Trung tâm Bảo tồn và Phát huy các giá trị di sản Tháp Chăm Phố Hài (Posahinu) - Giải Nhì Giải thưởng Loa Thành 2026

1. Tên đồ án: Trung tâm Bảo tồn và Phát huy các giá trị di sản Tháp Chăm Phố Hài (Posahinu)
2. Giải thưởng: Giải Nhì Giải thưởng Loa Thành 2026
3. SVTH: Nguyễn Thái Bảo Thuận
4. GVHD: TS. KTS Đỗ Xuân Sơn
5. Trường: Đại học Công nghệ Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

Tháp Chăm Phố Hài (Posahinu) là một di sản kiến trúc – văn hóa Chăm có giá trị đặc biệt, gắn với lịch sử, tín ngưỡng và đời sống văn hóa của cộng đồng Chăm tại Bình Thuận. Tuy nhiên, hoạt động tại di tích hiện nay chủ yếu tập trung vào việc tham quan cụm tháp, trong khi các chức năng nghiên cứu, diễn giải, giáo dục và phát huy giá trị văn hóa còn hạn chế. Đồ án đặt vấn đề xây dựng một hệ thống không gian hỗ trợ bảo tồn và đưa di sản trở lại đời sống đương đại, thay vì chỉ bổ sung một công trình phục vụ du lịch.

Giải pháp kiến trúc được hình thành từ mối quan hệ giữa di sản – địa hình – con người. Công trình mới được hạ thấp và hòa vào địa hình Đồi Bà Nài, hạn chế tác động thị giác và giữ vị trí nổi bật cho các tháp Chăm hiện hữu. Ngôn ngữ kiến trúc đương đại, sử dụng bê tông trần và hình khối giản lược, chủ động tạo sự phân biệt giữa công trình mới và di tích gốc, tránh mô phỏng kiến trúc Chăm.

Không gian được tổ chức theo chuỗi trải nghiệm từ tiếp cận, tìm hiểu, diễn giải đến tiếp cận di tích. Quảng trường lễ hội Chăm đóng vai trò không gian cộng đồng và khoảng đệm trước khu di sản, nơi kết nối hoạt động văn hóa với cảnh quan và di tích.

Đồ án hướng tới một mô hình bảo tồn gắn với phát huy, trong đó kiến trúc mới lùi lại để di sản được hiện diện, đồng thời tạo điều kiện cho cộng đồng tiếp cận, hiểu và tiếp tục thực hành các giá trị văn hóa Chăm.