Tạp chí Kiến trúc đồng hành trong sự nghiệp “Xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại”

Những đóng góp trong thời gian qua…
    Thực hiện chương trình phối hợp (số 27/BTGTW – UBND ngày 13/3/2009) giữa Ban Tuyên giáo Trung ương và TP Hà Nội về việc tuyên truyền kỉ niệm 1000 năm Thăng Long và chương trình phối hợp "Động viên cổ vũ sáng tạo văn học nghệ thuật kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội" giữa UBTQ Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, các Hội chuyên ngành Trung ương và Thành phố Hà Nội – Đồng thời được sự thống nhất chủ trương và giúp đỡ của Chủ tịch UBND TP Hà Nội, từ năm 2008 đến 2011, Tạp chí Kiến trúc – Hội KTS Việt  Nam đã phối hợp chặt chẽ với các Ban, Ngành, các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế thực hiện nhiều hoạt động có ý nghĩa thiết thực, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Bảo tồn di sản Hoàng Thành Thăng Long, Hà Nội

Có thể ghi nhận kết quả của các hoạt động trên qua ba sự kiện nổi bật được đánh giá cao như sau:
1. Thực hiện thành công Chuyên đề “Thăng Long – Hà Nội 1000 năm – những thách thức giữa bảo tồn và phát triển” trên Tạp chí Kiến trúc – cơ quan ngôn luận của Hội KTS Việt Nam. Chuyên đề đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảo bạn đọc trong và ngoài nước, đã tạo nên một đợt tuyên truyền sâu rộng về vai trò, trách nhiệm của giới KTS nói riêng và nhân dân cả nước nói chung đối với sự phát triển bền vững của Thủ đô. Đồng thời, đề xuất định hướng xây dựng các không gian văn hóa, nghệ thuật đặc trưng hướng tới sự phát triển bền vững của Thủ đô 1000 năm tuổi.
 2. Cuốn sách “Thăng Long – Hà Nội – Những thách thức giữa bảo tồn và phát triển” do Tạp chí Kiến trúc phát hành, tập hợp những bài viết sâu sắc nhất trong quá trình thực hiện Chuyên đề (từ năm 2008 đến 2010) đã được Hội đồng Kiến trúc Quốc gia trao tặng “Giải thưởng Kiến trúc 2012” cho tác phẩm lý luận xuất sắc, đóng góp thiết thực vào công tác nghiên cứu lý luận phê bình, về xây dựng kiến trúc Hà Nội, đề xuất ý tưởng sáng tạo kiến trúc, bảo tồn tôn tạo di tích văn hóa lịch sử… góp phần làm đẹp và tôn vinh Thủ đô Hà Nội – Thành phố nghìn năm văn minh, văn hiến.
3. Hội thảo Kiến trúc đương đại Hà Nội kết hợp triển lãm Chuyên đề "Kiến trúc đương đại Thủ đô Hà Nội " là hoạt động chuyên ngành có ý nghĩa trong không khí thủ đô hướng tới kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội. Hội thảo là dịp tổng kết và đánh giá quỹ kiến trúc hiện đại của thủ đô. Kết quả thu nhận từ hội thảo đóng góp thực tiễn vào xác định những tiêu chí để Hà Nội phát triển bền vững trong thời gian tới.

…và những dự định trong thời gian tới
Sau 5 năm hợp nhất và thực hiện Quy hoạch Chung Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Thủ đô Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực, đã khẳng định việc mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội là một quyết định đúng đắn, có ý nghĩa thực tiễn, lâu dài, phù hợp với yêu cầu và đòi hỏi khách quan để xây dựng và phát triển thủ đô ngày càng giàu đẹp văn minh, hiện đại.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, sự phát triển của Thủ đô vẫn bộc lộ những yếu tố thiếu bền vững, công tác quy hoạch, quản lý đô thị, quản lý đất đai… vẫn còn nhiều bất cập hạn chế. Thủ đô Hà Nội vẫn đứng trước vô vàn những khó khăn, thách thức, đặc biệt là việc cân đối hài hòa giữa nhu cầu phát triển hiện đại với việc giữ gìn những giá trị lịch sử, văn hóa từ ngàn đời.

Những bức xúc xã hội trong một số các sự kiện gây xôn xao dư luận gần đây như xây dựng cầu vượt qua Đàn Xã Tắc; Nhân dân làng Đường Lâm làm đơn xin trả lại di tích, vấn đề giãn dân Phố cổ, bảo tồn và phát huy giá trị của khu Hoàng Thành – Thăng Long, cũng như nhu cầu bức xúc phải xây dựng quy hoạch khảo cổ trên bản đồ Hà Nội… cho thấy công tác quy hoạch bảo tồn phát huy di tích, hài hòa đáp ứng nhu cầu cuộc sống mới vẫn đang gặp nhiều bất cập. Đồng thời, công tác tuyên truyền để những bài học kinh nghiệm, các kết quả đề tài nghiên cứu của các chuyên gia, các nhà khoa học, lịch sử, kiến trúc có uy tín trong nước và quốc tế chưa được đặt đúng tầm và trở thành một phần của quá trình lập dự án, càng chưa được áp dụng vào quá trình triển khai thực hiện dự án, đã tạo nên những lãng phí thất thoát cho xã hội ảnh hưởng xấu và hạn chế đáng kể hiệu quả của các dự án trong quá trình thực hiện.

Khu đô thị mới Trung Hòa Nhân Chính

Những bất cập cho thấy sự cần thiết phải duy trì mối gắn kết mật thiết giữa các chuyên gia trong lĩnh vực bảo tồn lịch sử, văn hóa với các nhà quy hoạch xây dựng và thiết kế kiến trúc, các chủ đầu tư tại các dự án xây dựng mới. Với vai trò là cơ quan ngôn luận của Hội KTS Việt Nam, thực hiện vai trò, trách nhiệm là diễn đàn uy tín của đông đảo giới KTS mong muốn đóng góp vào sự nghiệp xây dựng Thủ đô Hà Nội hiện đại, giàu bản sắc, Tạp chí Kiến trúc phối hợp với Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội, Ban Quản lý Thành cổ Hà Nội, UBND các quận, huyện, cùng nhiều Trường đại học danh tiếng, đông đảo các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế trên các lĩnh vực kiến trúc, lịch sử, văn hóa…. thực hiện chuyên mục “Xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại – những thách thức giữa bảo tồn và phát triển” năm 2014, và những năm tiếp theo.

Chuyên đề "Xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại – Những thách thức giữa bảo tồn và phát triển" sẽ tập trung nghiên cứu các vấn đề thuộc lĩnh vực Quy hoạch – Kiến trúc của Thủ đô Hà Nội, đặc biệt, nhấn mạnh những giải pháp, đề xuất đóng góp vào việc phát huy bảo tồn các di sản kiến trúc của Hà Nội, và xây dựng Thủ đô Hà Nội hiện đại, giàu bản sắc phát triển bền vững.

Thông qua chuyên đề, sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền đối với công tác quy hoạch, kiến trúc, phát huy hơn nữa sự tham gia của toàn thể cộng đồng trong công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Hà Nội trong quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa. Đồng thời đề xuất định hướng xây dựng các không gian văn hóa, nghệ thuật truyền thống đặc trưng cho Thủ đô trong tổng thể quy hoạch không gian Thành phố hướng tới sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Nội dung nghiên cứu:
Tạp chí Kiến trúc sẽ phối hợp với Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Nội,  Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội, Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội, Ban Quản lý Thành cổ Hà Nội, UBND các Quận, Huyện…. tổ chức các cuộc khảo sát thực tế và các buổi tọa đàm, tập hợp các bài viết tham luận, trao đổi, các ý tưởng của các kiến trúc sư, kỹ sư, các chuyên gia về kiến trúc, quy hoạch, lịch sử, mỹ thuật, bảo tồn, kinh tế, văn hóa… theo các nhóm vấn đề sau:
•    NHÓM CHUYÊN MỤC VỀ VIỆC BẢO TỒN CÁC DI SẢN ĐÔ THỊ HÀ NỘI bao gồm các nội dung: giải pháp bảo tồn, phát triển và nâng cao chất lượng kiến trúc, môi trường sống các Khu Phố cổ, Khu phố cũ, Làng cổ Đường Lâm.., giải pháp tổ chức các khu vực mới đáp ứng giãn dân cho Trung tâm Thành phố.
•    NHÓM CHUYÊN MỤC VỀ THIẾT KẾ, CHỈNH TRANG ĐÔ THỊ
+ Đề xuất các giải pháp chính sách quản lý phát triển diện mạo đô thị.
+ Thiết kế đô thị cho các khu vực không gian quan trọng
+ Giải pháp chỉnh trang các tuyến phố, các khu phố khu chung cư cũ.
•    NHÓM CHUYÊN MỤC VỀ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH ĐÔ THỊ VÀ THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG PHÙ HỢP VỚI ĐIỀU KIỆN HÀ NỘI
+ Hình thái cấu trúc phân khu chức năng Đô thị Hà Nội định hướng phát triển bền vững.
    + Quy hoạch khu nhà ỏ phát triển bền vững.
    + Kiến trúc các công trình văn hóa phúc lợi phục vụ dân sinh.
    + Quy hoạch mạng lưới cây xanh, môi trường sinh thái…
    + Quy hoạch kiến trúc Nhà ở xã hội cho Hà Nội
•    NHÓM CHUYÊN MỤC VỀ CẢI THIỆN HẠ TẦNG ĐÔ THỊ
+ Nâng cao chất lượng và tạo dựng cảnh quan hệ thống giao thông đô thị (cầu, đường sắt trên cao…)
+ Nâng cao các chỉ tiêu về cây xanh, không gian mở… trong khu vực trung tâm Hà Nội.
+ Định hướng quy hoạch xây dựng không gian ngầm đô thị Hà Nội.

Trong thời gian qua, Tạp chí Kiến trúc đã nhận được sự hợp tác toàn diện của đông đảo các Chi hội KTS địa phương, Hội KTS quốc tế và đặc biệt, sự hợp tác của nhiều KTS nổi tiếng thế giới, giảng viên các trường đại học uy tín trong lĩnh vực kiến trúc và đô thị…. Tạp chí Kiến trúc hy vọng và mong chờ tiếp tục nhận được sự giúp đỡ hợp tác hiệu quả thiết thực từ các tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế nhằm chung tay “Xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại và phát triển bền vững”.

GS.TS.KTS Nguyễn Việt Châu
Tổng biên tập Tạp chí Kiến trúc