Bài phát biểu của KTS Nguyễn Tấn Vạn – Chủ tịch Hội KTS Việt Nam, tại Triển lãm “KTS với Xã hội”, khai mạc ngày 21/4/2014, nhân kỷ niệm ngày Kiến trúc Việt Nam 27/4 và 66 năm thành lập Hội.

Cùng với nhân dân cả nước tưng bừng kỷ niệm những ngày lễ lớn của dân tộc: 39 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4); 60 năm Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ (7/5); 124 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại (19/5) và ngày Quốc tế lao động (1/5), hôm nay chúng ta có mặt tại đây để kỷ niệm ngày Kiến trúc Việt Nam 27/4 và 66 năm thành lập Hội KTS Việt Nam.

Thưa các vị đại biểu và các bạn đồng nghiệp!

Cách đây 66 năm, ngày 27/4/1948, tại thôn Thản Sơn, dưới chân núi Tam Đảo, thuộc tỉnh Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc ngày nay), theo chỉ đạo của Bác Hồ, Hội nghị thành lập Đoàn KTS Việt Nam, tiền thân của Hội KTS Việt Nam ngày nay đã được tiến hành. Hội nghị đã vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư chúc mừng và căn dặn.
    Trong thư, Người viết:
“Trong 4 điều quan trọng cho dân sinh: Ở và đi là hai vấn đề cũng cần thiết như ăn và mặc. Vì vậy việc kiến trúc là một việc rất quan hệ.
Chúng ta phải tùy hoàn cảnh mà xây dựng ngay trong khi kháng chiến và sau khi kháng chiến thành công. Tôi mong Hội nghị sẽ đi tới những kế hoạch thiết thực với tình thế hiện tại, và những chương trình kiến thiết hợp với tương lai, kế hoạch và chương trình đúng tinh thần Đời Sống Mới.
Tôi lại mong Hội nghị chú trọng đặc biệt tới vấn đề nhà ở tại thôn quê, tìm ra những kiểu nhà giản dị và cao ráo, sáng sủa và rẻ tiền.”
Thực hiện lời dạy của Bác và dưới sự lãnh đạo của Đảng, 66 năm qua, giới KTS đã đoàn kết, đồng lòng dưới mái nhà chung là Hội KTS Việt Nam, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng không ngừng lao động sáng tạo, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ, xây dựng Tổ quốc và nền kiến trúc nước nhà. 
Với tinh thần ngày Kiến trúc Việt Nam, thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội KTS Việt Nam đã ra Tuyên ngôn Kiến trúc xanh Việt Nam (KTX), kêu gọi các KTS và toàn xã hội phấn đấu cho sự nghiệp phát triển KTX Việt Nam.
Năm 2013, Hội đã công bố 5 Tiêu chí KTX Việt Nam và tổ chức tuyển chọn công trình KTX lần thứ II.
Với 32 tác phẩm gửi về tham dự bao gồm các khu nhà ở, văn phòng, nhà ở, công trình công cộng, trụ sở, trường học và công trình dịch vụ, Hội đồng KTX đã chọn ra 8 tác phẩm để tặng Giải thưởng KTX Việt Nam 2013-2014 và 02 tác phẩm tặng Giải thưởng của Hội đồng. 
Nét độc đáo năm nay là công trình Trụ sở Văn phòng Tỉnh ủy tỉnh Sóc Trăng, với cách tiếp cận một công trình thân thiện với thiên nhiên và con người, làm cho một Trụ sở của Đảng trở nên bình dị, đẹp, dân tộc và gần gũi với nhân dân.
Hội đồng đánh giá cao giải pháp quy hoạch, nội dung đầu tư, giải pháp kỹ thuật và cảnh quan môi trường của dự án đã quan tâm đến nhu cầu sống của con người tại Khu nhà ở Mulberry Lane (Mỗ Lao-Hà Nội), cũng như Khu nhà ở cho người thu nhập thấp Đặng Xá II của Tổng Công ty Viglacera.
Việc sử dụng vật liệu tại chỗ, vật liệu thiên nhiên, vật liệu không nung… là nét nổi bật của nhiều tác phẩm như: Saton Hoaxe, Nhà hàng Tiệc cưới Đông Dương, Nine Spa, Nhà đất đỏ, Bes pavillon.v.v…
Trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp nhiều khó khăn, nhưng số lượng và chất lượng tác phẩm cao hơn kỳ trước là một nỗ lực đáng khích lệ của nhà đầu tư, của các nhà thiết kế, khẳng định KTX đang thâm nhập vào cuộc sống của xã hội chúng ta.
Thưa các vị đại biểu và các bạn đồng nghiệp!
Tháng 11/2013, trong cuộc hành hương về Điện Biên, với Hội thảo “Kiến trúc sư với Điện Biên Phủ”, Hội KTS Việt Nam đã xây dựng Chương trình góp sức xây dựng thành phố Điện Biên Phủ, để Thành phố xứng danh với lịch sử hào hùng của dân tộc, nhân dịp kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Ngoài các công trình Bảo tàng Điện Biên Phủ; Khu hành hương về nguồn; Khu Văn hóa… đã và đang được xây dựng, Hội KTS Việt Nam cùng Tỉnh Điện Biên tổ chức triển khai dự án Quy hoạch chi tiết và thiết kế đô thị Trung tâm lịch sử TP Điện Biên Phủ; Thiết kế Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang…
Hôm nay, với 60 tác phẩm ảnh tuyển chọn từ hơn 150 bức ảnh do các KTS gửi về tham gia Cuộc vận động “ Điện Biên Phủ qua ống kính của KTS” được trưng bày tại đây, đã phần nào thể hiện tình yêu và sự ngưỡng mộ của giới KTS với mảnh đất lịch sử này.
Kiến trúc gắn liền với di sản văn hóa và lịch sử, là động lực, là nguồn cảm hứng cho sáng tạo nghệ thuật.
Cầu Long Biên, một di sản văn hóa đô thị giàu ngôn ngữ nghệ thuật đã tạo cảm hứng cho các thành viên Câu lạc bộ Sinh viên Kiến trúc (gồm các Trường đại học Phương Đông, Kiến trúc Hà Nội, Xây dựng, Đông Đô…). Qua gần 400 bức ký họa,  các KTS tương lai đã thể hiện tình yêu, thái độ ứng xử và trách nhiệm đối với việc giữ gìn, bảo vệ di sản kiến trúc đô thị quý giá của dân tộc.
Thưa các vị đại biểu và các bạn đồng nghiệp! 
Kiến trúc Việt Nam có những bước tiến mạnh mẽ đi cùng với sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia (GTKTQG) do Thủ tướng Chính phủ giao cho cho Hội KTS Việt Nam cùng Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch tổ chức 2 năm/lần nhằm thúc đẩy sáng tạo kiến trúc; tôn vinh các tác giả, tác phẩm kiến trúc xuất sắc, góp phần định hướng phát triển nền Kiến trúc Việt Nam và nâng cao nhận thức của cộng đồng về nghệ thuật Kiến trúc.
Qua 20 năm với 10 kỳ Giải thưởng, GTKTQG đã gặt hái nhiều thành công, góp phần thúc đẩy Kiến trúc Việt Nam phát triển đúng hướng và được cộng đồng xã hội đánh giá cao.
Hôm nay thay mặt Ban Tổ chức GTKTQG lần thứ XI, tôi công bố “Điều lệ GTKTQG” được đổi mới sau khi đã thống nhất với 3 cơ quan và ý kiến đóng góp của các KTS tại 4 buổi tọa đàm tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đồng thời phát động GTKTQG lần thứ XI, bắt đầu từ hôm nay 21/ 4/2014 và trao Giải vào tháng 4/2015, nhân Đại hội lần thứ IX Hội KTS Việt Nam.
Sự đổi mới này nhằm tạo nhiều cơ hội cho KTS làm việc ở môi trường khác nhau có tác phẩm tốt được tham dự Giải thưởng; tôn trọng các giá trị sáng tạo dù công trình có quy mô khác nhau; khuyến khích các tác phẩm hướng về giải quyết môi trường sống cho người thu nhập thấp, đồng bào ở nông thôn, miền núi, hải đảo…
Chúng tôi kỳ vọng sẽ thu hút rộng rãi hơn KTS trong nước và nước ngoài hiện đang hành nghề tại Việt Nam tham dự giải thưởng, làm cho GTKTQG đúng tầm quốc gia và hòa nhập với sinh hoạt nghề nghiệp của khu vực và thế giới.
Triển lãm “Kiến trúc sư với Xã hội” với hàm ý: gắn bó cuộc sống của xã hội, mục tiêu của đất nước với hoạt động sáng tạo của KTS. Và đó cũng là Thông điệp, là trách nhiệm của giới KTS với đất nước, với nhân dân như Bác Hồ từng căn dặn.
Chúc các vị đại biểu, các bạn đồng nghiệp mạnh khỏe, thành đạt trong công việc và cuộc sống, cùng nhiều niềm vui trong những ngày lễ lớn của đất nước và của Hội chúng ta.
Xin cám ơn!