Sáng ngày 18/7, tại Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội, số 47 Hàng Dầu, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã phối hợp với Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức Lễ khởi động Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo và phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 với chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị”.
Tới dự sự kiện có đại diện của các Sở, ngành Thành phố và đại diện lãnh đạo các phòng, ban, đơn vị thuộc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Lãnh đạo Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Đại diện các trường Đại học, đơn vị, các kiến trúc sư, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, các chuyên gia, giảng viên, sinh viên cùng đông đảo những người yêu Hà Nội, các cơ quan thông tấn báo chí Trung ương và Hà Nội.
Cuộc thi nằm trong Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo – sáng kiến do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam khởi xướng trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, dưới sự chỉ đạo của UBND TP Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam và sự đồng hành của UNESCO, Tập đoàn Sovico, các trường đại học, doanh nghiệp cùng nhiều đối tác trong nước và quốc tế.
Phát biểu khai mạc, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, cho biết năm 2026 được thành phố xác định là năm trọng tâm của Đề án Thiết kế sáng tạo. Nếu như trước đây các hoạt động chủ yếu diễn ra vào những tháng cuối năm thì từ đầu năm 2026, Hà Nội đã triển khai chuỗi sự kiện kết nối nghệ nhân, nghệ sĩ, làng nghề, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo nhằm lan tỏa giá trị văn hóa, di sản và phát huy vai trò của thiết kế trong phát triển đô thị. Theo ông, việc phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 gắn với Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của thành phố trong quá trình cải tạo các công viên và không gian công cộng. “Hà Nội có hàng trăm không gian công cộng với những đặc điểm lịch sử, cảnh quan và quy mô khác nhau, vì vậy cần những giải pháp thiết kế phù hợp cho từng địa điểm“, ông nhấn mạnh. Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 với chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị” được kỳ vọng sẽ tìm kiếm các ý tưởng có tính ứng dụng cao, góp phần làm đẹp diện mạo đô thị và tiếp tục khẳng định vị thế của Hà Nội trong Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO.
Cũng tại sự kiện, KTS. Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cho rằng Chủ đề cuộc thi năm nay – “Đánh thức không gian đô thị” – có thể nói là một câu hỏi đau đáu từ lâu trong giới KTS, giới nghệ sỹ và cả hệ thống quản lý đô thị: Cách thức hiệu quả nào đánh thức những không gian đang “ngủ quên”? Và làm sao để sáng tạo không chỉ là sự trình diễn ngắn ngày, mà trở thành một “hạ tầng” bền vững, nuôi dưỡng, góp phần làm giàu có tâm hồn đô thị? Theo ông, Cuộc thi không tìm kiếm những bản vẽ lý tưởng, chúng ta không chờ mong những câu chuyện, cách trình diễn trang trí cầu kỳ… Cái chúng ta tìm kiếm, cổ vũ là “Hành trình bền bỉ cùng nhau thúc đẩy, tôn vinh những cống hiến, những ý tưởng nhân văn”.
Ông cũng nhấn mạnh: “Hội Kiến trúc sư Việt Nam kỳ vọng cuộc thi là điểm tựa để giới nghề – đặc biệt kiến trúc sư trẻ và các bạn sinh viên – được chạm vào những “đề bài nóng” của thực tiễn đô thị, nông thôn. Cùng dấn thân, bước ra khỏi vỏ ốc văn phòng thiết kế trở về các làng nghề, đến với những bức tường cũ, những trạm biến áp, những gầm cầu để lắng nghe nhịp thở phố phường.
Chúng ta kỳ vọng những ý tưởng xuất sắc từ cuộc thi được chính quyền Thành phố Hà Nội đón nhận, thí điểm áp dụng, hiện thực hóa mục tiêu hình thành mạng lưới hạ tầng sáng tạo vững chắc cho Thủ đô giai đoạn 2026 – 2030.
Chúng tôi cũng kỳ vọng mô hình cuộc thi sẽ được tiếp cận trên phạm vi toàn quốc, đặc biệt là những thành phố đã ghi danh trong Mạng lưới thành phố sáng tạo của Unesco (Hội An, Đà Lạt, TP.HCM), thúc đẩy hệ sinh thái sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hoá, góp phần kiến tạo bản sắc của mỗi thành phố trong nền kinh tế tri thức số và kỷ nguyên AI.”
“
Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026 với chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị” được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, hướng tới kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, chuyên gia, nhà nghiên cứu, sinh viên và cộng đồng sáng tạo. Cuộc thi không chỉ tìm kiếm các giải pháp thiết kế kiến trúc mà còn khuyến khích những đề xuất về cơ chế vận hành, mô hình quản trị, phương án tài chính và sự tham gia của cộng đồng nhằm tạo ra các không gian sáng tạo có khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Những ý tưởng khả thi sẽ được Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cùng các địa phương nghiên cứu, xem xét triển khai trong công tác chỉnh trang và phát triển không gian công cộng.
Cuộc thi gồm ba hạng mục: Hạ tầng thúc đẩy sáng tạo; Không gian sáng tạo từ các công trình chuyển đổi chức năng; và Bảo tồn, phát huy không gian kiến trúc, quy hoạch truyền thống. Tại lễ phát động, Ban Tổ chức đã công bố nhiệm vụ thiết kế, các địa điểm gợi ý, quy chế, tiêu chí đánh giá cuộc thi.
Trong khuôn khổ chương trình cũng diễn ra tọa đàm “Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội – Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo” do nhà báo Bùi Thị Thanh Hương, Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam điều phối, với sự tham gia của KTS Đoàn Kỳ Thanh, nghệ sĩ Ngô Quang Phong, KTS Nguyễn Hồng Quang, Đạo diễn Nguyễn Quốc Hoàng Anh và Nghệ sĩ Nguyễn Xuân Lam (nghệ danh Xuân Lâm).
Tại tọa đàm, các khách mời đã được nghe giới thiệu về dự án “Ngỡ ngàng Hà Nội” (Hanoi Surprises) – Kết nối nghệ thuật các không gian công cộng, do Phòng Quản lý Di sản (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) chủ trì, phối hợp với Tạp chí Kiến trúc, Nhóm Vác Tù Và và KTS Đoàn Kỳ Thanh triển khai. Dự án đề xuất hình thành mạng lưới các điểm nghệ thuật công cộng tại nhiều khu vực của thành phố, từ chợ Đồng Xuân, tháp nước Hàng Đậu, các tuyến ngõ phố cổ, khu vực gầm cầu, bãi giữa sông Hồng đến sân chung các khu tập thể cũ. Theo kế hoạch, dự án sẽ nghiên cứu 46 điểm can thiệp thuộc 5 nhóm không gian gồm: Không gian Di sản, Không gian Kẻ chợ, Không gian Tương lai, Không gian Sinh thái và Không gian Cộng đồng; trong đó một số điểm sẽ được lựa chọn triển khai thí điểm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Bên cạnh đó, Nghệ sĩ Nguyễn Xuân Lam đã chia sẻ quá trình sáng tác hai tác phẩm nghệ thuật công cộng đang được trưng bày tại Ga Cầu Giấy và Ga Cát Linh, qua đó mang đến góc nhìn thực tiễn về khả năng đưa nghệ thuật vào các không gian đô thị và tạo sự tương tác với cộng đồng. Các diễn giả cũng tập trung trao đổi về vai trò của nghệ thuật công cộng trong việc tái kích hoạt không gian đô thị, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và xây dựng những mô hình sáng tạo có khả năng vận hành lâu dài sau lễ hội. Nhiều ý kiến cho rằng các ý tưởng thiết kế chỉ thực sự phát huy giá trị khi được kết nối với cơ chế quản lý, nguồn lực đầu tư và nhu cầu của người dân.
Thông qua Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo, Ban Tổ chức kỳ vọng các cuộc thi, dự án nghệ thuật, hoạt động khảo sát và tọa đàm sẽ không chỉ dừng lại ở khuôn khổ một sự kiện, mà trở thành nền tảng để phát hiện nguồn lực, kết nối cộng đồng, thử nghiệm các giải pháp và từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo gắn với bản sắc văn hóa, đời sống xã hội và nhu cầu phát triển của Thủ đô.
Thu Vân – TCKT.VN
Ảnh: BTC
© Tạp chí Kiến trúc
