Chợ Thương hồ Tây Nam Bộ - Giải Nhì Giải thưởng Loa Thành 2026

1. Tên đồ án: Chợ Thương hồ Tây Nam Bộ
2. Giải thưởng: Giải Nhì Giải thưởng Loa Thành 2026
3. SVTH: Võ Thị Thu Đan
4. GVHD: Ths. KTS Lê Việt Nga
5. Trường: Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh

Ý tưởng kiến trúc

Ý tưởng được lấy cảm hứng từ hình thức của chiếc xuồng gỗ truyền thống.

Ý tưởng hình khối bắt nguồn từ những ký ức tuổi thơ bên mẻ sông — nơi người dân đóng xuồng, sửa chữa và trét dầu chai dưới đáy xuồng. Hình ảnh chiếc xuồng úp ngược, vốn độc đáo để bảo quản và sửa chữa, được chuyển hóa thành cấu trúc mái chủ đạo của công trình. Bên dưới lớp mái che này là các không gian buôn bán, sinh hoạt hằng ngày và giao lưu văn hóa, gợi lại nhịp sống sông nước quen thuộc của cộng đồng Thương hồ Nam Bộ.

Ý tưởng bố cục mặt bằng

Ý tưởng tổ chức mặt bằng, lấy cảm hứng từ hai hình ảnh chính.

Hình ảnh thứ nhất là sự đan xen, ngẫu nhiên của các ngôi nhà ven sông Nam Bộ. Hình ảnh thứ hai là không khí của các khu chợ truyền thống Việt Nam, nơi các sạp hàng có vẻ lộn xộn, nhưng bên trong vẫn tồn tại một trật tự riêng. Người bán và người mua tự tạo ra những lối đi, những khoảng dừng và những điểm giao tiếp rất tự nhiên.

Từ đó, mặt bằng công trình không được tổ chức theo một trục quá cứng nhắc. Các khối chức năng được sắp xếp đan xen, tạo ra nhiều lối đi, khoảng mở và các không gian giao nhau. Khi di chuyển trong chợ, người sử dụng có thể liên tục nhìn thấy hoạt động mua bán, nhìn ra mặt sông và cảm nhận được sự thay đổi của không gian.

Ý tưởng các sạp hàng

Ở khu vực ven sông, các sạp chợ được phát triển từ hình ảnh những ngôi nhà trên cọc ven các con sông Nam Bộ. Công trình được nâng lên, tạo khoảng không bên dưới và kết nối trực tiếp với hệ thống cầu, giúp ghe thuyền có thể tiếp cận, neo đậu và đưa hàng hóa lên bờ.

Các sạp hàng bên trong sử dụng hệ mái dốc để tạo cảm giác gần gũi với kiến trúc địa phương. Mặt sàn của sạp được nâng cao khoảng 450 mm, đồng thời bố trí một phần làm chỗ ngồi cho người bán. Giải pháp này được lấy cảm hứng từ hình ảnh người dân ngồi thấp, trải hàng hóa ra phía trước để buôn bán tại các khu chợ truyền thống. Thay vì đặt hàng trực tiếp trên mặt đất, việc nâng sàn giúp không gian gian sạch sẽ, gọn gàng và phù hợp hơn với một công trình chợ hiện đại. Cao độ này cũng góp phần hạn chế nước mưa tràn vào sạp và bảo vệ hàng hóa trong quá trình sử dụng.

Ngoài ra, các sạp chợ tận dụng cửa sổ và khung cửa cũ từ những ngôi nhà miền Tây để làm lan can, vách ngăn. Việc tái sử dụng vật liệu không chỉ giúp tiết kiệm, giảm lãng phí mà còn tạo nên hình ảnh gần gũi, gợi nhắc kiến trúc và đời sống địa phương.