Tại Lễ công bố Khung hoạt động Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, KTS Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam, đã nhấn mạnh vai trò tiên phong của giới kiến trúc sư trong việc kiến tạo các không gian sáng tạo gắn với đời sống cộng đồng, đồng thời khẳng định sự đồng hành lâu dài của Hội KTS Việt Nam và UBND TP Hà Nội cũng như các nghệ sĩ, nhà sáng tạo trong quá trình xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị….
Với vai trò Mái nhà chung của giới KTS, Hội KTS Việt Nam đã đồng hành với Thành phố Hà Nội từ những bước khởi đầu tham gia Mạng lưới Thành phố sáng tạo toàn cầu của UNESCO và tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo hàng năm. Hội đã giao nhiệm vụ cho Tạp chí Kiến trúc thực hiện nhiệm vụ kết nối liên ngành sáng tạo, hội tụ các nguồn lực, khai thác những tiềm năng và thúc đẩy việc hình thái hệ sinh thái công nghiệp sáng tạo, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế sáng tạo quốc gia và hội nhập quốc tế…
Hội KTS Việt Nam luôn tiên phong trách nhiệm trong những hoạt động kết nối cộng đồng, phát huy tinh thần sáng tạo của giới nghề theo định hướng: Kiến trúc vì cộng đồng, Kiến trúc xanh và phát triển bền vững, nghiên cứu phát huy giá trị di sản trong cuộc sống đương đại, ứng dụng công nghệ – chuyển đổi số trong thiết kế kiến trúc và bảo tồn di sản… Và, chúng ta có thể thấy từng lớp lang, từng tầng bậc ý nghĩa đã được chuyển hóa qua tinh thần của các kỳ Lễ hội: Chúng ta đã cùng nhau Khơi nguồn sáng tạo (năm 2021), đem lại sức sống mới cho di sản 22 Hàng Buồm trở thành Trung tâm văn hóa nghệ thuật đương đại. Chúng ta đã cùng nhau Sáng tạo – Cống hiến – Vì cộng đồng ở kỳ Lễ hội 2022 với các pavilion ấn tượng: Không gian truyền thống, Không gian Hội nhập và Cổng sáng tạo. Chúng ta đã cùng nhau “đánh thức” các di sản bằng nghệ thuật và sáng tạo, biến ký ức thành trải nghiệm sống động với Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, Tháp nước Hàng Đậu, Cung Thiếu nhi Hà Nội, Trường ĐH Đông Dương… trong các kỳ lễ hội 2023, 2024…
Trong hành trình đó, tôi trân trọng và biết ơn sự tham gia nhiệt thành và cống hiến của từng quý vị và sự tương tác của từng người dân để hình thành cộng đồng sáng tạo của Thành phố – Chúng ta đã cùng nhau – các nghệ sĩ, nhà sáng tạo đã vượt qua khó khăn, vượt lên chính mình, sáng tạo là “một lạng cảm xúc” cộng với “một tạ mồ hôi”. Chúng ta không chỉ làm sống lại những di sản bị lãng quên, chuyển đổi không gian sáng tạo, kết nối giới trẻ và cộng đồng mà quan trọng hơn, đã tụ hội những nguồn lực, khai thác những tiềm năng, thúc đẩy các chính sách phát triển kinh tế sáng tạo của Thủ đô.
Sự chuyển dịch của Thành phố trong định hướng tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo 2026 trở thành một thiết chế – hệ sinh thái sáng tạo đô thị là một lựa chọn chính xác, đặc biệt với việc đặt trọng tâm khai thác tiềm năng của không gian di sản – Khu vực Chợ Đồng Xuân – Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hoá Đồng Xuân – Với việc kêu gọi, hội tụ các ý tưởng sáng tạo của nghệ sĩ và sự tham gia của cộng đồng, chúng ta ý thức được sáng tạo và kết nối là vô tận: 1+1=∞ với ý nghĩa mở rộng tối đa, không giới hạn biên độ sáng tạo cả chiều sâu (nhận thức, bản sắc, tương tác cộng đồng,…) và bề rộng (liên kết đa ngành, đa chiều, trong nước và quốc tế). Lễ hội cũng khuyến khích thí điểm phát triển kinh tế sáng tạo, du lịch, có thể duy trì phát triển thành các dự án hoạt động lâu dài, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và chỉnh trang đô thị. Mặt khác, thành phố chuyển việc tổ chức lễ hội từ hoạt động thường niên thành 2 năm/lần cũng đánh dấu sự chuyển đổi về chất – vừa lắng đọng tinh thần cốt lõi, vừa có điều kiện phát hiện những nhân tố mới, phát triển các sáng kiến đã quan thử thách, kiểm nghiệm từ những kỳ trước – cái sâu chỉ có thể phát triển trên cơ sở cái rộng, và cái rộng bộc lộ được giá trị của nó nhờ cái sâu đào đến tận đáy.
Để triển khai các định hướng của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, Hội KTS Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành thúc đẩy sự kết nối liên ngành với các nhà thiết kế, các nghệ sĩ, nghệ nhân trong hành trình sáng tạo, thiết kế những không gian truyền cảm hứng, gắn với đời sống và có sức lan toả dài lâu. Qua 4 kỳ lễ hội đã chứng minh sự cống hiến tận tâm và rất riêng của giới sáng tạo Việt chúng ta: Tính nhân bản, sự giản dị, chân thành, chất liệu bản địa, trách nhiệm dấn thân gắn kết với cộng đồng – Và khả năng tái sinh những không gian nhỏ bé nhưng đầy sức sống.
Tôi tin rằng với tầm nhìn mạnh mẽ của Thành phố, sự tham gia rộng rãi của cộng đồng sáng tạo, sự tiên phong của giới kiến trúc và nghệ sĩ, nhà sáng tạo, tựu chung chỉ có ý chí của cá nhân và tập thể, của con người – đấy mới là động lực thật sự của lịch sử, của đổi mới, khai phóng. Với tinh thần đó Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội sẽ thành công – Hà Nội sẽ ngày càng xứng danh Thành phố sáng tạo – Thành phố của hòa bình, của phát triển công nghiệp văn hóa – Nơi văn hiến, bản sắc, sáng tạo được tôn vinh, Con người được truyền cảm hứng và có khát vọng trực tiếp tham gia kiến tạo tương lai mỗi ngày.
TCKT
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 12-2024)
