Trong dòng chảy hối hả của TPHCM, di sản không chỉ nằm ở những phế tích hay các công trình được xếp hạng, mà còn hiện hữu trong những “điểm mốc ký ức” thân quen. Thông qua Dự án cải tạo Palace Hotel Saigon và Bông Sen Hotel, Bông Sen Corporation không chỉ làm mới một diện mạo kiến trúc, mà còn thực hiện một cuộc chuyển dịch tinh tế: Giữ lại linh hồn của thập niên 1970 và viết tiếp câu chuyện của tương lai bằng ngôn ngữ của sự khiêm nhường.
Ký ức đô thị: Khi “cũ” không có nghĩa là “ngưng đọng”
Đô thị là một cơ thể sống, và những công trình kiến trúc chính là những tế bào. Có những tòa nhà không nổi bật bằng sự kỳ vĩ, nhưng lại chiếm trọn một góc quan trọng trong tâm thức của người dân bởi sự hiện diện bền bỉ. Palace Hotel Saigon và Bông Sen Hotel, tọa lạc trên những “trục vàng” Nguyễn Huệ và Đồng Khởi, chính là những mảnh ghép như thế.
Suốt nhiều thập kỷ, chúng đóng vai trò là những chứng nhân cho sự thay đổi của Sài Gòn – TP.HCM. Tuy nhiên, dưới áp lực của sự phát triển và nhu cầu thẩm mỹ đương đại đô thị, các công trình này đứng trước bài toán: Làm sao để nâng cấp giá trị công năng mà không xóa đi những giá trị ký ức? – Câu trả lời nằm ở chiến lược “Cải tạo thích nghi” (Adaptive Reuse) – Để cái cũ được tôn vinh để hòa nhịp cùng dòng chảy thời đại của một thành phố đang chuyển động không ngừng.
Palace Hotel Saigon: Từ khối tích hiện đại đến nhịp điệu của những đường cong
Khơi lại mạch ngầm di sản
Ra đời vào cuối thập niên 1960 (1968), Palace Hotel Saigon từng là một trong những đại diện kiêu hãnh cho kỹ thuật xây dựng và tư duy kiến trúc Hiện đại (Modernism) tại Sài Gòn. Với cấu trúc 15 tầng – một chiều cao ấn tượng thời bấy giờ – công trình định hình bằng những mảng khối đặc – rỗng gãy gọn. Hệ logia lặp lại theo phương ngang và đứng không chỉ tạo nên sự vững chãi mà còn trở thành một phần ký ức thị giác đô thị không thể tách rời của khu trung tâm thành phố cùng với Chợ Hoa Tết Nguyễn Huệ bên cạnh Cột Đồng Hồ suốt nhiều thập kỷ.
Tuy nhiên, trong dòng chảy thời gian, đến thập niên 1990 với lớp áo màu vàng nhờ nhờ vô hồn bị phủ mới vội vã lên công trình đã vô tình che lấp đi cốt cách nguyên bản. Trong suốt một thời gian dài với tên gọi Khách sạn Palace – Hữu Nghị, công trình dần trở nên “lặng lẽ” và càng thêm phần mờ nhạt hơn trước sự xuất hiện của những tòa cao ốc đồ sộ bao quanh trục đại lộ này… Dự án cải tạo năm 2023 của Bông Sen Corporation vì thế đã không chỉ là việc làm mới một bề mặt, mà còn là một cuộc hồi sinh để Palace Hotel Saigon tìm lại vị thế vốn có của mình.
Sự đánh thức “Linh hồn của góc phố trung tâm”: Trong đồ án cải tạo lần này (2023), các kiến trúc sư đã thực hiện một cuộc “giải phẫu” tinh tế, tập trung vào điểm đắt giá nhất: Góc bo tròn hướng ra quảng trường – phố đi bộ Nguyễn Huệ.
- Thủ pháp điêu khắc của các phân vị dọc – ngang: Thay vì chấp nhận sự chia cắt của các tầng theo chiều đứng, thiết kế của các cấp độ màu sắc mới đã khéo léo kéo dài các đường và mảng cong theo chiều ngang. Hệ thống logia được tạo tác như những dải sóng xếp chồng liên hoàn, tạo ra một hiệu ứng thị giác động (dynamic), làm mềm hóa hoàn toàn khối tích bê tông 15 tầng vốn dĩ trước đó đã vô tình bị “phẳng hóa”.
- Triết lý tinh giản (Purification) của điêu khắc ánh sáng: Mọi chi tiết trang trí rườm rà, phù phiếm tích tụ qua các thời kỳ đều được loại bỏ. Việc chuyển đổi sang gam màu xám linh hoạt (gần với màu nguyên thủy) không chỉ mang lại vẻ sang trọng mà còn biến mặt đứng thành một “màn trình diễn” của ánh sáng và bóng đổ cùng với những diện cong tự thân, chúng đã đảm nhiệm vai trò nhạc trưởng cho dàn hợp xướng công trình mà không cần thêm bất kỳ phụ kiện xa lạ nào.
- Cuộc đối thoại mới với không gian đô thị: Sau cải tạo, Palace Hotel Saigon không còn là một khối công trình cũ “đứng bên lề” lịch sử. Công trình tự tin vươn mình trở thành một điểm nhấn thanh thoát, thiết lập một cuộc đối thoại cởi mở với không gian khoáng đạt của trục đại lộ – phố đi bộ Nguyễn Huệ. Đó là sự giao thoa hoàn hảo: Giữ trọn cái “tĩnh” của di sản nhưng tràn đầy cái “động” của nhịp sống đương đại.
Bông Sen Hotel: Tái lập trật tự và sự kết nối vị nhân sinh
Nếu việc cải tạo Palace Hotel Saigon là sự tái cách tân về hình khối bằng màu sắc, thì việc cải tạo Bông Sen Hotel lại là một bài tập về sự mạch lạc và tính nhân văn trong kiến trúc khách sạn đô thị.
Từ sự phân mảnh đến tính thống nhất
Trước cải tạo, mặt đứng của Bông Sen Hotel bị chia nhỏ bởi hệ thống ô cửa và lan can các ban-công thiếu tính liên kết, khiến công trình trở nên “khó đọc” trong một bối cảnh tuyến đường Đồng Khởi vốn đã rất đa dạng về phong cách.
- Tương phản sắc độ – Giải pháp tạo chiều sâu thị giác: Điểm thay đổi mang tính đột phá trong dự án này chính là việc sử dụng thủ pháp tương phản màu sắc (Color Block). Bằng cách đẩy các diện tường phía sau vào tông màu xám sậm và giữ cho hệ khung ban công màu trắng sáng, các kiến trúc sư đã tạo ra một hiệu ứng chiều sâu 3D mạnh mẽ. Công trình nhờ đó thoát khỏi diện mạo “phẳng” và có phần mờ nhạt của lớp màu kem đơn điệu trước đây, trở nên sắc nét, làm nổi bật lên cấu trúc hình học đặc trưng và nhịp điệu hiện đại của tòa nhà.
- Tính tương tác tầng trệt – Kết nối với đời sống vỉa hè: Không gian sảnh và các ô cửa dịch vụ tầng trệt được tổ chức lại theo hướng mở và minh bạch hơn. Việc mở rộng diện tích mặt kính kết hợp cùng lối vào trung tâm được định vị rõ ràng giúp tăng cường tính tiếp cận cho người đi bộ, xóa nhòa ranh giới giữa không gian bên trong và sự nhộn nhịp bên ngoài. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của trục phố Đồng Khởi – nơi kiến trúc không chỉ là điểm lưu trú, mà còn đóng vai trò là một phần di sản sống, phục vụ và hòa quyện cùng đời sống vỉa hè năng động của thành phố.
- Một “Bông Sen” rạng rỡ khi màn đêm buông xuống: Giá trị của cuộc cải tạo được phô diễn rực rỡ nhất khi thành phố lên đèn. Hệ thống chiếu sáng nghệ thuật được tính toán tỉ mỉ để hắt sáng lên các diện khung trắng, tạo ra sự tương phản gắt với các khoảng tối phía sau. Lúc này, tòa nhà không còn là một khối bê tông tĩnh lặng mà trở thành một thực thể lung linh, tỏa sáng rạng rỡ như chính cái tên của nó, soi bóng xuống dòng người tấp nập trên phố Đồng Khởi.
- Sức sống đương đại từ sự thấu hiểu Bằng cách kết hợp giữa bảng màu đương đại và yếu tố sinh thái, Bông Sen Hotel đã hoàn thành cuộc chuyển mình từ một khối tích có phần rời rạc thành một tổng thể kiến trúc có tính định hướng rõ nét. Đây là minh chứng cho việc: Đôi khi không cần thay đổi cấu trúc cốt lõi, chỉ cần một sự thấu hiểu sâu sắc về nhịp điệu và bối cảnh cũng đủ để đánh thức một biểu tượng, giúp nó vừa giữ được ký ức, vừa tự tin khoác lên mình sức sống của thời đại mới.
Giá trị của sự “kiềm chế” có chủ đích
Điều đáng quý nhất trong hành trình hồi sinh hai công trình này chính là sự “kiềm chế” đầy tôn vinh. Giữa một thời đại mà kiến trúc thường cố gắng phô trương bằng những hình khối kỳ dị hay những lớp vật liệu bóng bẩy mang tính nhất thời, Palace Hotel Saigon và Bông Sen Hotel đã chọn cho mình một lối đi tĩnh lặng hơn: Chuyển động trong sự tinh tế. Đây không phải là một cuộc cách tân bề nổi, mà là một sự chuyển dịch có tính nội hàm sâu sắc. Các kiến trúc sư đã khéo léo bóc tách những lớp bụi thời gian để đánh thức “hồn cốt” cũ, đồng thời điều chỉnh nhịp điệu của chúng sao cho đồng điệu với hơi thở đương đại. Sự can thiệp ấy nhẹ nhàng đến mức người ta không cảm thấy sự hiện diện của những nét vẽ mới, mà chỉ thấy một vẻ đẹp vốn có được giải phóng và tôn vinh.
Chính nhờ sự thấu hiểu này, sợi dây ký ức đô thị đã không bị đứt gãy. Giữa dòng người hối hả trên phố Nguyễn Huệ hay Đồng Khởi, người dân thành phố vẫn tìm thấy vẻ thân thuộc của tòa nhà họ từng yêu mến, nhưng trong một trạng thái tinh tươm, sang trọng và tràn đầy sinh khí. Đó là một sự tiếp nối kiêu hãnh – nơi di sản không bị đóng khung trong quá khứ mà tự tin trở thành một phần sống động của tương lai.
Dưới sự quản lý của Bông Sen Corporation, Palace Hotel Saigon và Bông Sen Hotel đã minh chứng rằng: Cải tạo không phải là xóa bỏ quá khứ để bắt đầu lại, mà là tiếp nối một câu chuyện đang dang dở. Sự chuyển động nhẹ nhàng của những công trình này chính là cách ứng xử văn minh với di sản đô thị, giúp TP. Hồ Chí Minh giữ lại những lớp ký ức quý giá mà vẫn không lạc nhịp với hơi thở thời đại.
Thông tin tổng quan khách sạn Palace Saigon (Palace Hotel Saigon)
- Địa chỉ: 56 – 66 Nguyễn Huệ, Phường Sài Gòn, TP.HCM
- Thời gian chính thức hoạt động: 21/12/1971
Ngay từ thời điểm khai trương, khách sạn đã được đánh giá là một trong những công trình khách sạn lưu trú quy mô lớn tại châu Á, nổi bật với kiến trúc cao tầng hiện đại và vị trí đắc địa ngay trung tâm thành phố.
Quy mô: 144 phòng nghỉ được thiết kế tiện nghi, đáp ứng đa dạng nhu cầu của các doanh nhân và khách du lịch trong và ngoài nước
Hệ thống ẩm thực & tiện ích
- Calibre Lounge (Tầng 1): Không gian sang trọng, tinh tế, phục vụ chủ yếu khách doanh nhân và khách cao cấp. Nổi bật với các món đặc trưng như Phở tô đá nóng, Phở Sâm, Phở Tôm Hùm, mang đến trải nghiệm ẩm thực độc đáo và khác biệt.
- Buffet Gánh Palace (Tầng 5): Nhà hàng buffet đặc sắc với thực đơn phong phú từ ẩm thực ba miền Việt Nam, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.
- Khu Tiệc & Hội nghị (Tầng 6): Hệ thống phòng họp và sảnh tiệc được thiết kế linh hoạt, trang bị đầy đủ thiết bị hiện đại, đáp ứng đa dạng nhu cầu từ hội họp doanh nghiệp, hội thảo chuyên đề đến tiệc cưới và sự kiện riêng tư. Không gian sang trọng, dịch vụ chuyên nghiệp, đảm bảo mang đến trải nghiệm tổ chức sự kiện đẳng cấp và hiệu quả.
- Calibre Sky Lounge (Tầng 14): Không gian trên cao sang trọng, lý tưởng cho các buổi tiệc, sự kiện và gặp gỡ đối tác, với tầm nhìn bao quát trung tâm thành phố.
- Bier Garden Rooftop (Tầng 15): Không gian mở năng động, đa dạng các loại bia và đồ uống, kết hợp cùng view thành phố sôi động về đêm, phù hợp cho các buổi tụ họp, giải trí.
- Phòng Gym (Tầng 15): Trang bị đầy đủ thiết bị hiện đại, phục vụ nhu cầu rèn luyện sức khỏe của khách lưu trú.
- Hồ bơi sân thượng (Tầng 16): Không gian thư giãn ngoài trời với tầm nhìn thoáng đãng, mang lại trải nghiệm nghỉ dưỡng trọn vẹn giữa lòng đô thị.
Thông tin tổng quan khách sạn Bông Sen Saigon (Bông Sen Hotel)
- Địa chỉ: 117 – 123 Đồng Khởi, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
- Thời gian hình thành: Khoảng năm 1969
Là một trong những khách sạn có lịch sử khá lâu đời tại trung tâm thành phố, gắn liền với sự phát triển của ngành du lịch Sài Gòn – TP.HCM qua nhiều giai đoạn.
Quy mô: 130 phòng nghỉ được thiết kế tiện nghi, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch và công tác.
Hệ thống ẩm thực & tiện ích
- Buffet Gánh Bông Sen (Tầng trệt): Nhà hàng buffet đặc trưng với thực đơn phong phú từ ẩm thực ba miền Việt Nam, mang đậm bản sắc truyền thống kết hợp cùng phong cách phục vụ chuyên nghiệp.
- Nhà hàng chay Cỏ Nội (Tầng 7): Không gian ẩm thực chay thanh tịnh, phục vụ thực đơn đa dạng hằng ngày, phù hợp với khách hàng tìm kiếm sự cân bằng, nhẹ nhàng và trải nghiệm ẩm thực lành mạnh.
- Bier Garden – 125 Đồng Khởi: Không gian mở, phục vụ đa dạng các dòng bia trong và ngoài nước, kết hợp thực đơn món ăn phong phú, là điểm đến lý tưởng cho các buổi gặp gỡ, thư giãn và giải trí.
- Phòng Gym (Tầng 6): Trang bị các thiết bị luyện tập cơ bản, đáp ứng nhu cầu rèn luyện sức khỏe của khách lưu trú trong suốt thời gian lưu trú.
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 04-2026)
