Hội thảo Gặp gỡ Mùa thu 2014 “Trung tâm Hành chính Tập trung cấp tỉnh”

Đã thành thông lệ hàng năm, Hội thảo Gặp gỡ mùa thu do Hội KTS Việt Nam tổ chức đã trở thành hoạt động thu hút sự quan tâm của đông đảo giới KTS cả nước, thể hiện vai trò phản biện xã hội của Hội KTS Việt Nam về các vấn đề kiến trúc – quy hoạch nước nhà. Hội thảo Gặp gỡ mùa thu 2014 được Hội KTS Việt Nam lựa chọn chủ đề “Trung tâm hành chính tập trung cấp tỉnh” nhằm đánh giá, nhận diện những vấn đề cần quan tâm khi lựa chọn giải pháp quy hoạch, thiết kế, đầu tư, xây dựng trung tâm hành chính (TTHC) tập trung cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương… từ đó Hội KTS mong muốn sẽ giúp cho các địa phương trong việc xem xét, lựa chọn những giải pháp cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả của công trình trong thực tiễn sử dụng.

KTS Nguyễn Tấn Vạn - Chủ tịch Hội KTS Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Kỳ họp Ban chấp hành khóa VIII tại Đà Nẵng – Thành phố vừa khánh thành và đưa vào sử dụng TTHC tập trung hiện đại nhất cả nước – đã tạo điều kiện cho các KTS có cơ hội cảm nhận thực tế về một công trình thuộc thể loại đặc biệt này. Tham dự Hội thảo có Lãnh đạo Hội KTS Việt Nam, KTS Nguyễn Ngọc Tuấn – Phó Chủ tịch UBND Thành phố Đà Nẵng, đại diện Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật, đông đảo giới KTS trong nước và quốc tế, các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.
Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực quy hoạch kiến trúc, và quản lý nhà nước với nhiều tham luận như: “Xu hướng tổ chức TTHC – Chính trị trên thế giới và Việt Nam” của PGS.TS.KTS Doãn Minh Khôi; “Sự thân thiện của công trình công quyền” – GS.TS.KTS Phạm Đình Việt; “Không có mô hình chung nào cho khu hành chính tập trung cấp Tỉnh” – TS.KTS Nguyễn Tiến Thuận; “Nói mô hình thiết kế TTHC tập trung cấp tỉnh là làm khó tác giả Kiến trúc” – KTS Đoàn Khắc Tình; “Triết lý nào cho khu TTHC tập trung cấp Tỉnh” – KTS Nguyễn Văn Tất; “Trung tâm hành chính tập trung cấp tỉnh: Từ ý tưởng đến hiện thực” – TS.Đinh Duy Hòa; “Trao đổi về thiết kế TTHC tập trung các địa phương” – TS.KTS Lê Thị Bích Thuận; “TTHC tập trung chỉ nên hợp khối chứ không hợp nhất” – TS Phạm Sỹ Liêm; “Bàn về xây dựng TTHC tập trung” – Đăng Hà…

Quang cảnh Hội thảo
Quang cảnh Hội thảo

Phát biểu dẫn luận Hội thảo, ThS.KTS Lã Kim Ngân – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kiến trúc đã trình bày báo cáo tổng quan do Viện Kiến trúc – Hội KTS Việt Nam và các chuyên gia: PGS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông, PGS.TS.KTS Doãn Minh Khôi thực hiện. Dựa trên khảo sát, đánh giá TTHC tập trung cấp tỉnh tại 15 địa phương (đã đưa vào sử dụng, đã quyết định đầu tư xây dựng hoặc đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và tổ chức thi tuyển), báo cáo đã nghiên cứu tổng quan về các vấn đề: Xu hướng đầu tư xây dựng, quy hoạch, kiến trúc, công nghệ, nguồn lực đầu tư và mức đầu tư, hiệu quả… Báo cáo đã nhận được sự đánh giá cao của các đại biểu tham dự và sẽ làm cơ sở để các địa phương tham khảo, đánh giá và lựa chọn phương án trong đầu tư xây dựng các TTHC TT phát huy đặc trưng của từng địa phương.

Đà Nẵng là một trong những thành phố tiên phong về xây dựng TTHC, công trình không chỉ hiện đại về hình thức kiến trúc, áp dụng nhiều công nghệ xây dựng tiên tiến, mà còn trở thành một điểm nhấn (Landmark) độc đáo của TP biển. KTS Nguyễn Ngọc Tuấn – Phó Chủ tịch UBND Thành phố Đà Nẵng – đơn vị phối hợp tổ chức hội thảo đã làm rõ mục tiêu và ý nghĩa xây dựng trung tâm hành chính: “Xung quanh việc xây dựng TTHC có rất nhiều ý kiến, quan điểm, tuy nhiên, mục đích chính của Đà Nẵng, cũng như các địa phương là hiện đại hóa cơ sở vật chất, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành của các cơ quan hành pháp; tạo điều kiện cho các bộ phận liên kết hiệu quả, làm việc nhanh chóng hơn, và hơn hết, tạo điều kiện cho công dân tiếp cận các thủ tục hành chính nhanh gọn… Bên cạnh đó, công trình còn đạt giá trị về hiệu quả sử dụng vật liệu xây dựng, và công nghệ cũng như hiệu quả thẩm mỹ đóng góp vào quỹ kiến trúc của địa phương”.

KTS Nguyễn Hữu Mạnh, nguyên Giám đốc Sở Xây dựng Bà Rịa – Vũng Tàu, người đã dành nhiều tâm huyết và công sức để xây dựng thành công TTHC tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình đầu tư xây dựng công trình này: “Năm 2011, Thủ tướng Chính phủ có công văn cho phép Bà Rịa – Vũng Tàu xây dựng dự án TTHC Bà Rịa – Vũng Tàu. Năm 2003, UBND Tỉnh tổ chức thi tuyển lựa chọn phương án kiến trúc, và đã nhất trí lựa chọn Tập đoàn KenzoTange (Nhật Bản) là đơn vị tư vấn thiết kế cho dự án. Song đến năm 2005, UBND Tỉnh mới thống nhất về phương án thiết kế và thỏa thuận kí kết hợp đồng. Tuy nhiên, quá trình thảo luận để đi tới phương án thiết kế chi tiết vô cùng vất vả, khó khăn vì tư vấn nước ngoài không hiểu về tổ chức hành pháp của Việt Nam. Sở Xây dựng đã luôn song hành cùng đội tư vấn để tổ chức các cụm công trình một cách hợp lý và hiệu quả. Đến nay, công trình đã hoàn thành, đi vào sử dụng và được nhân dân đánh giá cao. Bài học rút ra từ quá trình đầu tư xây dựng Khu TTHC Bà Rịa – Vũng Tàu: kiến trúc ấn tượng không phải là điều quan trọng nhất, việc tổ chức hoạt động hài hòa giữa công chức với người dân mới cần chú trọng trong thiết kế, mà điều đó, KTS nước ngoài rất khó nắm bắt được”.
Cùng quan điểm của KTS Nguyễn Hữu Mạnh về xây dựng trụ sở phải sát với nhu cầu và thực tiễn sử dụng, GS.TS. KTS Hoàng Đạo Kính chia sẻ: “Công sở trước tiên phải là văn phòng, là công cụ phục vụ công việc chứ không phải là nơi khoe quyền lực. Cần cân nhắc, nếu không, chúng ta sẽ biến các TTHC TT trở thành một cơ cấu cồng kềnh, trong khi đó, nhà nước muốn tiến bộ thì phải làm cho bộ máy hành pháp gọn nhẹ và hợp lý hơn”.

Rõ ràng, việc sắp xếp lại các cơ sở quản lý nhà nước đang phân tán, xuống cấp và lạc hậu về công nghệ là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, mức độ đầu tư đến đâu, tập trung như thế nào phụ thuộc rất nhiều vào bối cảnh, điều kiện phát triển kinh tế xã hội, của từng địa phương. Vì thế, theo ý kiến của TS Phạm Sỹ Liêm – Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, UBND Tỉnh cần cân nhắc về thời gian đầu tư xây dựng TTHC, chỉ khi địa phương có ngân sách dồi dào, hoặc thu được đủ kinh phí để đầu tư thì mới nên thực hiện. Đồng thời, trong lựa chọn hình thái kiến trúc công trình, nên quan tâm tới các vấn đề về quản lý để đảm bảo công trình không bị xuống cấp và giảm chi phí trong vận hành, sử dụng. Còn theo KTS Nguyễn Văn Tất, rất cần thiết phải hình thành Triết lý kiến trúc của TTHC, từ đó, xây dựng được những đề bài tốt, những cơ sở lý luận tốt, chuẩn mực về giá trị vật chất và phi vật chất của công trình, tạo cơ sở để các KTS được thể hiện tài năng và tâm huyết của mình vào thiết kế những TTHC.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, KTS Nguyễn Tấn Vạn – Chủ tịch Hội KTS Việt Nam khẳng định: “Xây dựng TTHC tập trung cấp tỉnh chính là điều kiện tiên quyết để Nhà nước thực hiện quá trình cải cách và hiện đại hóa thủ tục hành chính. Để thực hiện được các tiêu chí phục vụ nhân dân, phục vụ sự nghiệp đổi mới quan trọng của đất nước rất cần sự đóng góp của giới KTS Việt Nam. Chúng ta hy vọng rằng, việc đầu tư xây dựng TTHC theo tiêu chí hiện đại sẽ đẩy lùi kiến trúc nhại cổ tại một số công trình trụ sở hiện nay”.
Dự kiến, sau Hội thảo Gặp gỡ mùa thu 2014, Hội KTS Việt Nam sẽ tổng kết các ý kiến của các chuyên gia để gửi văn bản tới Chính phủ và UBND các địa phương. Hy vọng rằng, với sự góp sức của giới KTS, các công trình TTHC TT sẽ thực sự phát huy hiệu quả, phù hợp về tổ chức không gian, kiến trúc và giải quyết các vấn đề kỹ thuật, quản lý…góp phần hữu hiệu vào công tác cải cách hành chính trong thời gian tới.

Thanh Hương