-
- Tên đồ án: Không gian ký ức sông Tô Lịch
- Giải thưởng: Giải Nhì Giải thưởng Loa Thành 2026
- SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Anh
- GVHD: TS. KTS Nguyễn Trần Liêm
- Trường: Đại học Kiến trúc Hà Nội
Bối cảnh và mục tiêu
“Không gian ký ức sông Tô Lịch” đưa con người nhìn nhận những giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần của dòng sông Tô Lịch – một dòng sông từng gắn liền với sự hình thành và phát triển của kinh thành Thăng Long. Trong bối cảnh dòng sông đã dần mất đi hình hài tự nhiên bởi quá trình đô thị hóa, đồ án không tập trung vào việc phục dựng một dòng sông vật chất, mà hướng đến khơi dậy ký ức tập thể về một dòng sông đã từng hiện hữu trong lịch sử và trong tâm thức người Hà Nội.
Công trình được đề xuất tại khu vực cửa sông Tô Lịch xưa – nơi dòng sông từng hòa vào sông Hồng – với mong muốn biến điểm kết thúc của dòng chảy trở thành điểm khởi đầu của hành trình khám phá ký ức. Thông qua các không gian trải nghiệm, triển lãm và tương tác đa giác quan, đồ án góp phần kết nối con người với lịch sử, khơi dậy ý thức gìn giữ di sản văn hóa và mối quan hệ giữa đô thị với hệ thống sông ngòi đã từng nuôi dưỡng Thăng Long – Hà Nội suốt hàng nghìn năm.
Ý niệm thiết kế
Ý tưởng của đồ án được khơi nguồn từ quan niệm “Nước lưu giữ ký ức”, lấy cảm hứng từ nghiên cứu của Masaru Emoto về khả năng lưu giữ thông tin của nước. Trong đồ án, nước được xem như một chất liệu ký ức, mang theo những câu chuyện lịch sử, văn hóa và đời sống của Hà Nội qua nhiều thế kỷ. Hành trình khám phá không bắt đầu từ nơi dòng sông hình thành mà từ chính nơi nó kết thúc, như một cách đi ngược dòng thời gian để tìm lại cội nguồn đã dần bị lãng quên.
Ngôn ngữ kiến trúc được phát triển từ cấu trúc tinh thể nước lục giác, biểu tượng cho sự kết tinh của ký ức theo thời gian. Hình thái công trình diễn tả quá trình chuyển hóa của nước: từ dòng chảy âm thầm trong lòng đất, vươn lên mặt đất và cuối cùng thăng hoa thành một vòng tròn bao bọc không gian trung tâm – nơi hai dòng sông Tô Lịch và sông Hồng gặp gỡ trong ý niệm. Hình ảnh vòng tròn không chỉ tượng trưng cho sự tuần hoàn bất tận của nước mà còn thể hiện sự tiếp nối liên tục giữa quá khứ, hiện tại và tương lai của Thủ đô.
Giải pháp
Đồ án tổ chức không gian như một hành trình trải nghiệm liên tục, đưa người tham quan từng bước đi qua các lớp ký ức của dòng sông.
Về tổ chức kiến trúc, công trình sử dụng kết cấu nhẹ kết hợp với các giải pháp thích ứng ngập lũ, hạn chế tối đa tác động đến địa hình bãi giữa sông Hồng. Các không gian được bố trí theo nguyên tắc tôn trọng dòng chảy tự nhiên, kết hợp với hệ thống đường dạo, bến thuyền, quảng trường và không gian sinh thái nhằm tạo nên một quần thể văn hóa – cảnh quan, nơi kiến trúc, thiên nhiên và ký ức lịch sử cùng hòa quyện, góp phần kể lại câu chuyện về một dòng sông đã từng là linh hồn của kinh thành Thăng Long.
Đinh Hằng – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
Xem thêm các đồ án đạt giải:
Các đồ án sẽ tiếp tục được Tạp chí Kiến trúc cập nhật trong thời gian tới, trân trọng kính mời quý bạn đọc theo dõi tại: https://www.tapchikientruc.com.vn/tin-tuc/ket-qua-giai-thuong-loa-thanh-lan-thu-38-nam-2026-chuyen-nganh-kien-truc-quy-hoach.html






































































