Trong làn sóng kiến trúc xanh đang định hình lại ngành xây dựng Việt Nam, vật liệu trở thành yếu tố then chốt quyết định mức độ bền vững của công trình. Trước bối cảnh đó, Gỗ Minh Long theo đuổi định hướng nghiên cứu gỗ nội thất thân thiện môi trường, hướng đến mô hình sản xuất vật liệu cho tương lai xanh.
Bài toán vật liệu trong thời kỳ kiến trúc xanh
Xu hướng xây dựng bền vững không còn là khái niệm xa vời. Từ những công trình nhà ở quy mô nhỏ đến đô thị mới, bài toán vật liệu đang được đặt lên hàng đầu. Theo thống kê của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), ngành xây dựng toàn cầu chiếm khoảng 38% lượng phát thải CO₂ mỗi năm, trong đó phần lớn đến từ xi măng, thép và vật liệu gốc khoáng. Một khối bê tông sản xuất ra thải trung bình 410 kg CO₂, khiến việc tìm kiếm vật liệu thay thế nhẹ hơn, ít phát thải hơn trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều quốc gia.
Tại Việt Nam, tốc độ đô thị hóa trung bình 3,4%/năm đang kéo theo nhu cầu vật liệu khổng lồ. Tuy nhiên, theo Tạp chí Vật liệu & Xây dựng (2024), chỉ khoảng 8% doanh nghiệp trong ngành có báo cáo phát triển bền vững. Mô hình kinh tế tuần hoàn mới manh nha, trong khi lượng chất thải xây dựng tăng 12–15% mỗi năm. Trong bối cảnh đó, nhóm vật liệu tái tạo – đặc biệt là các loại gỗ kỹ thuật, gỗ công nghiệp – đang dần nổi lên như một hướng đi khả thi.
Khác với vật liệu vô cơ, gỗ có khả năng lưu trữ carbon tự nhiên trong suốt vòng đời sử dụng. Nếu được chế biến bằng công nghệ hiện đại, vật liệu gỗ công nghiệp có thể thay thế phần lớn nhu cầu về gỗ tự nhiên trong trang trí nội – ngoại thất. Vấn đề đặt ra là kiểm soát nguồn gỗ và có các quy định cụ thể về công nghệ xử lý để đạt được đồng thời hai tiêu chí: hiệu suất cơ học cao và an toàn cho sức khỏe người dùng. Đây chính là khoảng trống mà doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu lấp đầy bằng hướng tiếp cận mới.
Gỗ Minh Long và giải pháp vật liệu không phát thải formaldehyde
Từ tầm nhìn vật liệu cho tương lai, Gỗ Minh Long tập trung nghiên cứu các dòng cốt liệu gỗ công nghiệp hiệu suất cao, trong đó nổi bật là ván OSB và Plywood Marine – hai sản phẩm sử dụng keo kết dính PMDI, loại keo không phát thải formaldehyde ra môi trường. Việc thay thế keo UF truyền thống bằng PMDI giúp loại bỏ gần như hoàn toàn nguy cơ phát tán khí độc trong quá trình sử dụng, đồng thời nâng cao độ bền và khả năng chịu ẩm của sản phẩm.
Plywood Marine được thiết kế cho điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Lớp keo đặc biệt giúp vật liệu này vượt qua bài thử nghiệm đun sôi 72 giờ mà không tách lớp; phần lõi gỗ được ép chặt để loại bỏ khoảng rỗng, giúp tăng khả năng chống thấm và độ bền cơ học. Ván Marine đạt tiêu chuẩn cao hơn dòng plywood thương mại thông thường, phù hợp với các công trình ven biển, khu vực ẩm ướt hoặc nội thất tàu thuyền.
Trong khi đó, ván OSB (Oriented Strand Board) tận dụng cấu trúc dăm gỗ định hướng để tăng khả năng chịu lực, giảm co ngót và cong vênh. Vật liệu này đang được nhiều kiến trúc sư sử dụng trong các hệ tường, sàn, khung nhà lắp ghép – lĩnh vực vốn cần vật liệu nhẹ, bền và thân thiện môi trường. Việc Gỗ Minh Long đầu tư sản xuất hai dòng cốt liệu này cho thấy bước dịch chuyển chiến lược của doanh nghiệp Việt trong việc “xanh hóa” kiến trúc và xây dựng.
Từ chất liệu đến triết lý thẩm mỹ
Điểm khác biệt của Gỗ Minh Long nằm ở cách tiếp cận tổng thể: không tách biệt kỹ thuật và thẩm mỹ. Trên nền tảng cốt liệu bền vững, doanh nghiệp phát triển các bộ sưu tập bề mặt như V Số, Pha hay Son, sử dụng công nghệ V Số bí truyền để mô phỏng chân thực chất cảm từ gỗ rừng tự nhiên. Màu sắc và rãnh vân trên các bề mặt gỗ nội thất được doanh nghiệp này tái hiện lại với độ chính xác cao, giúp người dùng cảm nhận được vẻ đẹp nguyên bản của gỗ mà không cần khai thác thêm tài nguyên rừng.
Cách tiếp cận này mở ra hướng phát triển vật liệu bền vững và giàu tiềm năng sáng tạo, khi mỗi tấm ván không chỉ là kết cấu, mà là ngôn ngữ thể hiện cảm xúc và thẩm mỹ. Kết hợp với tiêu chuẩn sản xuất nội địa ngày càng cao, Gỗ Minh Long đang xây dựng hệ sinh thái vật liệu hoàn chỉnh: từ cốt liệu bền bỉ về mặt cơ học, bề mặt phủ mang tính thẩm mỹ cao, tạo nên những giải pháp ứng dụng đồng bộ cho kiến trúc và nội thất.
Trong tiến trình chuyển đổi xanh của ngành kiến trúc và xây dựng Việt Nam, vật liệu là thước đo trung thực cho tư duy phát triển. Gỗ Minh Long đang góp phần định hình chuẩn mực mới: sản xuất dựa trên việc làm chủ nhiều công nghệ tiên tiến, sáng tạo trên chất liệu văn hóa bản địa và thẩm mỹ có trách nhiệm. Sự chuyển dịch tư duy đáng khích lệ này của Gỗ Minh Long nói riêng và các doanh nghiệp sản xuất nói chung sẽ mở ra triển vọng về một tương lai vật liệu “xanh” hơn, góp phần xây dựng những không gian sống thân thiện và bền vững hơn cho người Việt.
© Tạp chí Kiến trúc
