KTS Nguyễn Thế Phương “không nên có một định nghĩa nào dành riêng cho Kiến trúc Việt Nam hiện nay”

dsc_0376_resize1. Kiến trúc ở Việt Nam hiện nay.

Nhìn chung, kiến trúc đương đại Việt Nam hiện nay mới chỉ được biểu hiện thông qua hình ảnh của các đô thị lớn nhà Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà nẵng, nơi tập trung nhiều các công trình kiến trúc cao tầng. Mà ở góc độ hẹp hơn, các công trình cao tầng này cũng chỉ tập trung cho hai chức năng chính: chung cư và văn phòng. Khối đế thường là trung tâm thương mại, dịch vụ tiện nghi. 

Với đặc thù của các công trình dạng này ở Việt Nam, các nhà tư vấn thiết kế không có nhiều điều kiện để tìm tòi và sáng tạo về không gian vì phải khai thác tối đa mặt bằng cho mục tiêu kinh tế. Nhưng không vì thế mà họ lại được phép quên luôn cả việc sáng tạo trong cách sử dụng vật liệu. Thêm vào đó là việc rất rụt rè trong áp dụng công nghệ xây dựng mới làm các toà tháp đã buồn tẻ lại càng thêm buồn tẻ. Thiết nghĩ, chẳng cần phải dùng những vật liệu ốp lát long lanh đắt tiền làm gì, chỉ cần đâu đó có những mảng gạch đỏ, mảng bê tông trần, hay là những mảng tường đá thì các công trình cũng đã đem lại cảm xúc rồi. Hoặc là đôi chỗ trên toà tháp lại có những không gian đua ra, dù chỉ là một chút nhưng cũng đủ để đem lại sự sống động cho công trình.   

Điều đáng nói hơn nữa là cần có sự đầu tư tập trung vào các không gian cảnh quan ngoài trời vì không gian công cộng là trái tim của những khu chung cư và tổ hợp nhà ở.

Tôi rất coi trọng việc thiết kế cảnh quan vì mỗi một loại cây trồng, mỗi một viên đá lát, và mỗi một chiếc ghế đá đều phải mang trong nó một trách nhiệm phục vụ cho cộng đồng, một ý tưởng của người thiết kế và chủ đầu tư. Vẫn biết là ở Việt Nam chưa có chuyên ngành đào tạo riêng về Kiến trúc sư cảnh quan (landscape designer) nhưng không có nghĩa là chúng ta được phép khoan nhượng trong chuyện này.

Không có và cũng không nên có một định nghĩa nào dành riêng cho Kiến trúc Việt Nam hiện nay cả. Chỉ có thể nói các công trình kiến trúc ở Việt Nam hiện nay chưa có được một tính cách, dù là phóng khoáng, lịch lãm, mộc mạc, hay sang trọng. Giống như cô vợ của anh Sài khi đi thăm chồng trong Thời xa vắng của Lê Lựu vậy: Môi son má hồng, diện quần áo sặc sỡ làm mất đi cái duyên quê mà đồng thời lại vẫn quê mùa, hay giống như người khoác lên mình tất cả hàng hiệu mà trông lại như một mớ hàng xén vậy. Đồng bộ và ý tưởng xuyên suốt là quan trọng.     

 2. Phê bình thì không khó, nhưng tránh được vết xe đổ thì không dễ. Đã có rất nhiều các nhà tư vấn nước ngoài đến làm việc ở Việt Nam rồi. Tại sao họ vẫn chưa thực sự thành công?

Sức mạnh lớn nhất là khả năng thích nghi”

“Phải biết lắng nghe và hiểu đối tác của bạn”

Tôi nghĩ đến những ngày tháng đi nghiên cứu kiến trúc trên dãy Himalaya, tôi phải mất hai ngày để thích nghi với khí hậu trên cao và thói quen sinh hoạt. Hai năm hoạt động tư vấn thiết kế ở Việt Nam cùng với các công ty tư vấn nước ngoài đã đem lại cho tôi vô vàn kinh nghiệm. Với cương vị là giám đốc điều hành tôi rất may mắn được tiếp xúc và trao đổi trực tiếp với các Chủ đầu tư có thể gọi là thông thái. Qua đó tôi có thể hiểu rõ về căn nguyên cội nguồn và những yêu cầu rất đặc trưng mà chỉ có ở Việt Nam. Khi bạn đã hiểu căn nguyên của một vấn đề nào đó thì việc giải quyết vấn đề đấy chỉ là vấn đề về thời gian mà thôi.

Tôi đã có hai năm để thích nghi và làm quen, để chuyển đổi (nhấn mạnh là chuyển đổi chứ không áp dụng) những kiến thức đã học và những kinh nghiệm làm việc ở nước ngoài để ứng dụng vào Việt nam. 

Tôi đang cố gắng tận dụng tối đa tất cả những ưu điểm đang có của mình – Được đào tạo ở nước ngoài, Có kinh nghiệm làm việc bài bản với người nước ngoài và kinh nghiệm sống ở nước ngoài, là người Việt Nam để hiểu người Việt Nam – nếu cộng thêm vào đó là một chút nhân duyên với Chủ đầu tư, thì tôi tin là mình có thể đóng góp được khá nhiều trong quá trình tôn tạo kiến trúc và xây dựng nước nhà

Xem thêm: Nơi chốn – Sự trải nghiệm khác biệt và tinh tế của cuộc sống – KTS Nguyễn Thế Phương

 Bích Vượng (thực hiện)