Đào tạo KTS và thành lập CLB các trường Đào tạo KTS

Đó là nội dung chính của Hội thảo Đào tạo KTS do Hội KTS Việt Nam và Trường ĐH Yersin Đà Lạt phối hợp tổ chức ngày 17/4/2016 trong khuôn khổ Chương trình Liên hoan Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ X (Festival X)diễn ra từ ngày 17-19/42016 tại Đà Lạt. Dự hội thảo là đông đảo các thầy cô giáo đến từ 23 cơ sở đào tạo KTS và đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp sử dụng KTS, quan tâm đến công tác đào tạo KTS. Ba vấn đề trọng tâm của công tác đào tạo KTS đã được các đại biểu đề cập và trao đổi, là: Đào tạo KTS gắn với thị trường; Đào tạo với hội nhập và Đòi hỏi về nâng cao chất lượng đào tạo KTS.

Nhân dịp này Câu lạc bộ các trường đào tạo KTS (CLB) đã được thành lập. Đây là chủ trương của Hội KTS VN với mong muốn góp phần vào sự nghiệp đào tạo KTS. Chủ trương thành lập CLB đã được các cơ sở đào tạo KTS trên cả nước đồng thuận. CLB Đào tạo có mục đích giao lưu để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm trong việc đào tạo KTS nhằm nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo KTS của các cơ sở đào tạo KTS, góp phần vào việc xây dựng nền kiến trúc Việt Nam hiện đại và dân tộc.

IMG_2958

Đào tạo KTS: Những khó khăn và thách thức

Theo thống kê của Ban Đào tạo Hội KTS Việt Nam thì hiện đang có 29 trường đại học trên khắp mọi miền đất nước có đào tạo KTS. Trong đó, 13 trường thuộc khu vực phía Bắc, 11 trường khu vực phía Nam và 5 trường thuộc khu vực miền Trung. Ngay trong báo cáo đề dẫn Hội thảo, PGS.TS.KTS Doãn Minh Khôi đã chỉ rõ 3 thách thức lớn trong công tác đào tạo KTS hiện nay. Đó là:
– Đào tạo trong thời kỳ hội nhập: Trong khung cảnh hội nhập, cơ hội hành nghề và hợp tác quốc tế cũng đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải đổi mới mô hình , nội dung chương trình đào tạo KTS cho phù hợp với tình hình mới.
– Đào tạo trong nền kinh tế thị trường: Thách thức đặt ra là liệu các KTS tốt nghiệp có đáp ứng được nhu cầu của thị trường – vốn luôn biến động và khó tính? KTS mới ra trường có dễ dàng tìm được việc làm?… Ở các góc cạnh khác nhau của nền kinh tế thị trường, các cơ sở đào tạo đang gặp nhiều thách thức, từ điều tra nhu cầu doanh nghiệp, hoàn thiện chương trình đào tạo, cập nhật các quy chuẩn mới… đến việc cân bằng tài chính, kiện toàn cơ sở vật chất, tổ chức bộ máy….
– Vấn đề cập nhật và đổi mới trong chương trình đào tạo: Thời đại mới đòi hỏi KTS phải được bổ sung những kiến thức mới về công nghệ, về sử dụng năng lượng có hiệu quả, về các vật liệu xanh,… Tất cả cần phải được cập nhật trong chương trình và phương pháp đào tạo như một cứu cánh.
Trước những khó khăn, thách thức mà thực tế đặt ra cho quá trình đào tạo, mỗi trường đã có những giải pháp khác nhau – Chẳng hạn Khoa Kiến trúc và Quy hoạch trường ĐH Xây dựng đã triển khai Chương trình đào tạo KTS Anh ngữ và Pháp ngữ với mục tiêu đào tạo các KTS đạt chuẩn KTS Asean và dần đáp ứng các thị trường việc làm ở Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước phát triển khác. TS.KTS Nguyễn Cao Lãnh, Phó Trưởng Khoa Kiến trúc và Quy hoạch Trường ĐH Xây dựng cho biết: “Chương trình được thiết kế với phương thức giảng dạy tiên tiến, tiếp cận dần tới chương trình đào tạo của các nước phát triển trên thế giới. Hệ thống đồ án tích hợp và các chuyên đề chuyên sâu về các lĩnh vực của kiến trúc, hành nghề kiến trúc được chú trọng nhằm nâng cao khả năng sáng tạo kiến trúc cũng như khả năng tư duy, làm việc độc lập của SV. Chương trình ngoại ngữ nâng cao, ngoại ngữ chuyên ngành và các học phần chuyên môn bằng ngoại ngữ luôn đồng hành trong suốt quá trình học tập của SV…”
Về chương trình đào tạo tiên tiến, đại diện các trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, ĐH Kiến trúc TP HCM cho biết các chương trình giảng dạy theo xu hướng này đang được xây dựng, ứng dụng và liên tục cập nhật trên cơ sở hợp tác với các cơ sở đào tạo chuyên ngành ở các nước phát triển, mở các đợt tập huấn chuyên ngành cho các GV trước rồi hoàn thiện chương trình đào tạo cho SV.
Sự tham gia của các doanh nghiệp – nơi sử dụng các sản phẩm đào tạo chuyên ngành kiến trúc, xây dựng tại hội thảo đã kéo quá trình đào tạo xích lại gần hơn với thực tế hành nghề. TS.KTS Nguyễn Thị Duyên (Ban Quản lý dự án – BXD), ThS.KTS Nguyễn Thu Phong (Giám đốc Công ty Nhà vui) đã chia sẻ những băn khoăn, suy nghĩ trước thực trạng SV ra trường thiếu kiến thức thực tế, xin đến tập sự tại các văn phòng tư vấn mà gần như phải đào tạo lại từ đầu, từ những điều cơ bản trong quy trình thiết kế. Trong khi đó, các KTS người nước ngoài lại có thể nhập cuộc nhanh hơn khi mới ra trường. Đó thực sự là điều đáng suy nghĩ đối với các thầy cô và những ai tâm huyết với nền kiến trúc nước nhà.

IMG_0749

Hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng hội nhập

Xung quanh chủ đề đào tạo KTS trong quá trình hội nhập, có nhiều ý kiến trao đổi của các thày cô đến từ các trường trên toàn quốc nhằm tìm giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, hướng tới đào tạo kiến trúc và quy hoạch bền vững.
Theo KTS Đỗ Hữu Nghị, Nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, Chủ tịch Hội KTS Ninh Thuận, từ góc nhìn của nhà quản lý, nhấn mạnh việc cần làm ngay là rà soát những môn học không cần thiết, hướng tới đào tạo theo nhu cầu xã hội, tiếp cận những môn học thực tế, công nghệ mới, vật liệu mới, phục vụ nhu cầu thiết kế thực tế. Bên cạnh đó, không thể phủ nhận thực tế là: “KTS thiếu tư duy về pháp luật, quản lý nhà nước, ít nhất là quản lý Nhà nước về chuyên ngành. Chính vì thế các trường cần cho SV tiếp cận thực tế nhiều hơn. Tôi rất ủng hộ phương pháp đào tạo như của trường ĐH Phương Đông – cho SV thực hành qua các workshop. Qua đây, tôi cũng xin có ý kiến rằng: Ninh Thuận sẵn sàng tiếp nhận SV đến làm đồ án thực tế tại địa phương, nếu đồ án có ý tưởng tốt, Ninh Thuận sẽ đề xuất lãnh đạo tham khảo và ứng dụng thực tế!”
Trong môi trường làm nghề nhiều khó khăn và thách thức, nhiều năm qua, Hội KTS Việt Nam đã nỗ lực với nhiệm vụ kết nối các cơ sở đào tạo với nhiều hoạt động thiết thực: Tổ chức Liên hoan SV Kiến trúc toàn quốc (02 năm/lần); tổ chức Giải thưởng Loa Thành hàng năm cho các Giải thưởng Loa Thành; tổ chức các cuộc thi cho SV và các KTS trẻ…
PGS.TS.KTS Nguyễn Quốc Thông, Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam cho rằng các trường đào tạo KTS cần liên kết lại với nhau, hoạt động trên phạm vi cả nước, phát huy thế mạnh tập thể, hợp tác trao đổi nghề nghiệp với các trường trong khu vực và trên thế giới… để nâng cao chất lượng đào tạo: “Về điều này, Hội KTS Việt Nam đã gửi dự thảo Quy chế thành lập CLB các trường Đào tạo KTS cho các trường đóng góp ý kiến. Sau đây, với sự thống nhất của đại biểu các trường, Hội sẽ gửi thông báo chính thức về hoạt động của CLB với mục tiêu tạo một tổ chức nghề nghiệp để các thày cô giao lưu, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm trong việc đào tạo KTS nhằm nâng cao năng lực và chất lượng đào tạo KTS, góp phần vào việc xây dựng nền kiến trúc Việt Nam hiện đại và dân tộc”…
Trong bối cảnh các cơ sở đào tạo KTS đang có những hướng đi, những thử nghiệm khác nhau, việc liên kết và tổ chức một CLB các trường Đào tạo KTS là điều cần thiết. Tuy nhiên, để CLB hoạt động hiệu quả, còn cần một quá trình hoàn thiện và sự chung tay của các trường, cũng như sự ủng hộ tích cực của Hội KTS Việt Nam và các Hội địa phương. Hy vọng rằng, trong thời gian tới, CLB các trường Đào tạo KTS, sẽ sớm hoàn thiện Quy chế hoạt động và sẽ có tác động tích cực tới thực tế đào tạo và hành nghề kiến trúc quy hoạch tại Việt Nam .

Thảo Nguyên

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 04-2016)