Tóm tắt
Đề án xây dựng 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội (NƠXH) cho đối tượng thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030 là một trụ cột an sinh xã hội cốt lõi của Việt Nam [1]. Tuy nhiên, đề án còn gặp nhiều thách thức ảnh hưởng đến tiến độ, nguồn vốn tín dụng và đặc biệt là bài toán tối ưu hóa chi phí kỹ thuật vật liệu. Qua đánh giá hệ giải pháp xanh – thông minh tích hợp toàn diện của Viglacera, đây có thể xem là chìa khóa kỹ thuật thực tiễn giúp đồng bộ hóa quy trình, giảm thiểu rủi ro thi công, và tối ưu hóa chi phí vòng đời công trình, hướng tới mục tiêu phát triển NƠXH bền vững, nhân văn.
Từ khóa: Nhà ở xã hội, Bê tông khí chưng áp, Viglacera, Kính tiết kiệm năng lượng, Vật liệu xanh.
Phó Khoa Kiến trúc, Trường ĐH Bách khoa – ĐH Đà Nẵng
Nhận định chuyên môn: “Vật liệu không chỉ là thành phần kiến tạo, mà còn là linh hồn của tổ chức không gian. Một giải pháp bền vững đích thực là khi chúng ta tối ưu hóa được sự an toàn và tính tiện dụng, mà vẫn giữ trọn vẹn sức sống và chiều sâu cho ngôn ngữ thiết kế – Với Viglacera, các nhóm giải pháp từ tăng tốc thi công nền móng tới vật liệu bao che và nội thất đồng bộ cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: Nội thất được nhìn như một hệ thống liên hoàn giữa thẩm mỹ, sức khỏe, an toàn và hiệu quả sử dụng lâu dài.”
1. Đặt vấn đề
Kiến trúc hiện đại đang ngày càng vượt qua giới hạn công năng thuần túy để hướng tới trải nghiệm người dùng, bảo vệ sức khỏe toàn diện và thực hiện trách nhiệm đối với một hành tinh xanh [2]. Trong bối cảnh chi phí xây dựng leo thang, yêu cầu khắt khe về việc đáp ứng các chứng chỉ xanh quốc tế như LEED, LOTUS… và nghĩa vụ thực thi tiêu chuẩn ESG của nhà đầu tư, việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp phù hợp cho xây dựng công trình kiến trúc nói chung, nhà ở xã hội (NƠXH), nhà ở thương mại và cải tạo chung cư cũ nói riêng đang đặt ra những thách thức lớn.
Tại Việt Nam, NƠXH không đơn thuần là một phân khúc bất động sản mà là một chính sách an sinh xã hội mang tính nhân văn sâu sắc. Chính phủ đã thể hiện quyết tâm kiên định thực hiện chủ trương “không để ai bị bỏ lại phía sau” [3]. Tuy nhiên, phân khúc này luôn chịu áp lực cực lớn về giá thành đầu ra bị giới hạn, trong khi chi phí nguyên vật liệu đầu vào, nhân công và lãi vay không ngừng biến động. Thách thức này xuất phát từ ba điểm nghẽn: (i) Quỹ đất sạch hạn chế tại các đô thị lớn; (ii) Khó khăn trong tiếp cận và giải ngân; (iii) Quy trình thủ tục pháp lý thực tế cao gấp 1,5 lần so với dự án nhà ở thương mại [4].
Bên cạnh rào cản hành chính và tài chính, thách thức lớn mang tính kỹ thuật đang diễn ra tại các công trường xây dựng NƠXH chính là sự thiếu đồng bộ và những khó khăn trong việc ứng dụng vật liệu xây dựng mới [5]. Do đó, phát triển NƠXH đòi hỏi ngành xây dựng phải thay đổi tư duy: Không thể tiếp tục cắt giảm chi phí bằng cách sử dụng vật liệu rẻ tiền, kém chất lượng mà cần đẩy mạnh việc ứng dụng vật liệu xanh, công nghệ thông minh và tư duy tối ưu hóa tổng chi phí vòng đời công trình nhằm đảm bảo công trình vừa có giá thành xây dựng ban đầu hợp lý, vừa bền bỉ và tiết kiệm chi phí vận hành lâu dài cho cư dân.
2. Khơi thông nguồn lực phát triển nhà ở xã hội
Nhận diện rõ các điểm nghẽn, Quốc hội và Chính phủ đã quyết liệt hoàn thiện hành lang pháp lý thông qua việc ban hành và cho phép có hiệu lực sớm các bộ luật lớn [7]. Trong bối cảnh đó, hệ giải pháp kỹ thuật đồng bộ Viglacera được xem là chìa khóa tối ưu hóa chi phí vòng đời công trình, đặc biệt thích ứng với việc phát triển nhà ở xã hội hiện nay.
Hệ sinh thái giải pháp tích hợp Xanh – Thông minh của Viglacera tập trung vào 5 nhóm sản phẩm cốt lõi:
Một là, tấm tường bê tông khí chưng áp ALC được cấu trúc hóa và gia cường bằng lưới thép chống ăn mòn bên trong, tấm ALC khổ lớn giúp đẩy nhanh tiến độ lắp dựng khô sạch lên gấp nhiều lần so với gạch đất nung truyền thống. Với trọng lượng siêu nhẹ (chỉ bằng 1/3 gạch thông thường), tấm ALC làm giảm đáng kể tải trọng tĩnh, giúp tiết kiệm chi phí thép móng và bê tông kết cấu, từ đó bù đắp hoàn toàn chênh lệch đơn giá vật liệu ban đầu. Ngoài ra, đặc tính cách âm cách nhiệt vượt trội còn đem lại môi trường sống mát mẻ, yên tĩnh cho cư dân.
Hai là, kính tiết kiệm năng lượng Low-E & Solar Control sử dụng hệ thống lớp phủ kim loại siêu mỏng có khả năng ngăn chặn bức xạ nhiệt mặt trời một cách hiệu quả, giúp giảm tới 51% lượng điện năng tiêu thụ cho hệ thống điều hòa không khí trong căn hộ. Khả năng ngăn cản tia cực tím UV vượt trội giúp bảo vệ sức khỏe cư dân và chống bạc màu, hư hỏng đồ nội thất gỗ, rèm cửa bền lâu hơn.
Ba là, đặc trưng phòng tắm NƠXH diện tích nhỏ hẹp (khoảng 3-4 m2) đòi hỏi thiết bị phải tinh gọn, đa năng và cực kỳ vệ sinh. Công nghệ men kháng khuẩn ViGuard™ chủ động tiêu diệt nấm mốc và vi khuẩn tại bề mặt tiếp xúc trực tiếp. Kết hợp với bồn cầu thiết kế không vành Rimless loại bỏ triệt để khe khuất tích tụ chất bẩn, và công nghệ xả tiết kiệm nước thông minh, hệ giải pháp này giúp các hộ gia đình tiết kiệm tối đa hóa đơn tiền nước và giảm thiểu rủi ro lây nhiễm bệnh sinh học. Bên cạnh đó, tủ chậu Lavabo nhỏ gọn, đa tiện ích giúp không gian gọn gàng… tất cả tạo thành xu hướng thiết kế các bề mặt liền mạch, không mối nối, giúp hạn chế nơi trú ngụ vi khuẩn, dễ dàng vệ sinh…
Bốn là, gạch khổ lớn và đá nung kết với kích thước lớn, hạn chế mối nối đường ron ghép nối. Sự liền mạch bề mặt mang lại hiệu ứng thị giác mở rộng không gian đáng kể cho các căn hộ diện tích vừa phải, đồng thời hạn chế bám bụi bẩn, dễ lau chùi bảo dưỡng và có khả năng chống cháy lan cực tốt do cấu trúc vật liệu vô cơ chịu nhiệt.
Năm là, mô hình cung ứng tích hợp “Một cửa” (One-Stop Solution): Nhằm hiện thực hóa tối đa giá trị của hệ sinh thái sản phẩm, Viglacera đã xây dựng mô hình cung ứng tích hợp “Một cửa” dựa trên chuỗi cung ứng sản xuất nội địa ổn định. Mô hình này mang lại lợi thế cạnh tranh thực chất và đột phá cho các nhà thầu và chủ đầu tư dự án NƠXH.
3. Kết luận
Kiến trúc bền vững bắt đầu từ tư duy lựa chọn vật liệu. Sự dịch chuyển từ hệ thống vật liệu đơn lẻ sang một hệ sinh thái giải pháp tích hợp, xanh và thông minh là quy luật tất yếu để giải quyết những “áp lực kép” của ngành xây dựng hiện đại. Để thực hiện thành công Đề án 1 triệu căn NƠXH đúng tiến độ, bên cạnh việc cải cách cơ chế chính sách từ phía Nhà nước là điều kiện cần, nhưng việc chủ động làm chủ công nghệ kỹ thuật và đồng bộ hóa vật liệu xanh từ các nhà sản xuất tiên phong như Viglacera là điều kiện đủ. Khi vật liệu công nghệ cao được ứng dụng đúng chỗ, các dự án NƠXH hoàn toàn có thể đạt được chất lượng cao, thi công nhanh, vận hành tiết kiệm năng lượng và nâng tầm chất lượng sống an cư lâu dài cho người dân.
Khang Nhiên – Quốc Vũ
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 07-2026)
Tài liệu tham khảo
- Chính phủ, Quyết định số 338/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 – 2030”, 2023;
- Quốc hội, Luật số 27/2023/QH15 của Quốc hội: Luật Nhà ở, 2023;
- Quốc hội, Luật số 31/2024/QH15 của Quốc hội: Luật Đất đai, 2024;
- Quốc hội, Luật số 29/2023/QH15 của Quốc hội: Luật Kinh doanh bất động sản, 2023;
- Bộ Xây dựng, Văn bản hợp nhất số 02/VBHN-BXD của Bộ Xây dựng: Về phát triển và quản lý NƠXH, 2023;
- Phạm Trọng Thuật: “Các chính sách mới với mục tiêu phát triển một triệu căn nhà ở xã hội” – Tạp chí Khoa học & Công nghệ Xây dựng, ĐH Kiến trúc Hà Nội, 2024;
- Nguyễn Văn Đỉnh: “Mục tiêu 1 triệu căn NƠXH đến năm 2030 còn nhiều chông gai”, VOV.VN, 2025.
