Tọa đàm: Phát huy giá trị phế tích Pháp tại núi Ba Vì

Ngày 9/9/2020, tọa đàm: “Phát huy giá trị phế tích Pháp tại núi Ba Vì” đã thu hút được sự quan tâm của nhiều giới khoa học, với sự tham gia của hơn 150 chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực kiến trúc, bảo tồn, các nhà nghiên cứu lịch sử, các nhà văn hoá, cảnh quan, các cơ quan chính quyền, báo chí và truyền hình, các chuyên gia nước ngoài… cùng đưa ra các đánh giá, đề xuất ứng xử với các công trình phế tích đang bị ngủ quên trong rừng.

Vườn quốc gia Ba Vì, không chỉ mang trong mình những giá trị tài nguyên rừng sẵn có, vị trí địa lý và điều kiện khí hậu thuận lợi, thảm thực vật phong phú và đa dạng, mà còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, tâm linh và đặc biệt là sự tồn tại của gần 200 nền phế tích về một thị trấn sầm uất, khu nghỉ dưỡng mà người Pháp đã xây dựng cách đây gần 100 năm tại các độ cao 400m, 600m và 1000m (Nguồn: TT Lưu Trữ Quốc Gia I). Sự tồn tại của thị trấn đó được minh chứng bởi cả trăm nền phế tích vẫn còn nguyên lớp tường đổ nát, rêu phong hoang phế nằm rải rác giữa núi rừng Ba Vì.

Có thể thấy, những phế tích này có tiềm năng to lớn và giá trị văn hóa, lịch sử vì vậy chúng ta cần có sự đánh giá và nhìn nhận kịp thời, kêu gọi Hà Nội, Bộ NN và PTNT và các cơ quan liên quan: Hãy đánh thức một thị trấn đang ngủ yên trên núi Ba Vì.

Các chuyên gia đưa ra các giải pháp đề xuất khai thác để làm sống dậy các nền phế tích kết hợp với thảm thực vật trong Vườn quốc gia Ba Vì để phục vụ du lịch, giáo dục trực quan sinh động theo hướng:

  • Phục dựng, chỉnh trang những không gian văn hóa – kiến trúc Pháp nguyên bản trên nền phế tích cũ;
  • Tạo lập không gian kiến trúc mới kết hợp với nền phế tích cũ một cách hài hòa, huwx cơ với khung cảnh thiên nhiên;
  • Giữ nguyên những phế tích với cây cổ thụ ôm cuốn trên tường;
  • Xây dựng công trình mới bên cạnh phế tích cũ để tăng tính tương phản nhằm tô điểm cho quá khứ – hiện tại;
  • Đầu tư, nâng cấp cảnh quan thiên nhiên một cách có nội dung và có quy hoạch;

Cùng chia sẻ và ủng hộ quan điểm Bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn nhà sử học Dương Trung Quốc đã nói: ” Giải quyết câu chuyện giữa bảo tồn và phát triển hay khai thác hợp lý tiềm năng của Ba Vì chắc chắn là một bài toán khó. Tuy nhiên trên thế giới bài toán này đã có lời giải rất phổ biến và hiệu quả. Họ đã phát triển, cải tạo các phế tích cũ để thu hút cộng đồng đến hưởng thụ và tìm hiểu trực quan những dấu ấn lịch sử, văn hóa. Đó là một cách làm thiết thực để quá khứ không còn chỉ nằm trên giấy. Phương thức này đồng thời tạo nên nguồn kinh phí để bù đắp phần nào cho việc duy trì và bảo vệ các di tích vốn rất eo hẹp.”

KTS Nguyễn Tấn Vạn – Chủ tịch Hội Kiến Trúc Sư Việt Nam cho rằng:  Những phế tích tại Vườn quốc gia Ba Vì là một câu chuyện cần được cảm nhận để làm giàu thêm giá trị lịch sử, môi trường, cảnh quan mà chúng ta đang hưởng thụ. Việc phát huy, khai thác và thức tỉnh nó để phục vụ cộng đồng được thăm quan, sống cùng một thời kỳ lịch sử là một hướng đi cần thiết. Cần bảo tồn và khai thác hợp lý và hài hòa. Nhưng nếu đầu tư thái quá cũng không đúng, để yên cũng không đúng. Tìm ra phương án và đường đi là nhiệm vụ của thời đại chúng ta hôm nay.”

Tọa đàm cũng trưng bày triển lãm về các hồ sơ, quyết định, bản vẽ quy hoạch, kiến trúc… Người Pháp đã xây dựng tại núi Ba Vì cùng các bức ảnh thiên nhiên hùng vĩ, tươi đẹp và thơ mộng của Ba Vì.

Với chủ trương kích cầu du lịch, các chuyên gia tham dự Tọa đàm đồng tâm kêu gọi các cơ quan quản lý hãy nghiên cứu, xem xét và phát triển các tiềm năng vô cùng giá trị hiện hữu tại núi Ba Vì để trở thành một món quà nhân kỷ niệm 1010 năm Thăng Long Hà Nội. Hà Nội tìm thấy điều mới mẻ ngay trong chính quá khứ của mình.

© Tạp chí kiến trúc