GS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông: “Chú trọng môi trường hành nghề kiến trúc và phát triển kiến trúc xanh Việt Nam

Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc Hội KTS Việt Nam lần thứ X (nhiệm kỳ 2020-2025) với phương châm: “Đoàn kết – Sáng tạo – Trách nhiệm”, TCKT trân trọng giới thiệu cuộc trao đổi ngắn với GS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông – Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam xung quanh chủ đề này.

PV: Ông có thể chia sẻ những nhiệm vụ trọng tâm của Hội KTS Việt Nam trong thời gian tới?

GS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông: Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư trong bối cảnh toàn cầu hóa, biến đổi khí hậu và dịch bệnh ở quy mô toàn cầu đang chi phối mạnh mẽ ở cả 2 mặt tích cực và tiêu cực đối với sự phát triển của thế giới và làm thay đổi sâu sắc quan điểm phát triển kiến trúc. Điều đó thể hiện rõ trong Tuyên ngôn Đại hội KTS quốc tế (UIA) – Seoul 2017: “Hướng tới xây dựng môi trường sống có chất lượng, an toàn và thông minh hơn nhờ vào tiến bộ của công nghệ”. Trong đó, kiến trúc thân thiện và bền vững với môi trường có vai trò quan trọng và Việt Nam không là ngoại lệ. Trong 5 năm tới, Hội KTS Việt Nam nhận thức sâu sắc vai trò và trách nhiệm của mình, trên cơ sở khắc phục những hạn chế và phát huy những thành công của nhiệm kỳ 2015-2020 với phương châm “Đoàn kết – Sáng tạo – Trách nhiệm”, tập trung vào 3 nhiệm vụ trọng tâm: Thúc đẩy phát triển kiến trúc xanh Việt Nam, chú trọng đổi mới môi trường hành nghề kiến trúc và xây dựng, phát triển Hội KTS Việt Nam thành tổ chức chính trị – xã hội – nghề nghiệp vững mạnh.

PV: Vậy hoạt động của Hội KTS Việt Nam sẽ tác động đến việc hành nghề của các KTS như thế nào thưa ông?

GS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông: Hành nghề kiến trúc là hoạt động chính của KTS. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế với tác động của cuộc cách mạng công nghệ số, giới KTS đang phải đối diện trước nhiều thách thức trong cạnh tranh gay gắt để sáng tạo kiến trúc Việt Nam tiên tiến và bản sắc. Trong khi môi trường hành nghề kiến trúc ở nước ta còn nhiều bất cập, không ít KTS bối rối, thậm chí có KTS còn mất phương hướng về sự nghiệp và con đường sáng tạo kiến trúc…

Nhận thức được trách nhiệm của mình, trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội KTS Việt Nam đã nỗ lực để góp phần cải thiện môi trường hành nghề bằng việc trực tiếp tham gia xây dựng các văn bản pháp luật. Luật Kiến trúc 2019 và Nghị định số 85/2020/NĐ-CP của Chính phủ về hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kiến trúc là cơ sở quan trọng để hành nghề kiến trúc theo hướng chuyên nghiệp. Theo Luật Kiến trúc, Hội KTS Việt Nam sẽ chịu trách nhiệm thực hiện các công việc, như: Biên soạn và ban hành Quy chế ứng xử nghề nghiệp của KTS hành nghề, xây dựng bộ câu hỏi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc, chương trình đào tạo phát triển nghề nghiệp.

Đây là những cơ sở pháp lý cần thiết để: Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kiến trúc cũng như bảo vệ quyền hành nghề chuyên nghiệp, bình đẳng, quyền tác giả, tác phẩm, đạo đức, trách nhiệm và quyền lợi của KTS; hạn chế sự can thiệp của người có quyền lực vào tác phẩm kiến trúc… Qua đó, hy vọng sớm có đội ngũ KTS đủ tài năng và bản lĩnh để đảm đương những công trình kiến trúc lớn, quan trọng của Đất nước, góp phần tích cực và có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của nền Kiến trúc Việt Nam tiên tiến và giàu bản sắc văn hóa dân tộc.

PV: Những định hướng hoạt động của Hội KTS Việt Nam trong nhiệm kỳ tới là gì thưa ông?

GS. TS. KTS Nguyễn Quốc Thông: Định hướng hoạt động nghề nghiệp của KTS là sáng tạo nhiều công trình, tác phẩm kiến trúc có giá trị thể hiện tính đương đại và bản sắc văn hóa dân tộc vốn đa dạng trên mọi miền của đất nước. Trên cơ sở đó, chú trọng:

  • Xây dựng đội ngũ KTS Việt Nam, nhất là các KTS hành nghề, giàu sức sáng tạo, hoạt động chuyên nghiệp theo Luật Kiến trúc, góp phần tích cực và quyết định trong sự nghiệp phát triển kiến trúc Việt Nam;
  • Thúc đẩy các xu hướng kiến trúc tiến bộ, tạo lập môi trường sống có chất lượng. Từng bước hình thành xu hướng Kiến trúc đương đại Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, trong đó tập trung phát triển kiến trúc xanh Việt Nam cùng với quá trình xây dựng đô thị xanh, đô thị thông minh phù hợp với quy luật của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đồng thời có khả năng thích ứng với những biến động phức tạp, khó lường của biến đổi khí hậu và dịch bệnh toàn cầu;
  • Chủ động tham gia phản biện xã hội về kiến trúc, góp phần nâng cao nhận thức thẩm mỹ kiến trúc của cộng đồng xã hội, đẩy lùi những xu hướng kiến trúc lạc hậu, trưởng giả không phù hợp với văn hóa Việt Nam.

PV: Trân trọng cảm ơn Ông về cuộc trò chuyện!

An Du (thực hiện)

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 08-2020)