Ngày 15/11/2026, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 – giải thưởng dành cho các đồ án tốt nghiệp xuất sắc ngành Kiến trúc – Xây dựng toàn quốc đã diễn ra trang trọng. Giải thưởng do Bộ Xây dựng bảo trợ; Tổng hội Xây dựng Việt Nam và Hội Kiến trúc sư Việt Nam đồng tổ chức, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức. Năm nay, Hội Kiến trúc sư Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên Hội đồng Giải thưởng. Đặc biệt, lễ trao giải nằm trong chuỗi sự kiện của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội, mở ra cơ hội để các đồ án của kiến trúc sư, kỹ sư trẻ bước ra khỏi hội trường, hòa vào dòng chảy sáng tạo của một Thủ đô đang chọn thiết kế sáng tạo làm động lực phát triển.
38 năm – Giải thưởng uy tín lâu đời nhất của sinh viên ngành Kiến trúc – Xây dựng
Khởi xướng từ năm 1988 theo sáng kiến của Hội Xây dựng Việt Nam (nay là Tổng hội Xây dựng Việt Nam), Giải thưởng Loa Thành là giải thưởng uy tín lâu năm nhất dành cho đồ án tốt nghiệp xuất sắc của sinh viên ngành Kiến trúc – Xây dựng trên cả nước. Tên giải gợi nhắc tòa thành xoắn ốc của An Dương Vương – công trình sáng tạo kiến trúc, xây dựng, quân sự kiệt xuất của cha ông – như một lời nhắc rằng người làm nghề xây dựng không chỉ kiến thiết công trình mà còn góp phần dựng nên chỗ đứng cho một dân tộc. Qua 38 năm, Giải thưởng đã trở thành động lực khuyến khích phong trào học tập, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ cho ngành Xây dựng.
312 đồ án từ 29 trường đại học – số lượng cao nhất từ trước đến nay
Mùa giải năm 2026 ghi nhận 312 đồ án tham dự từ 29 trường đại học công lập và ngoài công lập trên cả nước, tăng gần 70% so với năm 2025 (185 đồ án).
Trong đó, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội dẫn đầu với 99 đồ án, tiếp theo là Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh với 38 đồ án và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội với 29 đồ án. Riêng chuyên ngành Kiến trúc – Quy hoạch có 205 đồ án từ 24 đơn vị đào tạo, tăng 53% so với năm trước.
Các đồ án được đánh giá bởi 7 hội đồng chuyên ngành, tập trung vào những tiêu chí: ý tưởng sáng tạo; giá trị xã hội và khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn; định hướng thiết kế bền vững; tính khả thi về vật liệu, công nghệ, kết cấu; khả năng trình bày và thuyết phục.
104 đồ án đạt giải, lần đầu tiên trao hai giải Đặc biệt
Theo kết quả công bố, mùa giải năm nay có 104 đồ án đạt giải, gồm 2 giải Đặc biệt, 8 giải Nhất, 23 giải Nhì, 24 giải Ba và 47 giải Khuyến khích. Trong đó, 57 đồ án đạt các giải chính thức từ giải Đặc biệt đến giải Ba, chiếm khoảng 18,27% tổng số đồ án dự thi.
Khối Kiến trúc – Quy hoạch có 63 đồ án đạt giải; khối Kỹ thuật – Xây dựng có 41 đồ án. Xét theo cơ sở đào tạo, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội dẫn đầu với 27 giải, tiếp theo là Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh (19 giải), Trường Đại học Xây dựng Hà Nội (14 giải) và Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG TP. Hồ Chí Minh (8 giải).
Hai giải Đặc biệt của mùa giải 2026 thuộc về:
Đồ án “Dẫn mạch Đô thị: Kiến tạo Nền tảng TOD tại Bình Triệu” – sinh viên Trần Ngọc Trân, Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh (GVHD: TS.KTS Vũ Việt Anh). Đồ án tiếp cận mô hình phát triển đô thị dựa trên giao thông công cộng khối lượng lớn (TOD) – chủ đề rất mới với đồ án sinh viên và chưa có tiền lệ ở Việt Nam. Tác giả đề xuất điều chỉnh tuyến metro ngầm, dời ga khỏi trục đại lộ, ngầm hóa tuyến điện cao thế để tái thiết quỹ đất hỗn hợp; trong ngắn hạn áp dụng giải pháp “Soft TOD” với buýt điện BRT làm mạng lưới trung chuyển, nuôi dưỡng thói quen đi bộ. Ý tưởng được thể hiện nhất quán từ tổ chức giao thông, sử dụng đất đến không gian kiến trúc cảnh quan.
Đồ án “Thiết kế công trình Trung tâm thương mại, văn phòng và căn hộ Northern Emerald, Hà Nội” – sinh viên Dương Tông Hy, Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG TP. Hồ Chí Minh. Công trình tháp 22 tầng nổi, 2 tầng hầm tại Long Biên được thiết kế theo hệ tiêu chuẩn Eurocode, thuyết minh và bản vẽ bằng tiếng Anh. Đồ án nổi bật với việc đánh giá hiệu quả năng lượng, thiết kế thụ động và nghiên cứu ứng dụng gối cách chấn (LRB) qua phân tích phi tuyến theo lịch sử thời gian – những nội dung đòi hỏi kiến thức chuyên sâu. Tác giả đã công bố 03 bài báo khoa học và chủ trì 01 đề tài NCKH sinh viên gắn với đồ án.
Trong số các giải Nhất, nhiều đồ án để lại dấu ấn như: “Trung tâm hành hương Phúc Nhạc” với ngôn ngữ kiến trúc gạch nung đất đỏ nhất quán; “Thiết kế đô thị khu vực Kinh thành Huế” với tư duy chuyển từ “bảo tồn đóng băng” sang “bảo tồn trong sự vận động”; đồ án nội thất “Club – Vertigo Vinyl” giàu cảm xúc, lấy cảm hứng từ văn hóa đĩa than; cùng các đồ án kỹ thuật như cầu vượt trên tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh hay Trung tâm Tài chính quốc tế Saigon Marina IFC.
Đồ án tốt nghiệp hướng đến những vấn đề thực tiễn của đô thị
Điểm sáng của mùa giải là tinh thần dấn thân của sinh viên. Nhiều bạn mạnh dạn chọn những đề tài “khó” và giàu tính xã hội như nhà máy xử lý rác thải, công viên nghĩa trang, nhà ở xã hội, cấu trúc nhà ở nông thôn; đặt câu hỏi cho những vấn đề lớn như giao thông công cộng, biến đổi khí hậu, bảo tồn di sản. Hội đồng đánh giá các đồ án có chất lượng tốt, nghiên cứu bài bản, khai thác kiến trúc bản địa và vật liệu tại chỗ, trình bày đẹp; một số đồ án đã bước đầu ứng dụng BIM và trí tuệ nhân tạo (AI).
Phát biểu khai mạc, đại diện Hội đồng Giải thưởng và Ban Tổ chức nhấn mạnh: trong thời đại AI, BIM và yêu cầu phát triển xanh, công cụ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng có ba điều không bao giờ cũ – ý tưởng và khát vọng của riêng mình; sự thấu hiểu tinh tế con người và văn hóa nơi mình thiết kế; sự trung thực, liêm chính trong nghề nghiệp. “Hãy dùng công nghệ như một đôi cánh”, nhưng đừng để nó thay thế trái tim và bản lĩnh của người sáng tạo. Giải thưởng không phải đích đến, mà là viên gạch đầu tiên trên con đường lập nghiệp của các kiến trúc sư, kỹ sư trẻ.
Định hướng đổi mới công tác đào tạo và tổ chức đồ án tốt nghiệp
Từ kết quả mùa giải, Hội đồng Giải thưởng kiến nghị các cơ sở đào tạo tiếp tục điều chỉnh phạm vi và quy mô đề tài tốt nghiệp phù hợp với năng lực sinh viên; khuyến khích những hướng nghiên cứu đa dạng, gắn với thực tiễn và ứng dụng khoa học công nghệ mới. Đối với chuyên ngành nội thất, cần tăng cường đào tạo kỹ năng thiết kế tổng thể.
Đặc biệt, trước sự phát triển nhanh chóng của AI, việc đổi mới phương pháp thực hiện đồ án tốt nghiệp cần được quan tâm nhằm bảo đảm tính khoa học, công bằng, minh bạch trong đánh giá; đồng thời đề cao việc trích dẫn nguồn và cam kết trung thực, liêm chính khoa học của cả giảng viên hướng dẫn và sinh viên.
Với 312 đồ án tham dự và lần đầu tiên có hai đồ án cùng được trao giải Đặc biệt, Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 tiếp tục khẳng định vai trò trong việc phát hiện, ghi nhận và khuyến khích những tài năng trẻ của ngành Kiến trúc – Xây dựng, đồng thời phản ánh những chuyển động mới trong tư duy đào tạo và sáng tạo nghề nghiệp.
© Tạp chí kiến trúc
