Hai dự án của Việt Nam chiến thắng tại Giải thưởng Dự án tương lai – WAFX

Vừa qua, Giải thưởng Dự án tương lai WAFX đã công bố danh sách 28 dự án chiến thắng. Việt Nam có 2 Dự án của KTS Võ Trọng lọt vào danh sách này.

Giải thưởng WAFX tôn vinh các đề xuất quốc tế ứng dụng thiết kế tiên tiến, giải quyết các vấn đề lớn của thế giới, từ giải quyết tình trạng khẩn cấp về khí hậu đến xây dựng khả năng phục hồi cộng đồng, nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập World Architecture Festival (Liên hoan kiến trúc thế giới). Giải thưởng trao giải cho các dự án sử dụng thiết kế và kiến trúc tốt nhất để giải quyết các vấn đề lớn của thế giới, bao gồm sức khỏe, biến đổi khí hậu, công nghệ, đạo đức và các giá trị. Các dự án chiến thắng được ban giám khảo lựa chọn từ danh sách rút gọn Dự án Tương lai của WAF mà không yêu cầu người tham gia phải trả thêm bất kỳ chi phí hoặc vật liệu nào.

Tất cả những người chiến thắng sẽ trình bày trực tiếp trên Sân khấu Festival Hall tại WAF ở Miami. Người chiến thắng chung cuộc của WAFX năm 2025 sẽ được công bố tại Tiệc tối Gala vào ngày cuối cùng của lễ hội.

Tạp chí Kiến trúc xin giới thiệu tới bạn đọc một số thông tin về 2 dự án này: 

Nhà máy xử lý rác thải thành năng lượng Đà Nẵng

Thông tin dự án: 

Nằm dọc theo tuyến đường chính nối trung tâm thành phố với Bà Nà Hills – một trong những điểm du lịch được ghé thăm nhiều nhất của thành phố – nhà máy xử lý rác thải thành năng lượng này đại diện cho một sự chuyển đổi triệt để cả về chức năng lẫn cảnh quan. Khu vực này, từng là một bãi rác ô nhiễm, giờ đây được hình dung là một công viên sinh thái sống động với đầy cây bản địa và hoa. Nơi từng là biểu tượng của sự suy thoái môi trường đã trở thành một điểm nhấn đô thị, thu hút sự tham gia của cộng đồng, thúc đẩy phục hồi sinh thái và định hình lại mối quan hệ giữa công nghiệp, cộng đồng và thiên nhiên.

Chiến lược kiến trúc tập trung vào việc sử dụng các cấu kiện bê tông đúc sẵn dạng mô-đun, nhiều cấu kiện được làm từ tro than tái chế, một sản phẩm phụ của các cơ sở chuyển đổi chất thải thành năng lượng trước đây. Các cấu kiện liên kết này thay thế các kết nối thép hoặc bu lông thông thường, giúp giảm thời gian thi công, lãng phí vật liệu và lượng carbon tích tụ. Bằng cách tận dụng chuyên môn chế tạo bê tông tại địa phương, thiết kế đảm bảo việc triển khai hiệu quả, chi phí thấp mà không ảnh hưởng đến độ bền hoặc chất lượng thiết kế. Bên cạnh hiệu quả về mặt kết cấu, nhà máy còn tích hợp các hệ thống năng lượng thụ động và tái tạo tích hợp để giảm thiểu tác động môi trường. Các tấm pin mặt trời trên mái nhà góp phần tạo ra điện tại chỗ, trong khi nước mưa được thu gom và tái chế từ nhiều quy trình xử lý chất thải khác nhau để phục vụ tưới tiêu và một số hoạt động của nhà máy. Việc sử dụng rộng rãi thảm thực vật bản địa không chỉ che bóng cho tòa nhà và cải thiện điều kiện vi khí hậu, mà còn phục hồi đa dạng sinh học địa phương bằng cách thu hút chim chóc, ong và các loài thụ phấn khác.

Dự án này vượt ra ngoài phạm vi cơ sở hạ tầng công nghiệp; nó là một ví dụ về kiến trúc tái tạo, chủ động phục hồi cảnh quan, đồng thời giải quyết các nhu cầu cấp thiết của đô thị. Xóa nhòa ranh giới giữa tiện ích và không gian công cộng, dự án mang đến một góc nhìn mới về chất thải, năng lượng và kiến trúc – một góc nhìn ưu tiên tính bền vững, vẻ đẹp và khả năng phục hồi ở mọi cấp độ.

Nhà Việt Trì

Thông tin dự án:

• Kiến trúc sư: VÕ TRỌNG NGHĨA (VTN Architects)
• Khách hàng: Trần Mạnh Chiến
• Ngày hoàn thành dự án: 01/06/2026
• Thành phố: Phú Thọ

 

Nhà Việt Trì là một khu nhà ở ven sông tọa lạc tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, thuộc vùng trung du Bắc Bộ Việt Nam. Trước tình hình biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng, với các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, cháy rừng và lũ lụt, dự án hướng đến mục tiêu trở thành hình mẫu của cuộc sống bền vững – nơi kiến trúc không chỉ là nơi trú ẩn mà còn là hệ sinh thái tái tạo.

Ngôi nhà được thiết kế khéo léo hòa nhập vào sườn dốc tự nhiên dọc bờ sông. Phần lớn diện tích mái được phủ một lớp đất trồng cỏ và rau, tạo thành lớp cách nhiệt tự nhiên. Mái xanh này giúp giảm đáng kể sự hấp thụ nhiệt trong những tháng hè nóng nực, giảm thiểu nhu cầu sử dụng điều hòa không khí, đồng thời hoạt động như một trang trại trên mái nhà – cung cấp thực phẩm sạch, trồng tại nhà cho cư dân. Đây là một giải pháp kết hợp giữa nông nghiệp đô thị với kiến trúc sinh thái.

Một đặc điểm thiết kế quan trọng là hệ thống tháp gió thẳng đứng, được bố trí chiến lược để đón gió mát từ Sông Hồng gần đó và dẫn vào không gian bên trong. Dưới chân mỗi tháp gió, các bề mặt nước nông được đưa vào để tăng hiệu quả làm mát thông qua quá trình bốc hơi. Hệ thống thông gió thụ động này giúp giảm đáng kể nhu cầu làm mát cơ học, cải thiện hiệu quả năng lượng.

Nước mưa được thu gom qua hệ thống thoát nước tích hợp từ mái nhà và các bề mặt xung quanh, sau đó được dẫn vào các bể chứa ngầm. Nước này được tái sử dụng để tưới vườn trên mái và các khu vực cảnh quan, tạo thành một vòng tuần hoàn nước khép kín, giúp tiết kiệm tài nguyên và tăng cường khả năng tự cung tự cấp của ngôi nhà.

Bên cạnh các giải pháp thụ động, ngôi nhà còn được trang bị các tấm pin mặt trời lắp đặt trên các phần mái đón nắng. Các tấm pin này tạo ra năng lượng sạch cho nhu cầu thiết yếu của gia đình. Kết hợp với ánh sáng tự nhiên, thông gió chéo và cách nhiệt mái, tòa nhà đạt mức tiêu thụ năng lượng thấp và giảm thiểu tác động đến môi trường.

Không gian nội thất được tạo nên từ các vật liệu tự nhiên và có nguồn gốc địa phương như đá và gỗ, kết hợp với những khoảng mở lớn để đón ánh sáng tự nhiên và kết nối liền mạch với khu vườn xung quanh. Khu vực sinh hoạt được bố trí theo bố cục mở, liền mạch, khuyến khích sự tương tác với thiên nhiên, tạo nên bầu không khí yên tĩnh, trầm tư mà vẫn hiện đại và thoải mái.

Nhà Việt Trì là một nỗ lực kết hợp các chiến lược kiến trúc và sinh thái để tạo ra một mô hình nhà ở bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Dự án này minh họa cách môi trường xây dựng có thể cùng tồn tại với hệ thống tự nhiên, và cách những thiết kế này có thể được nhân rộng trong bối cảnh đô thị nhiệt đới để xây dựng một tương lai bền vững hơn.

Thuỵ An (Tổng hợp từ World Architecture Festival)– TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc