Các dự án phát triển bền vững mặt nước ở Singapore và các Thành phố khác

Chúng ta hãy bắt đầu bằng cách cân nhắc về câu hỏi: “Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta không thể ra bãi biển được nữa?” – Tất cả chúng ta nên nhìn nhận vấn đề này một cách nghiêm túc vì mực nước biển dâng trên toàn cầu là một vấn đề rất thực tế và có thể khiến các bãi biển của chúng ta biến mất.

Tôi sẽ chia sẻ về một số biện pháp mà Singapore và các TP khác trên thế giới thực hiện trong việc giải quyết vấn đề này. Tuy nhiên, một kích cỡ không thể vừa với tất cả và không phải tất cả các giải pháp đều có thể áp dụng ngay lập tức cho các bối cảnh riêng. Chúng ta sẽ cần điều chỉnh các giải pháp cho các nhu cầu cụ thể của chúng ta để bảo vệ bờ biển và làm cho chúng trở nên sôi động hơn.

Trong bài viết, tôi sẽ chia sẻ những điều sau:

  1. Singapore và những hạn chế của nó;
  2. Quy trình lập quy hoạch tích hợp;
  3. Tăng cường khả năng chống chịu với khí hậu ở Singapore;
  4. Thích ứng với vùng ven biển ở Singapore;
  5. Và các nghiên cứu điển hình từ khắp nơi trên thế giới;
Khu trung tâm Singapore

Singapore và những hạn chế

Singapore là một TP quốc đảo, với tổng diện tích đất là khoảng 728km2. Dân số của chúng tôi là khoảng 5,69 triệu người. Đảo chính rộng khoảng 23km từ Bắc đến Nam và 43 km từ Đông sang Tây. So với một số TP lớn trên thế giới, Singapore rất nhỏ. Ví dụ, Hà Nội có diện tích gấp 4,6 lần Singapore.

Không giống như nhiều TP khác, chúng tôi cần đáp ứng nhu cầu của cả một TP và một quốc gia. Điều này có nghĩa là diện tích đất của chúng tôi không chỉ cần cung cấp cho các nhu cầu của người dân như nhà ở, công nghiệp, thương mại và không gian giải trí, mà còn cần phục vụ cho các nhu cầu lớn hơn của quốc gia, chẳng hạn như cảng, sân bay, bãi tập quân sự, cũng như các hồ chứa nước. Đối với nhiều quốc gia khác, những khu đất sử dụng lớn này thường nằm ngoài khu vực đô thị. Vì vậy, chúng tôi cần phải cân đối cẩn thận cách phân bổ đất đai cho tất cả các nhu cầu khác nhau này và phù hợp trong giới hạn lãnh thổ của chúng tôi.
Trong 57 năm qua, Singapore đã tiến từ quốc gia thuộc thế giới thứ ba lên thế giới thứ nhất. Sự chuyển đổi này không phải do ngẫu nhiên, mà là do lập quy hoạch có chủ định và quản trị tốt.

Quy trình lập quy hoạch tích hợp

Khung quy hoạch của chúng tôi bao gồm bốn thành phần chính – Quy hoạch dài hạn và Quy hoạch chung, Kinh doanh đất và Kiểm soát phát triển.

Quy hoạch dài hạn là quy hoạch sử dụng đất và giao thông chiến lược của chúng tôi để định hướng cho sự phát triển trong dài hạn là 50 năm tới và hơn thế nữa. Nó được xem xét 10 năm một lần.

Quy hoạch chung là một quy hoạch sử dụng đất theo luật định để định hướng cho sự phát triển của chúng tôi trong trung hạn 10-15 năm tới. Nó được xem xét 5 năm một lần.

Điều phối phát triển và Kinh doanh đất cung cấp cơ sở hạ tầng và tiện ích cơ bản cho các khu đất khác nhau để hỗ trợ việc thực hiện các ý định quy hoạch được đề ra trong quy hoạch chung.

Dưới sự Kiểm soát phát triển, các hướng dẫn của chúng tôi đảm bảo bất động sản được phát triển và sử dụng theo quy hoạch tổng thể sử dụng đất, mật độ sử dụng đất và kiểm soát chiều cao tòa nhà.

Quy hoạch dài hạn đã định hình TP Singapore mà chúng tôi đang sinh sống. Các quy hoạch dài hạn của chúng tôi hướng dẫn sự phát triển của Singapore, vạch ra nhu cầu sử dụng đất và cơ sở hạ tầng trong 50 năm tới và hơn thế nữa. Chúng tôi đánh giá chúng 10 năm một lần để đảm bảo rằng chúng tiếp tục phù hợp trong việc phục vụ nhu cầu và nguyện vọng của thế hệ Singapore hiện tại và tương lai của chúng tôi. Điều này bao gồm việc xem xét các xu hướng đang phát triển và môi trường toàn cầu luôn thay đổi. Gần đây, chúng tôi đã kết thúc quá trình tham gia của công chúng để lắng nghe ý kiến và quan điểm từ công chúng về các quy hoạch dài hạn của chúng tôi.

Chính trong bối cảnh đó, việc lập quy hoạch phát triển bền vững là quan trọng đối với chúng ta và mọi người. Phương pháp lập quy hoạch của chúng tôi tập trung vào ba trụ cột chính của phát triển bền vững. Về sự Bền vững kinh tế, chúng tôi cố gắng duy trì một nền kinh tế mạnh mẽ và sôi động, cho phép chúng tôi cạnh tranh trên toàn cầu. Về sự Bền vững xã hội, chúng tôi muốn đảm bảo rằng chúng tôi cung cấp cho mọi người chất lượng sống tốt và hạnh phúc. Và về sự Bền vững môi trường, chúng tôi cố gắng phát triển theo cách thích ứng với môi trường. Quy hoạch của chúng tôi tìm cách đạt được tất cả những điều trên, trong giới hạn không gian đất liền và biển của chúng tôi. Do đó, trong tất cả các quyết định phải đưa ra, cân nhắc cơ bản nhất là tối ưu hóa các nguồn lực của chúng tôi. Bạn có thể nói rằng: Thành công của chúng tôi trong việc lập quy hoạch chính là phương thức chúng tôi sử dụng các nguồn lực hạn chế của mình.

Duy trì nền kinh tế mạnh mẽ và sôi động

Nói chung, chúng tôi hỗ trợ nền kinh tế của mình thông qua quy hoạch để có đủ đất cho tăng trưởng kinh tế. Nền kinh tế Singapore chủ yếu được thúc đẩy bởi các ngành dịch vụ và sản xuất. Vì vậy, chúng tôi cần dành đủ đất cho thương mại và công nghiệp, để cung cấp nhiều cơ hội và việc làm, đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của người dân. Chúng tôi cũng xem xét các chức năng kinh tế được phân bổ trên khắp hòn đảo nhỏ như thế nào. Khu trung tâm, bao gồm cả Khu thương mại trung tâm (CBD), tiếp tục là trung tâm của lĩnh vực dịch vụ tài chính và kinh doanh của chúng tôi. Như một phần của quy hoạch dài hạn, một khu đất 372 ha đã được khai hoang vào những năm 1970 để trở thành phần mở rộng mới liên tục của Khu trung tâm của chúng tôi, Vịnh Marina, để phục vụ cho các lĩnh vực tài chính, kinh doanh và du lịch.

Nhìn về phía trước, cũng có cơ hội lớn để mở rộng Vịnh Marina hơn nữa vào khu vực mặt nước phía Nam mở rộng (Greater Southern Waterfront). Ngoài ra còn có quy hoạch chuyển việc sử dụng cảng hiện tại trong TP sang phía Tây của Singapore, do đó giải phóng khu đất mặt biển đắc địa để mở rộng liền mạch TP. Sẽ có những cơ hội để chúng tôi xây dựng một khu toàn diện và có thể đi bộ được.

Chất lượng cuộc sống và hạnh phúc

Chúng tôi cung cấp nhiều lựa chọn về nhà ở để phục vụ cho người dân thuộc các vị thế kinh tế xã hội khác nhau. Chúng bao gồm từ nhà ở công cộng đến nhà ở tư nhân, nhà bậc thang, nhà cửa hàng và bất động sản đất. Ngày nay, hơn 80% dân số ở Singapore sống trong nhà ở công cộng. Cơ quan đồng nghiệp của chúng tôi là Hội đồng Nhà ở và Phát triển Singapore (HDB) được thành lập vào năm 1960 để phát triển và lập quy hoạch cho hơn một triệu căn hộ công cộng trên toàn bộ hòn đảo. Chúng tôi cũng đảm bảo một môi trường sống chất lượng tốt bằng cách cung cấp một loạt các tiện ích như trường học, cửa hàng, và các tiện ích cộng đồng khác như các công trình tôn giáo và thư viện.

Việc bảo tồn các di sản đã xây dựng của chúng tôi cũng đóng một vai trò lớn trong việc góp phần tạo nên đặc điểm và bản sắc riêng biệt của TP. Chúng tôi có một chương trình toàn diện để xác định và công bố các tòa nhà để bảo tồn và cho đến nay, hơn 7.000 tòa nhà và hơn 100 khu vực đang quản lý để bảo tồn.

Tối ưu hóa đất và biển

Điều quan trọng nữa là chúng tôi duy trì các lựa chọn về đất đai và không gian bằng cách tiếp tục áp dụng các chiến lược sáng tạo để tối ưu hóa việc sử dụng không gian hạn chế. Đầu tiên, chúng tôi tối ưu hóa không gian biển của mình, bằng cách đồng định vị các mục đích sử dụng và khai thác công nghệ. Ví dụ, đồng vị trí của các trang trại nuôi cá và khai thác năng lượng mặt trời. Thứ hai, chúng tôi nhìn vượt xa hơn các phương pháp cải tạo đất truyền thống bằng cách khám phá các giải pháp sáng tạo và đổi mới để tạo ra đất đai. Ví dụ, hệ thống lưu trữ năng lượng nổi. Thứ ba, chúng tôi khai thác không gian ngầm của mình bằng cách khám phá tính khả thi của việc tạo thêm không gian hang động. Ví dụ, các Hang đá Jurong của chúng tôi chứa dầu dưới lòng đất và do đó trả lại đất phía trên khi các silo được thay thế.

Tăng cường khả năng chống chịu với khí hậu ở Singapore

Singapore duy trì truyền thống phủ xanh, thông qua đó, chúng tôi đã có thể tăng độ phủ cây xanh trong TP ngay cả khi dân số tăng lên. Ngày nay, gần 50% diện tích Singapore được bao phủ bởi cây xanh.
Chúng tôi cũng đã dành 9% đất cho các công viên và khu bảo tồn thiên nhiên để đảm bảo giữ được sự đa dạng sinh học nhiệt đới phong phú của mình. Chúng tôi cũng đã phát triển Mạng lưới kết nối công viên, liên kết tất cả các công viên chính, khu vực ven biển và các trung tâm hoạt động. Hiện tại, chúng tôi đã hoàn thành hơn 360 km đường kết nối công viên trên toàn đảo và đang đặt mục tiêu mở rộng đường kết nối công viên lên hơn 500 km để kết nối toàn bộ hòn đảo vào năm 2030. Và sau đó, chúng tôi cũng sẽ bổ sung thêm 150 km Tuyến đường “vòng quanh đảo”.

Gần đây, chúng tôi cũng đã khởi động chương trình Quy hoạch xanh Singapore 2030. Quy hoạch xanh là một chương trình nghị sự về phát triển bền vững của toàn quốc gia, với các kế hoạch hành động chắc chắn, chạm đến hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống của chúng ta. Điều này sẽ tăng cường nỗ lực thực hiện các nghĩa vụ của chúng tôi theo Thỏa thuận Paris và hướng tới đạt được Chương trình nghị sự 2030 về Phát triển bền vững. Đến năm 2030, Singapore sẽ là một TP xanh và đẹp về thiên nhiên. Chúng tôi sẽ dành thêm 50% đất, khoảng 200 ha cho các công viên tự nhiên. Và mọi hộ gia đình sẽ sống trong trong phạm vi 10 phút đi bộ đến công viên.

Trong năm 2009, chúng tôi đã giới thiệu cảnh quan LUSH cho không gian đô thị và chính sách nhà cao tầng, một đề án phủ xanh đô thị và theo chiều dọc với các yêu cầu và khuyến khích. Ngay cả khi các dự án mới được xây dựng, các khu vực cây xanh và cảnh quan tương đương với diện tích của khu vực phát triển sẽ được thay thế ở mặt bằng hoặc theo chiều dọc. Khi các tòa nhà ở những khu vực mật độ cao chiếm nhiều đất hơn, chúng tôi muốn khuyến khích việc thay thế cây xanh đã bị mất bởi các diện tích bị xây dựng. Kể từ khi thành lập, LUSH đã đóng góp hơn 250 ha cây xanh phát triển tương đương với khoảng 450 sân vận động trên toàn đảo.

Vịnh Marina

Quản lý nước tổng hợp

Nước ở Singapore đến từ bốn nguồn khác nhau hay chúng tôi gọi là Bốn vòi quốc gia. Đầu tiên, nước lưu vực địa phương, nơi nước mưa được thu thập và lưu trữ trong 17 hồ chứa xung quanh đảo. Chúng tôi cũng nhập khẩu nước từ Malaysia theo Thỏa thuận được thực hiện với Chính phủ Bang Johore cho đến năm 2061. Nước mới, được sản xuất bằng cách làm sạch nước đã qua xử lý và làm sạch bằng công nghệ màng lọc tiên tiến, được đưa vào sử dụng năm 2003. Nước này được sản xuất siêu sạch và an toàn để uống. Nước đã khử muối là một phần trong nguồn cung cấp nước của chúng tôi kể từ năm 2005. Kế hoạch của chúng tôi là tăng công suất khử muối trong nước để có thể đáp ứng tới 25% nhu cầu nước vào năm 2060.

Chuyển đổi sang một tương lai ít carbon

Để đảm bảo rằng đáp ứng các nhu cầu hiện tại mà không ảnh hưởng đến nhu cầu của các thế hệ tương lai, chúng tôi cần cố gắng hướng tới mức phát thải ròng bằng không vào khoảng giữa thế kỷ này. Chúng tôi sẽ khử cacbon và đa dạng hóa các nguồn năng lượng của mình để TP được cung cấp năng lượng thông qua các nguồn năng lượng sạch hơn và lưới điện thông minh hơn. Hướng tới một môi trường được xây dựng có khả năng tái tạo nhằm giảm thiểu thiệt hại cho môi trường. Thứ ba, chúng tôi sẽ lập quy hoạch và đầu tư vào cơ sở hạ tầng để khép kín các vòng lặp tài nguyên.

Tận dụng không gian xanh và xanh lam

Chúng ta có thể tận dụng không gian xanh và xanh lam để thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu đồng thời mang lại lợi ích giải trí và sinh thái. Chúng tôi có kế hoạch hạ nhiệt độ tại các khu vực đã xây dựng của mình bằng cách tăng cường cây xanh đô thị thông qua các loại cây xanh trên bầu trời như những bức tường xanh thẳng đứng, mái nhà xanh và khu vườn trên sân thượng. Các nỗ lực bảo vệ bờ biển của chúng tôi sẽ được hỗ trợ bằng các giải pháp tự nhiên và cải thiện dựa vào tự nhiên.

Thích ứng ven biển

Biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng là mối đe dọa hiện hữu đối với một quốc đảo nằm ở vùng trũng như Singapore và vùng. Bảo vệ bờ biển cần được đề cao ở tất cả các quốc gia. Mực nước biển dâng trung bình được dự báo sẽ tăng lên một mét vào năm 2100. Mực nước biển có thể tăng lên 4 m hoặc 5 m nếu chúng ta xem xét tác động cộng gộp của mực nước biển dâng trung bình và các hiện tượng như hoạt động thủy triều hàng ngày, nước dâng do bão và sụt lún đất. Chúng tôi có ba cân nhắc để bảo vệ bờ biển: Sự khan hiếm đất – Với diện tích đất hạn chế và đường bờ biển đa dạng, chúng tôi cần có giải pháp sáng tạo để tối ưu hóa quỹ đất của mình cho việc bảo vệ bờ biển); tác động môi trường – Các nghiên cứu về môi trường đảm bảo các biện pháp được đề xuất sẽ có tác động tối thiểu đến cảnh quan và đa dạng sinh học của chúng tôi; tính linh hoạt và Khả năng thích ứng – Cách tiếp cận của chúng tôi phải linh hoạt và thích ứng với những bất ổn của khí hậu và kết hợp các công nghệ kỹ thuật và khoa học khí hậu mới nhất.

Chúng tôi đã phát triển Quy hoạch tổng thể bảo vệ bờ biển quốc gia, được củng cố bởi ba cách tiếp cận: Đó là đánh giá rủi ro tổng thể, phát triển các lộ trình thích ứng và linh hoạt và lập quy hoạch tích hợp.
Do đường bờ biển rất đa dạng và trải dài trên 300 km, các giải pháp bảo vệ bờ biển sẽ phải được phát triển theo từng giai đoạn dựa trên các phân đoạn khác nhau của đường bờ biển. Chúng tôi sẽ tăng cường khả năng chống chịu lũ lụt với cơ sở hạ tầng mới như mở rộng hệ thống thoát nước và tăng cường các giải pháp bảo vệ bờ biển cũng mang tính đa chức năng, để tối ưu hóa đất đai. Một số chiến lược mà chúng tôi đang áp dụng để thích ứng với biến đổi khí hậu bao gồm bảo vệ bờ biển, giảm thiểu rủi ro lũ lụt, đảm bảo tiện nghi nhiệt và tăng cường an ninh lương thực.

Phía Nam mở rộng Greater Southern Waterfront

Giải pháp dựa vào thiên nhiên

Tôi xin chia sẻ về một số khía cạnh của các giải pháp dựa vào tự nhiên. Thuật ngữ này được đưa ra vào năm 2016 bởi Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN). Nó được định nghĩa là: “Các hành động để bảo vệ, quản lý bền vững và phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên hoặc đã bị biến đổi, nhằm giải quyết các thách thức xã hội một cách hiệu quả và thích ứng, đồng thời mang lại lợi ích cho con người và đa dạng sinh học”.

Các giải pháp dựa trên tự nhiên bao gồm một loạt các phương pháp tiếp cận, bao gồm cả các phương án công trình và phi công trình. Ví dụ, trồng rừng ngập mặn để bảo vệ bờ biển (kỹ thuật sinh thái mềm) và quản lý tổng hợp vùng ven biển (quản lý dựa trên sinh thái) đều được coi là cách tiếp cận các giải pháp dựa vào tự nhiên. Các chiến lược giải pháp dựa trên tự nhiên khác bao gồm từ các giải pháp cứng đến kết hợp cho đến các giải pháp mềm. Các giải pháp dựa trên bản chất kỹ thuật sinh thái hoặc kết hợp thường được áp dụng ở các khu vực đô thị hóa hơn để giảm thiểu tác động sinh thái của sự phát triển, hoặc cải thiện giá trị đa dạng sinh học và thẩm mỹ thường thấp của các cơ sở hạ tầng xám (ví dụ như tường chắn sóng, cầu tàu). Các giải pháp mềm thường được áp dụng để thu được các lợi ích sinh thái bổ sung như bảo tồn các môi trường sống hiện có.

Larry Ng Lye Hock
Giám đốc Đăng bạ, Hội đồng KTS, Singapore
Chủ tịch Hội đồng KTS ASEAN 2022 – 2023
Thư ký Giải thưởng TP Thế giới Lý Quang Diệu
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 10-2022)