Bà Bùi Thị Thanh Hương: Hành trình kiến tạo một lễ hội sáng tạo cho cộng đồng

Chia sẻ tại Lễ công bố Khung hoạt động Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, bà Bùi Thị Thanh Hương – Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc – Hội KTS Việt Nam nhấn mạnh: Hành trình bốn năm đồng hành tổ chức Lễ hội không chỉ là quá trình triển khai một sự kiện văn hóa – nghệ thuật, mà là nỗ lực bền bỉ nhằm góp phần định hình vị thế Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung trong Mạng lưới các Thành phố sáng tạo toàn cầu…

Bốn năm kiến tạo một lễ hội sáng tạo của cộng đồng

bà Bùi Thị Thanh Hương
Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc, Hội Kiến trúc sư Việt Nam

Với chặng đường 4 năm đồng hành tổ chức Lễ hội thiết kế sáng tạo, Tạp chí Kiến trúc tự hào đã nhận được sự chung tay của đông đảo nghệ sỹ, KTS, các nhà thiết kế… Đã tạo nên các kỳ Festival ghi dấu trong lòng người dân Hà Nội về một sự kiện văn hóa nghệ thuật sáng tạo của Cộng đồng; một sáng kiến của Hà Nội góp phần khẳng định vị thế là Thành phố Sáng tạo tiên phong của cả nước nằm trong mạng lưới các thành phố sáng tạo.

Lễ hội đã khẳng định rằng: “Di sản có thể trở thành nguồn lực năng động nếu được đối thoại với những tư duy đương đại”. Điều này đã được thể hiện rõ nét nhất tại các dự án và sự kiện trong khuôn khổ Lễ hội 4 năm qua, góp phần thay đổi cách tiếp cận các giá trị di sản và định hình hướng bảo tồn phát triển di sản trong đời sống đương đại.

Với 4 năm kiến tạo không ngừng, Lễ hội đã khơi nguồn dòng chảy sáng tạo, thông qua các cuộc đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại và truyền thống, sự giao lưu các thế hệ và vun đắp tinh thần sáng tạo vì cộng đồng, chúng ta đã tạo ra bầu không khí sáng tạo sôi nổi tràn ngập khắp Thành phố. So với nhiều sự kiện diễn ra tại Hà Nội, sự kiện hầu như chạm đến giới trẻ theo cách rất riêng, lấy kiến trúc, di sản làm định hướng để nghệ thuật, thiết kế và các ngành liên quan cùng có cơ hội thể hiện.

Bước chuyển chiến lược của Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026

Lễ hội 2026 đã có bước chuyển mình chiến lược khi nhận thức rằng: Chúng ta đang ở thời điểm vàng để xây dựng hệ sinh thái Sáng tạo đô thị góp phần nâng tầm lĩnh vực thiết kế sáng tạo và đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế, xã hội và diện mạo đô thị.

Lễ hội không nên chỉ là một sự kiện văn hóa nghệ thuật thường niên mà phải là một mô hình kết nối đa ngành, một hệ sinh thái sáng tạo có năng lực hội nhập quốc tế. Hệ sinh thái sáng tạo đô thị sẽ được xây dựng dựa trên 2 trụ cột chính, gồm: Kinh tế Sáng tạo và Nghệ thuật liên ngành.

Lễ hội đặt nền móng đầu tiên khi tiếp cận vấn đề kinh tế trong sáng tạo theo cách thực tế nhất. Và chúng ta phải “Khẳng định mọi nỗ lực sáng tạo đều phải gắn liền với đời sống của người dân và sự phát triển của cộng đồn”.

Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 nhấn mạnh việc diễn giải sáng tạo theo hướng thực tiễn, không phải là khái niệm xa vời. Sáng tạo nằm trong từng công đoạn, từng chất liệu, từng câu chuyện và từng thay đổi nhỏ trong cách làm việc.

Kinh tế Sáng tạo thăng hoa cùng Nghệ thuật liên ngành

Triết lý về Kinh tế sáng tạo tại Lễ hội 2026 chính là: Nuôi dưỡng tài năng và An sinh xã hội. Nuôi dưỡng tài năng – tạo cơ hội các thế hệ trẻ dám bước vào lĩnh vực sáng tạo với tinh thần cống hiến lâu dài. An sinh xã hội – Khi sinh kế được bảo đảm, người làm nghề có khả năng đầu tư vào kỹ năng, công nghệ, tư duy mới, tạo ra sản phẩm giá trị cao hơn và đóng góp trở lại cho cộng đồng. Nền móng đó như một mảnh đất giàu dinh dưỡng, ươm mầm những tài năng, ý tưởng, có cơ hội nảy nở, vươn chồi.

Bên cạnh kinh tế, chúng ta sẽ thăng hoa với Nghệ thuật Liên ngành. Các mùa Lễ hội trước, các triển lãm nghệ thuật với sự cởi mở và tạo các kết nối đa chiều đã tạo nên sự khác biệt của Lễ hội. Lễ hội 2026 sẽ tiếp tục mời thêm các nghệ sỹ quốc tế và các nghệ sỹ trẻ thành công của Việt Nam ở nước ngoài thực hiện tác phẩm tương tác với bối cảnh. Từ đó, sẽ tiếp tục mang tới cho công chúng những tác phẩm nghệ thuật tinh hoa được hiện diện ngay trong đời sống hàng ngày. Và hơn thế, đặt Hà Nội vào dòng chảy của nghệ thuật toàn cầu.

Lễ hội áp dụng tư duy liên ngành, kết nối kiến trúc với thiết kế – trải nghiệm nghệ thuật – công nghệ – trình diễn, tạo nên các tương tác đa giác quan, các dạng thức nghệ thuật mới mang tính quốc tế.

Với triết lý hoạt động: Sáng tạo bản địa và di sản tương lai, cội rễ văn hoá và bản sắc độc đáo của Hà Nội là lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế, đồng thời những gì chúng ta sáng tạo và xây dựng hôm nay chính là di sản mà thế hệ mai sau sẽ kế thừa.

Ươm mầm không gian sáng tạo – đầu tư cho tương lai

Mỗi không gian và mỗi sáng kiến đều cần được ươm mầm một cách nghiêm túc. Trên cơ sở kết quả khảo sát các không gian sáng tạo, Ban Tổ chức dự kiến triển khai Cuộc thi “Đánh thức không gian sáng tạo”, coi không gian sáng tạo là “khung xương sống” của Lễ hội.

Sự kiện mong muốn kêu gọi các cá nhân, nhóm sáng tạo đăng ký ý tưởng, đồng thời phát hiện và đồng hành cùng các tài năng trẻ, các giám tuyển để hỗ trợ dự án hiệu quả và bền vững hơn.

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 12-2024)