Trong hai ngày 10 11/1/2026, tại khu vực phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm và các không gian văn hóa trung tâm của Thủ đô, Chương trình “Tụ hội Sáng tạo” đã diễn ra, chính thức khai mở Hành trình đến Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Chương trình do UBND thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam chỉ đạo; Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội , Tạp chí Kiến trúc phối hợp tổ chức, với sự đồng hành của UNESCO, Tập đoàn SOVICO và các đối tác quan trọng khác. Đây là hoạt động chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Khai mạc “Tụ hội Sáng tạo” – Khởi động hành trình sáng tạo của Thủ đô
Tối 10/1/2026, Lễ khai mạc Chương trình “Tụ hội Sáng tạo” diễn ra tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, với sự tham dự của lãnh đạo Trung ương, thành phố Hà Nội, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nghệ sĩ và đông đảo cộng đồng sáng tạo.
Phát biểu khai mạc chương trình, bà Vũ Thu Hà – Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội khẳng định: Với sự tham gia của hơn 200 đơn vị sáng tạo, chương trình là không gian kết nối, trao đổi và hợp tác giữa các doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý và cộng đồng sáng tạo; qua đó hình thành mạng lưới liên kết đa chiều, hỗ trợ phát triển các sáng kiến, sản phẩm và mô hình công nghiệp văn hóa của Thủ đô. Từ nền tảng này, Hà Nội sẽ triển khai chuỗi hoạt động sáng tạo xuyên suốt năm 2026 tại nhiều không gian đô thị, từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo bền vững: “Thành phố Hà Nội mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, chia sẻ và hợp tác của UNESCO, các tổ chức quốc tế, các thành phố sáng tạo, các chuyên gia, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo trong và ngoài nước, để Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội thực sự trở thành một nền tảng kết nối, lan tỏa và tạo giá trị bền vững lâu dài định vị thương hiệu, bản sắc Thủ đô.”
Phát biểu tại sự kiện, ông Jonathan Wallace Baker – Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam ghi nhận vai trò của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đã trở thành một nền tảng kết nối cộng đồng sáng tạo, nơi các ý tưởng ở mọi giai đoạn đều có cơ hội được nhìn thấy, nuôi dưỡng và hỗ trợ. Với tư cách là Thành phố Sáng tạo về Thiết kế của UNESCO, Hà Nội đang từng bước khẳng định sáng tạo không chỉ là biểu đạt văn hóa, mà còn là động lực thúc đẩy gắn kết xã hội và phát triển bền vững.
Hơn 200 đơn vị sáng tạo và chuỗi hoạt động đa dạng
Trong khuôn khổ Chương trình “Tụ hội Sáng tạo”, hơn 200 đơn vị sáng tạo thuộc nhiều lĩnh vực công nghiệp văn hóa đã tham gia trưng bày, giới thiệu sáng kiến, sản phẩm và dịch vụ sáng tạo, trong đó tập trung vào các sản phẩm sẵn sàng thương mại của các nhà thiết kế, nghệ nhân và doanh nghiệp địa phương.
Các hoạt động hướng tới những mục tiêu chính: Tôn vinh tinh thần sáng tạo và đổi mới; thúc đẩy kết nối giữa người làm sáng tạo với thị trường; giới thiệu Đề án khảo sát các không gian tiềm năng trở thành không gian sáng tạo và trung tâm công nghiệp văn hóa; đồng thời tạo lập mạng lưới hợp tác giữa các chủ thể trong hệ sinh thái sáng tạo của Hà Nội.
Song song với đó là các triển lãm, tọa đàm, hoạt động giao lưu – đối thoại chuyên môn, góp phần làm rõ định hướng phát triển kinh tế sáng tạo và vai trò của Lễ hội trong giai đoạn mới.
Đối thoại chuyên sâu: Từ lễ hội đến hệ sinh thái sáng tạo đô thị
Sáng 11/1/2026, Tọa đàm “Từ lễ hội thường niên đến hệ sinh thái sáng tạo đô thị” được tổ chức tại Nhà Bát Giác, quy tụ đại diện cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp sáng tạo, nghệ sĩ và nhà thiết kế.
Các ý kiến tại tọa đàm thống nhất nhận định: Để Lễ hội Thiết kế Sáng tạo thực sự tạo ra tác động bền vững, cần chuyển dịch từ mô hình sự kiện ngắn hạn sang nền tảng kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo đô thị, trong đó cộng đồng vừa là nguồn lực trung tâm, vừa là đối tượng thụ hưởng. Lễ hội không chỉ là không gian trình diễn, mà còn là nơi thử nghiệm, giáo dục phi chính thức, ươm mầm sáng kiến và kết nối sinh kế sáng tạo.
Những chia sẻ từ doanh nghiệp, nhà thiết kế độc lập, nghệ sĩ – giám tuyển và kiến trúc sư đã gợi mở nhiều hướng tiếp cận mới, nhấn mạnh mối quan hệ hai chiều giữa Lễ hội và khu vực tư nhân, giữa sáng tạo – kinh tế – không gian đô thị, đồng thời đặt ra kỳ vọng về các trung tâm sáng tạo như những “hạt nhân” của hệ sinh thái trong tương lai.
Khởi động Đề án khảo sát không gian sáng tạo và trung tâm công nghiệp văn hóa
Cũng trong sáng 10/1/2026, Tọa đàm “Giới thiệu Đề án Khảo sát các không gian tiềm năng trở thành Không gian Sáng tạo và Trung tâm Công nghiệp Văn hóa trong Thành phố” được tổ chức, đánh dấu bước khởi động quan trọng trong tiến trình xây dựng hạ tầng sáng tạo đô thị của Hà Nội.
Đề án hướng tới việc nhận diện, đánh giá và đề xuất chuyển đổi các nhà máy cũ, trụ sở dôi dư, công trình có giá trị kiến trúc – văn hóa thành các không gian sáng tạo, trung tâm công nghiệp văn hóa. Các tham luận và trao đổi đã làm rõ hệ thống tiêu chí đánh giá, kinh nghiệm quốc tế trong tái sinh không gian, cũng như cơ chế phối hợp đa bên giữa Nhà nước – giới chuyên môn – cộng đồng sáng tạo. Đây được xem là nền tảng khoa học và thực tiễn để công bố danh mục các không gian tiềm năng trong năm 2026.
Nghệ thuật, xuất bản và sáng tạo cộng đồng trong không gian đô thị
Trong khuôn khổ chương trình, nhiều hoạt động chuyên đề đã diễn ra, góp phần làm phong phú bức tranh sáng tạo của Lễ hội. Triển lãm tranh “Chất Địa Phương” giới thiệu 89 tác phẩm của các họa sĩ trẻ, tôn vinh bản sắc văn hóa Việt qua góc nhìn đương đại. Tọa đàm – ra mắt sách “Kiến tạo thay đổi – Hành trình kiến tạo những cộng đồng đáng sống tại Đông Nam Á” mở ra không gian đối thoại học thuật và thực tiễn về kiến tạo cộng đồng, bản sắc và phát triển bền vững trong bối cảnh đô thị khu vực.
Bên cạnh đó, Tọa đàm “Giới thiệu Dự án Nghệ thuật Đồng Xuân” đã công bố định hướng đưa nghệ thuật đương đại vào không gian chợ truyền thống Đồng Xuân – Bắc Qua, khu vực được xác định là “trái tim” của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Dự án hướng tới việc kích hoạt không gian chợ bằng nghệ thuật, công nghệ và các trải nghiệm tương tác, qua đó tái hiện hệ sinh thái thương nghiệp – văn hóa truyền thống, đồng thời thí điểm mô hình kinh tế sáng tạo gắn với du lịch bền vững.
Khai mạc “Tụ hội Sáng tạo” – Khởi động hành trình sáng tạo của Thủ đô
Tối 10/1/2026, Lễ khai mạc Chương trình “Tụ hội Sáng tạo” diễn ra tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, với sự tham dự của lãnh đạo Trung ương, thành phố Hà Nội, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nghệ sĩ và đông đảo cộng đồng sáng tạo.
Kiến trúc định hình không gian lễ hội
Tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, kiến trúc không chỉ đóng vai trò phông nền, mà trở thành yếu tố chủ động định hình không gian và dẫn dắt trải nghiệm. Các không gian kiến trúc tạm thời, sắp đặt và triển lãm chuyên đề – Triển lãm “Bóng gió” khai thác ánh sáng, gió và chuyển động, đến các cấu trúc gạch mộc, sắp đặt vật liệu gỗ – đã mang tới những cách tiếp cận mới về kiến trúc trong đời sống công cộng và công nghiệp văn hóa.
Tổng thể các không gian kiến trúc cho thấy một tinh thần thống nhất trong đa dạng: kiến trúc tham gia trực tiếp vào quá trình kích hoạt không gian đô thị, kết nối các thực hành sáng tạo và góp phần định hình diện mạo một Hà Nội sáng tạo, cởi mở và giàu bản sắc.
Chương trình “Tụ hội Sáng tạo” khép lại với nhiều dấu ấn, đồng thời mở ra một hành trình dài hơi hướng tới Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động trong hai ngày, chương trình đã đặt nền móng cho quá trình xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị, nơi sáng tạo, kinh tế, văn hóa và cộng đồng cùng hội tụ, lan tỏa và tạo ra giá trị bền vững cho Thủ đô trong tương lai.
Thu Vân – TCKT
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 01-2026)
