TS.KTS Nguyễn Việt Khoa – Cây Bút Vàng 2025: “Thiết kế tuần hoàn mang lại giải pháp tối ưu tài nguyên, giảm thiểu lãng phí và hướng tới tương lai bền vững”

Là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu và thiết kế nội thất, TS.KTS Nguyễn Việt Khoa, Viện trưởng Viện Kiến trúc và Nội thất – ĐH Xây dựng Hà Nội khẳng định vai trò của kinh tế tuần hoàn trong việc định hình tương lai kiến trúc nội thất. Trong cuộc trao đổi với Tạp chí Kiến trúc, ông chia sẻ những tiếp cận từ lý thuyết đến thực tiễn, hướng tới tối ưu hóa vòng đời vật liệu, giảm thiểu lãng phí và kiến tạo các không gian bền vững. Trân trọng giới thiệu tới bạn đọc!

PV: Thưa ông, kinh tế tuần hoàn đã trở thành xu hướng được giới nghề quan  tâm nghiên cứu và thực hành trong thời gian gần đây. Với chuỗi bài viết về kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực thiết kế nội thất trên Tạp chí Kiến trúc, ông có thể chia sẻ những suy nghĩ về danh hiệu “Cây bút Vàng 2025” với bạn đọc Tạp chí Kiến trúc?

Tôi rất vinh dự và tự hào khi được Tạp chí Kiến trúc trao tặng danh hiêụ “Cây Bút Vàng 2025”. Đây không chỉ là thành quả cá nhân mà còn là minh chứng cho những nỗ lực tập thể ngành kiến trúc nội thất tại Đại học Xây dựng Hà Nội trong việc thúc đẩy tư duy thiết kế bền vững.

Với tôi, vai trò của kinh tế trong thiết kế kiến trúc nội thất, không chỉ để tạo nên các không gian đẹp và tiện nghi, mà còn thể hiện trách nhiệm với môi trường – Thiết kế tuần hoàn mang lại giải pháp tối ưu tài nguyên, giảm thiểu lãng phí và hướng tới tương lai bền vững.

PV: Đâu là động lực khiến ông theo đuổi và thúc đẩy nghiên cứu về nội thất theo định hướng kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam?

Có ba lý do chính thôi thúc tôi:

• Thứ nhất, đô thị hóa nhanh tại Việt Nam là cơ hội tận dụng nguyên tắc kinh tế tuần hoàn ngay từ giai đoạn thiết kế, hướng tới phát triển bền vững.
• Thứ hai, mô hình kinh tế tuyến tính truyền thống làm gia tăng rác thải và tổn hại môi trường, đòi hỏi ứng dụng các giải pháp kéo dài tuổi thọ sản phẩm và giảm khai thác tài nguyên.
• Thứ ba, với vai trò là nhà nghiên cứu và là giảng viên của Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, tôi cảm thấy mình có trách nhiệm định hướng phát triển ngành Kiến trúc nội thất theo hướng “thiết kế tái sử dụng thích ứng” tích hợp xu hướng xanh và tạo dựng giá trị kinh tế bền vững cho ngành kiến trúc nội thất.

PV: Trong các bài viết năm 2025, ông tâm đắc nhất với vấn đề nào liên quan đến tái sử dụng và vòng đời vật liệu? Vì sao?

Trong năm 2025 vừa qua, với bài viết phân tích tư duy “Thiết kế tái sử dụng thích ứng”, tôi đề cập chi tiết đến những giải pháp đột phá trong thiết kế, hướng đến việc tổ chức không gian linh hoạt, tạo ra các sản phẩm có khả năng tháo rời, bảo trì dễ dàng. Đặc biệt, sự ưu việt của công nghệ số hóa trong quản lý dữ liệu vật liệu đã mở ra triển vọng mới, giúp nâng cao hiệu quả tiết kiệm tài nguyên, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp nội thất và cả nền kinh tế.

PV: Theo ông, nghiên cứu lý thuyết về kinh tế tuần hoàn cần được chuyển hóa như thế nào vào thực hành thiết kế nội thất?

Để đưa nguyên lý kinh tế tuần hoàn thành hiện thực, theo tôi phải tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng sau:

• Quản lý đồng bộ vòng đời của sản phẩm, từ thiết kế đầu tiên đến các bước tái chế cuối cùng.
• Đẩy mạnh giải pháp thiết kế dạng mô-đun, giúp quá trình tháo lắp tiện lợi và giảm thiểu tối đa sự lãng phí.
• Đưa phương pháp duy thiết kế bền vững thành một phần không thể thiếu trong quá trình đào tạo kiến trúc sư và đặc biệt là kiến trúc sư nội thất;
• Hỗ trợ người tiêu dùng bảo trì sản phẩm một cách dễ dàng, cải thiện chất lượng cuộc sống mà không gây lãng phí nguồn lực.
  Xây dựng các bài toán phân tích chi phí của toàn bộ vòng đời sản phẩm, chứng minh hiệu quả kinh tế lâu dài cũng như tính thân thiện với môi trường.

PV: Năm 2026, ông có kế hoạch tiếp tục những nghiên cứu này không?

Có chứ, trong năm nay, tôi sẽ tiếp tục tập trung vào việc đẩy mạnh áp dụng toàn diện các ý tưởng kinh tế tuần hoàn trong ngành kiến trúc nội thất, tiến tới phổ biến những kiến thức này thông qua thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ giữa các trường học và doanh nghiệp, nhằm xây dựng một hệ sinh thái thiết kế bền vững, hiệu quả hơn. Đồng thời, tôi kỳ vọng sẽ phát triển thêm các công cụ hỗ trợ quá trình thiết kế trở nên dễ tiếp cận hơn, giúp các kiến trúc sư trẻ nắm bắt được cơ hội sáng tạo tích cực. Ngoài ra, việc tổ chức những hội thảo, diễn đàn chuyên ngành để các bên quan tâm cùng chia sẻ và học hỏi cũng là mục tiêu không thể thiếu. Quan trọng hơn cả, tôi mong đợi sẽ góp phần định hình một chuẩn mực mới trong ngành, đưa kinh tế tuần hoàn trở thành kim chỉ nam cho phát triển bền vững ở mọi lĩnh vực trong xã hội.

Cảm ơn những chia sẻ của Ông !

 

BBT Tạp chí Kiến trúc
© Tạp chí Kiến trúc

---