Thông tin phương án
- Tác giả: Nguyễn Đức Trí
- Mã số bình chọn: SP0708
- Giải thưởng: Giải Khuyến Khích Cuộc thi Ý tưởng thiết kế mẫu Nhà ở xã hội
- Đối tượng dự thi: Kiến trúc sư / Kỹ sư
Xem toàn bài dự thi:
Thuyết minh phương án:
Cụm chung cư Ấn Quang – Bà Hạt (quận 10, TP. Hồ Chí Minh), được xây dựng từ năm 1968, sau hơn nửa thế kỷ tồn tại đã vượt lên trên ý nghĩa của một nơi ở đơn thuần để trở thành không gian sống mang đậm bản sắc cộng đồng. Với hình khối kiến trúc đơn giản, mộc mạc, các hành lang hẹp nhưng gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt chung, chung cư hình thành nên một “văn hóa hành lang” đặc trưng. Những ô cửa, lan can, mảng xanh tự phát, những dấu ấn cải tạo theo thời gian không chỉ phản ánh điều kiện vật chất mà còn ghi dấu nếp sống, nếp sinh hoạt và ký ức tập thể của nhiều thế hệ cư dân Sài Gòn. Tại đây, các mối quan hệ láng giềng được nuôi dưỡng qua những cuộc trò chuyện, những bữa ăn chung, những khoảnh khắc vui buồn thường nhật, tạo nên một cộng đồng gắn kết hiếm có giữa lòng đô thị.
Từ thực trạng không gian và đời sống ấy, các giải pháp cải tạo và tái thiết được đề xuất nhằm vừa nâng cao chất lượng sống, vừa gìn giữ tinh thần cộng đồng vốn có. Hình khối công trình được điều chỉnh để cải thiện thông gió và ánh sáng tự nhiên, đồng thời đảm bảo các yêu cầu an toàn, đặc biệt là phòng cháy chữa cháy. Việc tạo các khoảng sân trong, hành lang bán công cộng và giải phóng tầng lửng giúp tăng kết nối thị giác, hình thành các không gian giao tiếp xã hội – nơi sinh hoạt chung và bảo tồn “văn hóa hành lang”. Các giải pháp kiến trúc như lam đứng, ban công xanh, vườn mái không chỉ cải thiện vi khí hậu, giảm bức xạ nhiệt mà còn tạo điều kiện cho cư dân tiếp tục duy trì các hoạt động sinh hoạt quen thuộc.
Những giá trị cần gìn giữ của chung cư Ấn Quang – Bà Hạt không nằm ở sự hoàn chỉnh hình thức, mà ở tính đời sống: sự giản dị của kiến trúc, tính linh hoạt trong sử dụng không gian, mối quan hệ mật thiết giữa con người với con người và giữa con người với môi trường sống. Việc bảo tồn và cải tạo vì thế không hướng tới việc “làm mới” hoàn toàn, mà là nâng cấp có chọn lọc, giữ lại tinh thần “xóm ngụ cư” – nơi mà không gian ở, sinh hoạt, buôn bán và giao tiếp cộng đồng đan xen, tạo nên một mô hình cư trú nhân văn, giàu bản sắc và bền vững trong bối cảnh đô thị hóa.
