Sau nhiều ngày mưa tầm tã, sáng chủ nhật ngày 24- 7- 2011 thời tiết bỗng nhiên đẹp hẳn, bầu trời Warsawa đầy nắng. Thật may đúng vào ngày này, Chính quyền thành phố Warsawa mở cửa Sân Vận động Quốc gia (nơi chỉ một năm sau sẽ diễn ra sự kiện lớn – Lễ khai mạc giải Bóng đá châu Âu – Euro 2012) cho nhân dân vào xem, mặc dù công trình mới chỉ hoàn thành về cơ bản, công việc hoàn thiện đang tiến hành dở dang. Đây cũng là một hình thức Lãnh đạo thành phố báo cáo với dân kết quả sử dụng 500 triệu USD tiền thuế đóng góp vào việc xây dựng Sân Vận động Quốc gia như thế nào. Từ nhiều năm nay, phần vì không có nhu cầu, phần vì suy thoái kinh tế, Ba Lan nói chung và Thủ đô Warsawa nói riêng không có xây dựng gì lớn – nên có thể nói, việc xây dựng công trình Sân vận động Quốc gia Warsawa phục vụ cho Euro 2012 là một sự kiến lớn trong đời sống xã hội ở Ba Lan.
Quang cảnh thật ồn ào, náo nhiệt, mặc dù lớp vải phủ bao che công trình chưa bóc hết, cỏ vẫn chưa được lấp trên mặt sân thi đấu…., song hàng vạn người vẫn háo hức xếp hàng vào sân ngắm nhìn một thành tựu của ngành kết cấu xây dựng – một tác phẩm nghệ thuật kiến trúc hứa hẹn sẽ là một biểu tượng trong tương lai của thành phố. Hòa trong dòng người vô tận đó với chiếc máy ảnh du lịch trong tay, tôi cố gắng ghi lại những hình ảnh được thấy tận mắt và nhớ lại những gì đã được đọc, được biết trên mạng về công trình kiến trúc khá độc đáo này…
Khoảng bốn năm trước, ngày 29/11/2007 Công ty Kiến trúc JSK Architeck đã thắng trong cuộc thi ý tưởng thiết kế kiến trúc Sân vận động Quốc gia Ba Lan – nơi sẽ diễn ta Lễ khai mạc Euro 2012. Sau 16 tháng cùng với Công ty GMP nổi tiếng của Đức triển khai bản vẽ thi công, công việc thiết kế đã hoàn tất để rồi ngày 15/4/2009, Tập đoàn AlPINE BAU của cộng hòa liên bang Đức đã chính thức được chọn là Tổng thầu xây dựng với cam kết trong hợp đồng hoàn thành phần thô trong 24 tháng.
Sân vận động quốc gia nằm ở ngã ba đại lộ Wybrzeze Szczecinskie, Zielenieckiej và Poniatowskiego thuộc quận Praga Południe – thành phố Warsawa trên nền đất của một sân vận động cũ có khuôn viên diện tích khoảng 18 ha.
Công trình có sức chứa 58.000 chỗ ngồi trên các khán đài, tổng khối tích các phòng 1018.000m3, tổng diện tích sàn 204.000m2, mái che có kích thước hai chiều là 240m x 270m.
Sân vận động được thiết kế tối ưu cho việc tổ chức thi đấu cũng như phục vụ tốt nhất cho cầu thủ và khán giả tới xem. Mọi thành tựu khoa học công nghệ xây dựng trong lĩnh vực thông gió, âm thanh, chiếu sáng và sinh thái bảo vệ môi trường đã được đưa vào áp dụng ở đây. Sân vận động thỏa mãn yêu cầu cho 1758 chỗ để xe ô tô, 965 chỗ vệ sinh (trong đó có 110 chỗ cho người tàn tật).
Ấn tượng nhất và độc đáo nhất, đó chính là kết cấu xây dựng của công trình – loại hình chưa từng thấy ở sân vận động nào trước đây. Hệ mái che với vât liệu vải nhựa được cấu tạo dưới dạng dây căng. Một vành đai cứng (tựa như vành bánh xe đạp) được giữ cố định nhờ hệ dây căng (tựa như các nan hoa) bắt vào 1 trục “moay-ơ” khổng lồ với cây cột trụ moay-ơ có chiều dài 70m. Tất cả hệ mái được truyền lực qua hệ thống 72 cột trụ thép bao quanh sân vận động, xuống nền móng công trình.
Bộ moay-ơ khổng lồ với trọng lượng hàng chục tấn này được treo lơ lửng trên trời, chính giữa trung tâm sân vận động và đóng vai trò như thiên kiều trong nhà hát Opera hiện đại. Tại đó có thể lắp đặt hệ thống chiếu sáng, âm thanh, có thể nâng lên hạ xuống hàng tấm thiết bị đạo cụ trang trí phông màn phục vụ các nghi lễ khánh – tiết. Nơi đây cũng được lắp đặt 4 màn hình điện tử khổng lồ tường thuật cận cảnh trận đấu phục vụ khán giả trên sân.
Điểm cao nhất của đỉnh thanh trục moay-ơ là 112m so với mặt sân cỏ.
Cũng cần nói thêm về hình dáng kiến trúc bên ngoài của sân vận động. Tác giả đã khai thác hình ảnh làn sóng cờ của đất nước Ba Lan thường thấy trên khán đài trong các trận đấu với hai màu trắng đỏ. Đó cũng là một giải pháp đơn giản song hài hòa thống nhất và có nét đặc trưng riêng.
Chắc hẳn tôi sẽ không có dịp may được có mặt tại sân vận động vào ngày 24/7/2012, nhưng ngay từ lúc này tôi đã hình dung ra được Lễ khai mạc giải Euro 2012 sẽ diễn ra thật long trọng, hoành tráng trong một sân vận động có kết cấu, kiến trúc độc đáo mang dấu ấn của thế kỷ XXI trên đất nước Ba Lan tươi đẹp.
GS.TS.KTS Nguyễn Việt Châu
