Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Pavilion “Hồ Gương” được giới thiệu tại Quảng trường Sáng tạo phía Đông hồ Hoàn Kiếm như một tác phẩm sắp đặt nghệ thuật công cộng, mở ra không gian trải nghiệm và tương tác giữa con người với cảnh quan đô thị. Được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO (1976–2026), công trình hướng tới kiến tạo một “khoảng lặng đô thị”, nơi công chúng có thể tạm rời nhịp sống thường nhật để quan sát, suy ngẫm và tìm lại sự kết nối với bản thân cũng như không gian xung quanh.
Pavilion “Hồ Gương” được định hình từ một cấu trúc hình học căn bản, lấy hình ảnh mặt nước tròn phẳng lặng làm yếu tố trung tâm. Với cách tiếp cận tối giản, công trình không đặt trọng tâm vào hình thức kiến trúc cầu kỳ mà khai thác khả năng phản chiếu của bề mặt gương để tạo nên những trải nghiệm thị giác và cảm nhận không gian đa chiều. Bầu trời, cảnh quan, kiến trúc và bóng dáng người qua lại được thu nhận trên mặt gương, khiến những hình ảnh vốn thuộc về môi trường xung quanh trở thành một phần của tác phẩm.
Điểm đặc biệt của Pavilion nằm ở tính biến đổi liên tục của không gian phản chiếu. Dưới tác động của ánh sáng tự nhiên, thời điểm trong ngày và sự chuyển động của con người, hình ảnh trên bề mặt gương không ngừng thay đổi, tạo nên những khung cảnh vừa quen thuộc vừa khác lạ. Trong đó, người xem không chỉ đóng vai trò quan sát mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình hình thành tác phẩm thông qua sự hiện diện và tương tác của chính mình.
Đặt giữa Quảng trường Sáng tạo sôi động, đối diện với không gian cảnh quan hồ Hoàn Kiếm, Pavilion “Hồ Gương” tạo nên một cuộc đối thoại giữa hai trạng thái không gian: tĩnh tại và chuyển động, tự nhiên và đô thị, thực tại và phản chiếu. Nếu mặt hồ Hoàn Kiếm là một yếu tố cảnh quan gắn liền với ký ức và bản sắc Hà Nội, thì “Hồ Gương” gợi mở một cách tiếp cận khác đối với hình ảnh mặt nước, đưa cảnh quan quen thuộc vào một trải nghiệm nghệ thuật đương đại.
Ở đó, ranh giới giữa không gian thực và không gian phản chiếu dường như được xóa nhòa. Khi nhìn xuống mặt gương, khách tham quan có thể bắt gặp hình ảnh của chính mình cùng những người xung quanh trong một khung hình có bầu trời, cây xanh và nhịp sống quảng trường. Những chuyển động ngẫu nhiên, sự thay đổi của ánh sáng và âm thanh từ môi trường thực tạo nên một trải nghiệm đa giác quan, trong đó âm thanh đôi khi trở thành dấu hiệu để phân biệt giữa thế giới hiện hữu và hình ảnh phản chiếu. Chính sự giao thoa ấy gợi mở những cảm nhận về mối quan hệ giữa con người, thiên nhiên và không gian đô thị.
Không hướng tới một cách thưởng thức nghệ thuật cố định, Pavilion “Hồ Gương” khuyến khích công chúng tự do khám phá và cảm nhận tác phẩm theo những góc nhìn riêng. Một khoảnh khắc dừng chân, một sự thay đổi vị trí quan sát hay một cuộc gặp gỡ tình cờ đều có thể tạo nên những trải nghiệm khác biệt. Từ đó, công trình đặt ra những gợi mở về vai trò của nghệ thuật công cộng trong việc làm phong phú đời sống đô thị, không chỉ bằng sự hiện diện của một tác phẩm mà còn thông qua khả năng tạo lập những tương tác và kết nối giữa con người với nơi chốn.
Cùng hiện diện tại Quảng trường Sáng tạo phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026 do KTS Trần Ngọc Linh – IDEE Architects thiết kế, với sự giám tuyển của họa sĩ Trịnh Minh Tiến, giới thiệu các tác phẩm hội họa, điêu khắc và nghệ thuật sắp đặt. Hai không gian mang những cách tiếp cận nghệ thuật khác nhau nhưng cùng góp phần hình thành một điểm đến sáng tạo, nơi kiến trúc, nghệ thuật và đời sống công cộng có cơ hội giao thoa. Nếu Pavilion Art Hanoi 2026 mở ra những cuộc đối thoại thông qua các tác phẩm nghệ thuật đa dạng, thì Pavilion “Hồ Gương” lấy chính sự hiện diện của con người và cảnh quan làm chất liệu để kiến tạo trải nghiệm.
Trong bối cảnh Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 hướng tới kết nối di sản, văn hóa và những thực hành sáng tạo đương đại, Pavilion “Hồ Gương” góp thêm một góc nhìn về khả năng chuyển hóa không gian công cộng thông qua những can thiệp nghệ thuật giản dị. Không cần tách biệt khỏi đời sống đô thị, tác phẩm tìm kiếm giá trị từ chính những yếu tố vốn hiện hữu: ánh sáng, bầu trời, cảnh quan, âm thanh và con người. Giữa nhịp sống sôi động của Thủ đô, “Hồ Gương” trở thành một khoảng dừng để mỗi người nhìn ngắm thành phố từ một góc độ khác, đồng thời nhận ra sự hiện diện của bản thân trong bức tranh đô thị đang không ngừng chuyển động.
Pavilion “Hồ Gương” được thực hiện với sự đồng hành của Tập đoàn SOVICO – Đối tác chiến lược vì sự phát triển bền vững của UNESCO tại Việt Nam; phần gương sử dụng trong công trình được tài trợ bởi Tổng Công ty Viglacera Việt Nam. Tác phẩm mở cửa miễn phí phục vụ công chúng từ ngày 13 đến 28/11/2026.
Ảnh: BTC
© Tạp chí Kiến trúc
