Dạy kiến trúc bền vững – Phần 2

Thực hành

Song song với việc cho sinh viên (SV) tiếp cận các khái niệm trên thì việc làm bài tập theo phương pháp làm việc nhóm để có thể khảo sát, đánh giá, trao đổi và thuyết trình khi đi tham quan công trình thực tế. Cụ thể:

Bài tập 1: Cách tiếp cận với Kiến trúc bền vững. Ở bài tập này, SV được lựa chọn 1 công trình bất kì thông qua các trang mạng, báo đài, tạp chí… Ở bài tập này, SV sẽ:

  • Tập làm quen với cách tiếp cận nguồn thông tin cho công trình được gọi là công trình xanh,
  • Tập khảo sát công trình, đánh giá công trình đó dựa trên:
  • 5 yếu tố của Kiến trúc sinh thái
  • 3 đặc tính của Kiến trúc bền vững (môi trường, xã hội, kinh tế) của công trình đó.
  • Đưa ra được kết luận công trình đó đạt được bao nhiêu yếu tố về sinh thái, có quan tâm đến tính cộng đồng của xã hội và có hợp lý về kinh tế trong việc đầu tư hay không.

Bài tập 2: Cảm nhận không gian nội thất theo tiêu chí xanh
Dựa vào thanh công cụ đánh giá công trình xanh của LOTUS (Việt Nam), LEED (Mỹ) để cảm nhận riêng một không gian nội thất bên trong công trình Dinh Độc Lập đạt được bao nhiêu tiêu chí xanh. Ở bài tập này SV sẽ:

  • Hiểu được cách đánh giá công trình xanh dựa trên thanh công cụ LEED hoặc LOTUS.
  • Được trải nghiệm và cảm nhận một không gian nội thất hiện hữu – Thực tập trình bày một thái độ – Thực hành giao tiếp xã hội và làm việc theo nhóm.

Bài tập tổng hợp: Giải pháp thiết kế theo tiêu chí bền vững.
Mỗi năm sẽ cho SV áp dụng vào đúng bài đồ án đang làm. Dựa vào những bài học ở môn Kiến trúc bền vững để đưa ra giải pháp thiết kế xanh ứng dụng vào trong bài.

Yêu cầu: Dựa vào công trình nhà ở thực tế do mỗi nhóm tự chọn công trình có sẵn, SV phân tích những ưu khuyết điểm của công trình dựa trên vị trí khu đất, khí hậu địa phương, hướng công trình để đưa ra giải pháp về việc ứng dụng chiếu sáng tự nhiên, thông gió tự nhiên, bố trí vật dụng hợp lý. SV lựa chọn vật liệu bền vững theo tiêu chí sau:

  • Vật liệu thân thiện với môi trường
  • Vật liệu tái sử dụng
  • Vật liệu địa phương

Mục tiêu của bài tập:

  • SV biết quan tâm đến việc phân tích điều kiện thực tế của công trình về khí hậu, hướng nhà, sự bố trí cửa sổ của công trình, biết bố trí vật dụng như thế nào để nhận được ánh sáng tự nhiên tốt nhất, biết cách sử dụng và bố trí ánh sáng nhân tạo hợp lý, nhằm tiết kiệm năng lượng. Đồng thời nhận được sự thông gió tự nhiên tốt nhất.
  • SV có sự lựa chọn vật liệu bền vững cho công trình để góp phần giảm tác động vào môi trường.
  • SV có thể đọc hiểu các thông số để chọn vật liệu bền vững cho công trình.

*** Bài tập được làm dựa trên định tính.

Đề cương môn Kiến Trúc Bền Vững cho lớp Thiết kế đô thị

Trong xu thế phát triển bền vững, các vấn đề về kiến trúc sinh thái, thân thiện với môi trường là một trong những chú trọng của các nhà thiết kế kiến trúc và thiết kế đô thị. Môn học cung cấp các kiến thức trong lĩnh vực thiết kế nhằm đảm bảo sự bền vững, các tiêu chí đánh giá chất lượng công trình hướng đến tính sinh thái bền vững, các giải pháp phỏng sinh học. Môn học cũng cung cấp các kiến thức liên quan đến kiến trúc địa phương bản địa trong xu hướng sử dụng vật liệu xanh, thân thiện với môi trường.

Môn học cũng mở rộng và phát triển các kỹ năng ứng dụng hình khối, màu sắc và vật liệu trong việc sử dụng nhằm mục đích thân thiện với môi trường và không gian đô thị.

Môn học gồm có các nội dung như sau:

  • Giới thiệu về khái niệm kiến trúc bền vững
  • Giới thiệu về các tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá công trình bền vững
  • Khái niệm về năng lượng và kiến trúc
  • Khái niệm về nhiệt và kiến trúc
  • Khái niệm về ánh sáng và kiến trúc
  • Khái niệm về cây xanh trong kiến trúc
  • Khái niệm về vật liệu và kiến trúc
  • Tiết kiệm năng lượng trong kiến trúc

Sau học phần này, SV sẽ được trang bị:

– Kiến thức:

  • Hiểu được các khái niệm, tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá tính bền vững của công trình kiến trúc.
  • Hiểu được mối quan hệ giữa các vật liệu/kiến trúc địa phương, tới việc phát triển kiến trúc và phát triển không gian công cộng đô thị.
  • Nhận thức được các giá trị truyền thống, giá trị nhân văn, cũng như các yếu tố tạo nên tính bản sắc của kiến trúc Việt Nam.

– Kỹ năng:

  • Phân tích và lựa chọn các loại vật liệu cho công trình kiến trúc và các thiết bị đường phố.
  • Biết sử dụng các tiêu chuẩn, chỉ tiêu bền vững đánh giá tính bền vững của kiến trúc, vận dụng những tiêu chí này cho thiết kế không gian công cộng đô thị.
  • Nâng cao khả năng kí hoạ, đồ hoạ, nghiên cứu tổng mặt bằng và mô hình không gian 3 chiều.

– Thái độ:

  • Tôn trọng các di sản lịch sử, các yếu tố bản địa và bản sắc của kiến trúc.
  • Nhận thức được kiến trúc Việt Nam được hình thành với một quá trình có liên quan đến những bối cảnh kinh tế, xã hội, chính trị và phát triển đô thị cụ thể.
  • Nhận thức được vai trò của kiến trúc có bản sắc trong thiết kế và quy hoạch đô thị.

Còn phần bài tập, do chương trình học bằng tiếng Anh nên giảng viên sử dụng những form mẫu để đánh giá (form POE), bài tập tính năng lượng mặt trời, sử dụng software để tính bài toán về sử dụng nước.

*** Bài tập được làm dựa trên định lượng.

(Phần bài tập bổ xung được đăng đầy đủ trên Website: tapckientruc.com.vn)

Xem thêm: Dạy Kiến trúc bền vững và khái niệm bền vững – Phần 1

 

KTS Nguyễn Thị Hoài Thu

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 12-2016)