PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ ĐÀ NẴNG

“Phát triển đô thị Đà Nẵng hướng tới hiện đại hóa, thân thiện với môi trường, và lấy người dân làm trung tâm cho sự phát triển”.
 
Chặng đường 38 năm xây dựng và phát triển của Đà Nẵng đã đạt được những thành tựu rất đáng ghi nhận. Mảnh đất nhỏ bé nằm tại cửa biển của miền Trung Việt Nam đã trở thành niềm tự hào của cả nước về phát triển kinh tế, xã hội, du lịch và  quy hoạch xây dựng phát triển đô thị. Thời gian tới,  Đà Nẵng quyết tâm tiên phong phát triển công nghiệp hóa – hiện đại hóa, trở thành trung tâm khoa học công nghệ hiện đại nhất cả nước, đồng thời  kiên quyết xây dựng Thành phố môi trường để hướng tới sự phát triển bền vững, ngày một khẳng định vị thế đầu tầu của Đà Nẵng tại khu vực miền Trung và Tây nguyên.
Sự thành công của Đà Nẵng xứng đáng là những bài học kinh nghiệm để các địa phương trên cả nước học tập, phấn đấu nhằm khai thác những tiềm năng, thế mạnh về tài nguyên và nguồn lực con người để xây dựng đất nước ngày một giàu đẹp, sánh vai các quốc gia khác trong khu vực.
Tạp chí Kiến trúc đã có cuộc trao đổi với Ông Văn Hữu Chiến – Chủ tịch UBND Thành phố Đà Nẵng để hiểu hơn về những định hướng phát triển và bài học kinh nghiệm của Thành phố biển này.
Trân trọng giới thiệu tới bạn đọc ! 
Phóng viên: Đà Nẵng được biết là thành phố đi đầu đạt nhiều thành tựu to lớn trong việc xây dựng phát triển đô thị hiện đại và phát triển bền vững. Xin ông cho biết những bài học kinh nghiệm đã làm được và định hướng phát triển trong tương lai?
Ông Văn Hữu Chiến: Trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Đà Nẵng có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, nhất là đối với khu vực miền Trung -Tây Nguyên. Nhìn lại 38 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt là từ  khi trực thuộc trung ương năm 1997 đến nay, Đà Nẵng đã thực sự lớn dậy về mọi mặt, nhất là sự thay đổi về diện mạo đô thị, qua đó, ngày càng khẳng định vị thế của mình là một trong những đô thị trung tâm cấp quốc gia và là hạt nhân của vùng trọng điểm kinh tế miền Trung -Tây Nguyên.
Có thể nói, Trong chặng đường phát triển và trưởng thành của Đà Nẵng,  tốc độ phát triển nhanh trong lĩnh vực quy hoạch đô thị đã được xem là “thước đo” trình độ, tầm nhìn mang tính chiến lược của đô thị Đà Nẵng. Khi mới chia tách, Đà Nẵng gần như được người ta biết đến từ góc độ “đô thị” ở bờ Tây con sông Hàn. Một nửa Đà Nẵng, mà lại là nửa quan trọng nhất của một thành phố biển, nằm ở bờ Đông sông Hàn vô cùng nhếch nhác.Vậy mà chỉ trong khoảng thời gian 16 năm, nhiều công trình trọng điểm về kinh tế – xã hội phục vụ dân sinh đã được đầu tư và đưa vào sử dụng, trong đó các khu công nghiệp tập trung được hình thành một cách đồng bộ, nhiều khu du lịch, đô thị mới đang khẩn trương xây dựng và đưa vào sử dụng… Đặc biệt, trong vòng 5 năm trở lại đây, Đà Nẵng đã có một diện mạo mới  – mới mẻ, trẻ trung ,và đã sẵn sàng với tầm thế mới – đô thị loại I. Sau 38 năm sau giải phóng, đặc biệt là ở tuổi 16,  bóng dáng của TP Đà Nẵng hiện đại và văn minh đã trở thành niềm tự hào của người dân Đà Nẵng và là điều mà bất kỳ du khách nào đến Đà Nẵng đều cảm nhận được. 
Trong chiến lược phát triển tương lai, Đà Nẵng đặt mục tiêu quy mô dân số thành phố trên 2,5 triệu người cho đến năm 2030 và tạo lực hút mạnh các nhà đầu tư, tập đoàn kinh tế lớn đến với Đà Nẵng. Lộ trình và kế hoạch đặt ra cho chiến lược phát triển đô thị Đà Nẵng là phải theo hướng hiện đại hóa nhưng phải đảm bảo mục tiêu thành phố thân thiện với môi trường và là thành phố lấy lợi ích của người dân làm trung tâm cho định hướng phát triển.
Chính quyền thành phố luôn ý thức được rằng, ngoài việc chú trọng phát triển kinh tế, việc đảm bảo có một môi trường sạch đẹp, có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với phát triển bền vững của thành phố, vì vậy thành phố đã và đang quan tâm, chú trọng đến các hoạt động về đảm bảo vệ sinh môi trường, kịp thời xử lý các điểm nóng về ô nhiễm môi trường, triển khai xây dựng các hoạt động chi tiết thực hiện Đề án “Đà Nẵng – Thành phố môi trường”. Một trong những mục tiêu hàng đầu của Đề án là tạo nên một thương hiệu “Thành phố môi trường” cho Đà Nẵng nói riêng và cả nước nói chung, tạo sự an toàn về sức khỏe, môi trường cho người dân và du khách đến Đà Nẵng. Đặc biệt, quan tâm đến việc đẩy mạnh xã hội hóa một số hoạt động về bảo vệ môi trường, hoàn thiện các chính sách tạo cơ chế thuận lợi trong việc thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào lĩnh vực bảo vệ môi trường, đồng thời tăng cường hơn nữa trong vấn đề hợp tác quốc tế về bảo vệ môi trường.
UBND thành phố xác định rõ ràng quan điểm chỉ đạo của mình là không vì chạy theo các chỉ số tăng trưởng kinh tế mà xem nhẹ yếu tố môi trường. Muốn tăng trưởng bền vững, phải dứt khoát nói “không” với những dự án gây ô nhiễm môi trường mà chưa có biện pháp xử lý. Bên cạnh đó thành phố cũng mong muốn nhân dân cần phát huy ý thức, trách nhiệm công dân về giữ vệ sinh công cộng, chung tay góp sức cùng chính quyền làm sạch môi trường, chăm lo sức khỏe cho người dân, từng bước đưa thành phố Đà Nẵng trở thành thành phố môi trường.
 
Đêm Thành phố Đà Nẵng 
Phóng viên: Theo Ông, công tác bảo tồn di sản kiến trúc và thiên nhiên ở Đà Nẵng nên thực hiện như thế nào nhằm bảo đảm sự phát triển hiện đại và bền vững?
Ông Văn Hữu Chiến: Đà Nẵng là thành phố trẻ, di sản kiến trúc không nhiều,  có thể kể đến như bảo tàng Chăm, Thành điện Hải, một số đình làng (Nại Nam, Hải Châu…) và các công trình kiến trúc thời Pháp thuộc. Tuy nhiên, Thành phố được sở hữu những di sản thiên nhiên có giá trị như Bà Nà, Ngũ Hành Sơn, Sơn Trà, Hải Vân … và những bãi biển đẹp. Mỗi di sản, di tích ở Đà Nẵng có những nét đặc thù, giá trị và sự hấp dẫn riêng. Vì vậy, trong quá trình quản lý, bảo tồn, tôn tạo và khai thác phải có những cách thức, xác định và giữ gìn những nét đặc thù. Để quản lý, bảo tồn và phát huy tốt một di sản văn hoá, cần có sự thống nhất trong quản lý, điều hành của cơ quan quản lý Nhà nước; sự gắn kết giữa các cấp chính quyền, nhà khoa học, các cơ quan chuyên môn, cơ quan nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước. 
Trong định hướng phát triển đô thị, vấn đề quan trọng nhất không chỉ là bảo tồn những những di sản vật thể mà phải là bảo tồn những giá trị mà thiên nhiên đã ban cho Đà Nẵng. Rất ít thành phố trên thế giới có đồng thời 3 yếu tố tự nhiên: Sông, Núi và Biển ngay trong lòng đô thị. Do vậy, sông Hàn là trục quan trọng cần bảo tồn, song cũng là trục quan trọng để phát triển. Ở đây trục bảo tồn là trục dọc theo bờ Tây sông Hàn và các trục phát triển của thành phố từ phía tây sông Hàn về phía biển. Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 cần nghiên cứu vấn đề bảo tồn di sản (kiến trúc và thiên nhiên) nhưng vẫn bảo đảm phải phát huy giá trị di sản để làm tiền đề cho phát triển kinh tế xã hội. Định hướng đô thị Đà Nẵng sẽ phát triển theo hướng hiện đại, song các thế hệ sau vẫn có thể tự hào về những giá trị di sản do cha ông để lại. Với cách tiếp cận như thế, quy hoạch chung thành phố cần làm rõ các khu phát triển theo hình thức kiến trúc và quy mô đa dạng, linh hoạt theo các điều kiện tự nhiên, đặc biệt quan tâm đến cảnh quan thiên nhiên các khu vực nhạy cảm như Hải Vân, Sơn Trà, Bà Nà, Ngũ Hành Sơn, vệt ven sông ven biển. Tóm lại, quy hoạch cần xác định được tầm nhìn, phải xuyên suốt và có sự quan hệ thường xuyên, sự gắn kết giữa các đối tượng, các thành phần trong quy hoạch. Quy hoạch cần có chương trình hành động giải quyết những bài toán về quy hoạch và vai trò quản lý nhà nước trong công tác quy hoạch. Có như thế mới xây dựng một đô thị phát triển bền vững
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Ông về cuộc trao đổi này và tin tưởng rằng Đà Nẵng sẽ xây dựng thành công đô thị phát triển bền vững trong tương lai không xa !
Thanh Hương thực hiện 
Số 2/2014