“Nền công nghiệp xuất khẩu mô hình Đô thị” của Trung Quốc tại những thành phố ở Châu Phi

53c87677c07a80492d00019a_how-chinese-urbanism-is-transforming-african-cities_greatwall1-530x297

TCKT/Kienviet – Trung Quốc bước vào thời kì khủng hoảng, các nhà thầu và kiến trúc sư đã đưa ra giải pháp cung ứng các gói thầu có chi phí thấp hơn và đúng tiến độ hơn. Dần dần, Trung Quốc thoát khỏi thời kì khủng hoảng và trên đà phát triển.  Những mô hình Đô thị của Trung Quốc được áp dụng tại nhiều nước trên thế giới. Cùng TCKT/Kienviet tìm hiểu về “Nền công nghiệp xuất khẩu mô hình Đô thị” của Trung Quốc tại những thành phố ở châu Phi.

Bài viết này bắt nguồn từ tờ Metropolis, chuyên khai thác vào vấn đề phát triển chủ nghĩa đô thị Trung Quốc tại nhiều thành phố châu Phi hiện nay. Các nhà thầu và kiến ​​trúc sư Trung Quốc có thể thúc đẩy tăng trưởng của một thành phố với khả năng cung ứng các gói thầu có chi phí thấp hơn và đúng tiến độ hơn, nhưng làm như vậy, hóa ra họ đang cạnh tranh với các công ty nội địa và bỏ qua bối cảnh văn hóa của nơi đó. Liệu đây có phải là một cuộc đua chấp nhận được? Hãy đọc và suy ngẫm để rút ra kết luận cho chính mình.

Công xưởng của thế giới đang có một mặt hàng xuất khẩu mới: Kiến trúc đô thị. Ngày càng có nhiều sản phẩm “made in” Trung Quốc như: những tòa nhà, cơ sở hạ tầng, các quận, huyện mọc lên trên khắp Châu Phi, sự phát triển này đang dần thay đổi bộ mặt các thành phố của châu lục này.

Cùng quan điểm trên, tổ chức nghiên cứu Hà Lan Go West Project-những người đã theo dõi hiện tượng này trong các dự án đang diễn ra về việc xuất khẩu các mô hình đô thị của Trung Quốc sang châu Phi. Từ năm 2012, các thành viên trong nhóm, bao gồm các kiến trúc sư từ Thượng Hải, Daan Roggeveen và nhà báo Michiel Hulshof đã đến thăm 6 thành phố châu Phi để tiến hành nghiên cứu. Roggeveen và Hulshof vừa công bố báo cáo sơ bộ của họ trên ấn phẩm Urban China gần đây (một tạp chí chuyên sâu vào phát triển đô thị của Trung Quốc).

Theo như báo cáo trên, thì sự phất lên về kinh tế và chính trị ở Trung Quốc có thể đã tạo một chỗ đứng vững chắc tại lục địa đen cho quốc gia này. Hiện nay Trung Quốc không chỉ là đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi, mà những dự án đầu tư thực tế như: công trình, đường sá, giao thông, đường sắt, nhà máy điện và các cơ sở hạ tầng hướng tới xóa đói giảm nghèo, nổi lên như là một lựa chọn thay thế mạnh mẽ cho những nhà đầu tư đến từ phương Tây. Điều này dẫn đến các công ty Trung Quốc có cơ hội tài trợ và xây dựng thành công nhiều dự án mới, từ trụ sở của Liên minh châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia, đến khu Thương mại tự do Lekki tại Lagos, Nigeria.

 53c87696c07a80492d00019b_how-chinese-urbanism-is-transforming-african-cities_gwp_los_300-530x354Lekki Free Zone (LFZ)- dự án hợp tác giữa một công ty Trung Quốc và chính phủ Lagos.

Trong khi nhiều người châu Phi đánh giá cao sự phát triển rất cần thiết này, thì dường như vấn đề này có một mặt tối chưa được phơi bày ”, Roggeven nói. “Khá nhiều trong số chúng không liên quan đến bối cảnh địa phương, chẳng hạn như Great Wall -một dự án phát triển nhà ở tại Nairobi, Kenya, bao gồm các khu dân cư mà kiến trúc trông giống hệt như các đơn vị nhà ở trên khắp Trung Quốc”. Thông qua các cuộc phỏng vấn với người dân và cánh nhà báo đến từ mỗi thành phố khác nhau, nhóm nghiên cứu đã biết được rằng các mô hình đô thị của Trung Quốc đang tồn tại những nghịch lý sâu sắc.

“Một mặt, Trung Quốc đang cung cấp các dự án xét về ngân sách và thời gian để chúng thúc đẩy nhanh sự phát triển các đô thị. Mặt khác, những tập đoàn này có thể loại bỏ tất cả các đối thủ cạnh tranh khác, bao gồm cả người dân địa phương,  Roggeven giải thích. “Tức là các công ty châu Phi không có khả năng cạnh tranh lại. Và như thế các doanh nghiệp địa phương và người dân sẽ mất việc làm, không chỉ trong xây dựng mà còn trong những công việc ở mức độ thấp như: bán hàng trên đường phố hay công nhân “.

 53c87697c07a80c64a0001b4_how-chinese-urbanism-is-transforming-african-cities_gwp_los_282_-1--530x354

Quá trình tác động phát triển của Trung Quốc ở châu Phi đang ngày một lớn hơn . Trong khi các công ty Trung Quốc hiện nay đã nhúng tay vào hầu hết các lĩnh vực xây dựng, thì Go West còn nhìn ra  một thực tế rằng tiếng nói của Trung Quốc cũng bắt đầu gia tăng trọng lượng trong sự phát triển đô thị ở Châu Phi.

Dần dần người Trung Quốc đang đi lên trong chuỗi giá trị, nơi họ thiết kế các tòa nhà và thậm chí tái phát các bộ phận của thành phố. Những biện pháp này thường không phù hợp với bối cảnh địa phương, nhưng thay vào đó họ đang được lên kế hoạch từ trên xuống. Xây dựng một tòa nhà là một chuyện, nhưng một khởi xướng xây dựng và thiết kế nó là mới quyết định một thành phố sẽ phát triển như thế nào.” Theo Roggeven.

 53c876b3c07a80c64a0001b5_how-chinese-urbanism-is-transforming-african-cities_gwp_los_908-530x354Thanh thiếu niên Lagos đang chơi bóng đá dọc theo trục đường Blue Line mới – dự án đường sắt được xây dựng bởi một nhà thầu Trung Quốc.

Tuy vậy, nó không phải là sự phát triển một chiều của Trung Quốc ở châu Phi. Trung Quốc bên  cạnh việc phải cạnh tranh với các công ty khác như Ấn Độ, Brazil ,Thổ Nhĩ Kỳ, thì ảnh hưởng của nó cũng được kiềm chế bởi sức mạnh kinh tế, chính trị theo mỗi quốc gia châu Phi. Roggeveen và Hulshof lưu ý rằng Trung Quốc hiện tại chỉ có khả năng cắt giảm các dự án lớn ở những nước trung tâm trực thuộc Trung ương và ít dân chủ cho đến nay.

53c876bec07a805e080001cf_how-chinese-urbanism-is-transforming-african-cities_gwp_nbo_308-530x354Giai đoạn III của Great Wall đang được xây dựng

Nhưng dù cho những ảnh hưởng to lớn của Trung Quốc tại các thành phố châu Phi, Roggeven vẫn hy vọng rằng sự phát triển như vậy sẽ trở nên nhạy cảm hơn với nhu cầu của châu lục này.

“Có vẻ như cách Trung Quốc điều hành sẽ thay đổi qua thời gian để có thể kết nối với nhiều điều kiện chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa địa phương”, ông nói, “Chúng tôi có một dự đoán thuyết phục rằng đây sẽ là điều cần thiết cho sự can thiệp của Trung Quốc, để có thể để tồn tại ở châu Phi trong thời gian dài “.

Bluesky-TCKT/Kienviet

(Dịch từ archdaily)