn này, tại các thành phố ven biển đã xuất hiện bừa bãi nhà cao tầng không mấy mỹ quan, các khu resort chỉ nhằm thu lợi nhuận, không tôn trọng việc bảo vệ môi trường trở thành vấn đề nổi cộm của xã hội.

Bàn bạc về các dự án xây dựng lớn đang triển khai ở Đà Nẵng, họ thực sự e ngại về nạn giao đất cho các công ty khai thác “resort” che kín bãi biển, cây xanh biến mất trên các đồi cát.

Các nhà nghiên cứu tại địa phương cho rằng vị trí Đà Nẵng không mấy thuận lợi cho du lịch (nhiều ngày hứng gió bão mạnh trong năm). Môi trường tự nhiên bị phá hủy và hiện tượng bê tông hóa làm thành phố nóng hơn vào mùa nắng và lạnh hơn vào mùa đông. Mặt khác, dư luận lâu nay vẫn còn xôn xao về những bất cập trong việc chia lô bán sạch đất bãi biển, việc chiếm dụng các rẻo đất triền núi Sơn Trà xây các khu gọi là “resort” rất “lôm côm”… Tôi đã từng đi qua nhiều thành phố biển các nước, nhìn thấy họ không bao giờ giao đất nằm sát biển để làm khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi giải trí. Bãi biển là không gian vui chơi giải trí của cộng đồng, phải ưu tiên cho nhân dân hưởng thụ.

Đà Nẵng hiện nay vẫn chưa được trang bị đầy đủ về cơ sở hạ tầng như cảng biển xử dụng cho tàu du lịch cỡ lớn. Thành phố cần mở thêm bến thuyền (phục vụ du thuyền, kiểu “Marina”). Hướng xây dựng khách sạn quy mô lớn là cần thiết nhưng phải biết kết hợp với trung tâm hội nghị phục vụ họp mặt nghề nghiệp, đại hội chuyên đề (convention), hội thảo quốc tế kết hợp vui chơi giải trí dành cho gia đình người dự họp như thường thấy ở phương Tây.

KTS-quy hoạch gia Ngô Viết Nam Sơn từng có kinh nghiệm quy hoạch Đà Nẵng cho rằng thành phố có diện tích đa số đồi núi, chỉ khoảng 35% diện tích có thể xây dựng được. Với tốc độ thị hóa đứng đầu cả nước, diện tích đất không còn nhiều nên việc tăng giá trị cho những khu đất, tạo quỹ đất mới là một thử thách. Ông Sơn nói Đà Nẵng có những khu đất hiệu quả chưa cao nên với việc quy hoạch đang “lắng lại” là cơ may để tạo nên quỹ đất phát triển hạ tầng…

Đô thị sân bay đang được áp dụng tại nhiều đô thị trên thế giới. Không phải thành phố nào cũng làm được nhưng Đà Nẵng. “Mô hình này không phải là nơi đi lại hàng không nữa mà là điểm đến giải trí, vui chơi và tiêu tiền của du khách”, ông Sơn nói.

Ông Sơn hiến kế: “Đà Nẵng cần điều chỉnh quy hoạch theo hướng xây dựng các đô thị sáng tạo ở vùng ven biển nhằm giảm mật độ dân cư cho khu vực nội thành. Nếu thành phố không điều chỉnh quy hoạch kịp thời thì trong vòng 10 năm tới sẽ phải đối mặt với kẹt xe, ngập nước như đang diễn ra ở Hà Nội và TP HCM.”

Chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch chia sẻ: “Ngay cả nói Đà Nẵng phát triển du lịch ven biển nhưng hỏi chỗ nào là khu trung tâm thì gần như không có. Đà Nẵng cũng cần thay đổi tư duy, hướng đến phát triển vùng đô thị Đà Nẵng, liên kết với Quảng Nam, Huế để có quy hoạch tốt hơn.”

Ông cho rằng Đà Nẵng đang có xu hướng đi vào bế tắc như ở TP HCM và Hà Nội, khi không thoát ra khỏi tư duy nhà ống và xe máy, các không gian đô thị công cộng rất hiếm, quỹ đất cho phát triển giao thông dần cạn kiệt. Hệ thống giao thông đa số là cùng mức.

Thêm vào đó, thành phố cũng cần chấm dứt kiểu hình thành dự án rồi quy hoạch chạy theo sau. “Sau khi đã thống nhất quy hoạch rồi thì kỷ cương xây dựng theo quy hoạch phải được thực hiện nghiêm. Đà Nẵng đang có dấu hiệu phá vỡ điều này”.

KTS Nguyễn Hữu Thái
© Tạp chí kiến trúc