Giải thưởng Diversity in Architecture 2025 (DIVIA Award) được sáng lập bởi tiến sĩ Ursula Schwitalla tại Berlin, Đức từ 2021 và được tổ chức lần đầu tiên vào 2023. Với tổ chức phi lợi nhuận DIVIA thì giải thưởng DIVIA AWARD là một sáng kiến quan trọng với mục tiêu giới thiệu và thúc đẩy những sáng tạo và cống hiến của nữ kiến trúc sư trên thế giới. Bên cạnh đó, giải thưởng cũng là một cách tuyệt vời để thúc đẩy sự công bằng và truyền đi tiếng nói của những người chưa được đại diện trong lĩnh vực của mình tại các châu lục khác nhau. Những nữ kiến trúc sư tham dự và đặc biệt là người chiến thắng sẽ truyền đi thông điệp cho sự cố gắng vươn lên, xây dựng đam mê sáng tạo và phát triển trong nghề nghiệp một các tự tin và bản lĩnh nhất.
Đồng hành cùng TS Ursula Schwitalla còn có TS. Julia Roever – Nhà sử học về y khoa và phụ nữ, TS. Marina Wachs – Vật liệu và lý thuyết thiết kế và Martha Thorne – Cựu Giám đốc điều hành giải thưởng Pritzker Architecture Prize, nhà phê bình, biên tập, nhà giáo dục và giám tuyển kiến trúc. Đây cũng là trưởng ban giám khảo của mùa giải năm nay.
Đây là lần thức 2, giải thưởng DIVIA AWARD 2025 được tổ chức, cùng thời điểm của sự kiện kiến trúc hàng đầu thế giới hàng năm – Venice Architecture Biennale. Mùa giải lần này các chuyên gia, nhà giám tuyển và kiến trúc sư uy tín quốc tế đã đề cử một danh sách gồm 25 nữ kiến trúc sư từ các châu lục khác nhau: KTS. Patcharada Inplang, Sher Maker, Thái Lan; KTS. Trần Thị Ngụ Ngôn, Tropical Space, Việt Nam; KTS. Izaskun Chinchilla, Izaskun Chinchilla Architects, Tây Ban Nha; KTS Surella Segú, El Cielo, Mexico; KTS. Carolina Rodas & Carla Chávez, Rama Estudio, Ecuador; và KTS. Cazú Zegers, Cazu Zegers, Chile. Rất tiếc, trong buổi lễ trao giải, KTS Surella Segú đã không thể tham dự vì trùng lịch giảng dạy tại Mỹ.
Ngày 10/05/2025, tại Trung tâm Văn hóa Châu Âu (ECC), Palazzo Mora, Venice, buổi lễ trao giải và thông báo người chiến thắng đã được diễn ra trong không khí vô cùng long trọng. KTS Trần Thị Ngụ Ngôn, đồng sáng lập Tropical Space, đã được vinh danh nữ kiến trúc sư Việt Nam tại giải thưởng DIVIA Award 2025.
KTS Trần Thị Ngụ Ngôn, cùng KTS Nguyễn Hải Long đã sáng lập Tropical Space từ 2011. Từ đó đến nay, Tropical Space vẫn luôn kiên trì với quan sát và sự trăn trở trong thực hành nghề để luôn tạo ra được những công trình kiến trúc, mà ở đó, vẻ đẹp của kiến trúc thật sự ở chính nội tại của nó; những giải pháp thiết kế phục vụ cho con người và tự nhiên. Dù là ở qui mô và thể loại như thế nào, công trình được thiết kế bởi Tropical Space luôn tôn vinh vẻ đẹp và phẩm chất của vật liệu địa phương; là nơi mối quan hệ tôn trọng và cân bằng giữa con người, kiến trúc và bối cảnh. Công trình là một phần của bối cảnh.
3 công trình Tropical Space mang đến giải thưởng DIVIA Award 2025 (a-Terra Cotta Workshop, b- Premier Office, c- Termitary House) (nguồn: Tropical Space)
TS Ursula Schwitalla, thành viên ban giám khảo đã chia sẻ: “Kiến trúc của Tropical Space rất đặc biệt, nó không chỉ là kiến trúc đơn thuần. Chúng tôi tìm kiếm kiến trúc có dấu ấn của tính bản địa; phản ánh ngữ cảnh về khí hậu, vật liệu, cảnh quan, và môi trường tự nhiên nơi công trình tồn tại; và chúng cũng nói lên các vấn đề đương thời”. Trưởng ban giám khảo Martha Thorne đã có nhận xét ngắn: “Tôi cũng thường gặp nhiều văn phòng kiến trúc được thành lập bởi hai vợ chồng ở nhiều nước. Tuy nhiên, tôi cũng nhận ra có vai trò hơi lệch giữa nam và nữ kiến trúc sư, và thường nghiên về nam giới. Tôi cảm thấy bạn và Long là một cặp đôi sáng lập tuyệt vời vì sự chia sẻ công bằng và vai trò như nhau, có sự tôn trọng và nâng đỡ nhau.”
KTS Trần Thị Ngụ Ngôn chia sẻ khi nhận giải: “Thật sự, tôi cũng không tin khi mình đứng ở đây với giải thưởng DIVIA cao quý này vì sáng kiến của nó dành cho những cống hiến của kiến trúc sư nữ trên thế giới. Khi John Will (World-Architects) phỏng vấn tôi, tôi đã nói dù có đạt giải hay không thì tôi vẫn tiếp tục công việc của mình cùng Tropical Space, kiên định và bền bỉ với con đường mà chúng tôi đã chọn, và làm kiến trúc tốt cho Việt Nam. Giải thưởng này của tôi sẽ truyền cảm hứng mạnh mẽ đến các bạn nữ kiến trúc sư ở Việt Nam để luôn cố gắng, tự tin và phát triển trong nghề nghiệp”.
Cũng trong giải thường này, cá nhân KTS Trần Thị Ngụ Ngôn, cũng như Tropical Space vinh dự nhận được sự chia vui của Ông Dương Hải Hưng, Đại sứ quán Việt Nam tại Ý. Ông chúc mừng những nỗ lực và thành tựu của kiến trúc sư Trần Thị Ngụ Ngôn, và bày tỏ cảm ơn Ban Tổ chức, đặc biệt là Tiến sỹ Ursula Schwitalla, người sáng lập giải thưởng DIVIA nhằm thúc đẩy vai trò của kiến trúc sư nữ trong phát triển bền vững.
TS. KTS. Đặng Thanh Hưng – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
