Học về Kiến trúc xanh Kiến trúc bền vững ở CHLB Nga

Trong những năm gần đây, các khái niệm kiến trúc xanh, công trình xanh, xây dựng xanh, kiến trúc bền vững, kiến trúc sinh thái… đang là những thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Để phát triển đúng hướng, cần phân biệt và xác định ý nghĩa đầy đủ 3 khái niệm: Green Building – Eco – Sustainable (công trình xanh – sinh thái – bền vững). Đã có rất nhiều nghiên cứu và hội thảo làm rõ các nội hàm về kiến trúc xanh và phát triển bền vững, để tìm ra hướng phát triển cho kiến trúc xanh với các mục tiêu cơ bản là tiết kiệm tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, tạo ra một môi trường sống tốt và bền vững.

Đài phun nước nghệ thuật trong Cung điện Mùa Hè
Đài phun nước nghệ thuật trong Cung điện Mùa Hè

Các đô thị châu Âu được nhìn nhận và quản lý như một cơ thể sống, có nhịp sống riêng. Công tác quản lý có nhiệm vụ là cân bằng giữa “ăn” và “thải” của cơ thể sống này. Đây là khái niệm mới, nếu ứng dụng tại Việt Nam sẽ tạo thành bước chuyển biến lớn trong quy hoạch và quản lý đô thị. 

Liên bang Nga được gọi là một trong những lãnh thổ già của Châu Âu, số lượng công trình cũ rất lớn nên việc cải tạo hiệu quả sử dụng năng lượng cho công trình cũ còn quan trọng hơn nhiều so với xây dựng mới. Mặt khác, mạng lưới cây xanh mặt nước, giao thông công cộng và giao thông liên thành phố đã tạo nên văn hóa đi bộ và văn hóa xe đạp. Giá trị của nó không chỉ ở chỗ giảm phát thải mà quan trọng hơn là nâng cao thể chất cho cư dân đô thị. Cũng từ đó mà việc tạo ra các khoảng sân, vườn, quảng trường, đường dạo xen kẽ được quan tâm nhằm tạo ra sự giao tiếp cộng đồng, gắn bó về mặt xã hội và phát triển văn hóa. Sự tổng hợp các công trình xanh làm lõi trung tâm với vòng bao là các yếu tố cảnh quan, giao thông, không gian công cộng kết hợp hợp lý về kết cấu, vật liệu, thẩm mỹ, môi trường, văn hóa… chính là cái nhìn tổng quát cho khái niệm phát triển đô thị bền vững.

Có thể nói thế giới đang hướng và không ngừng phấn đấu tới việc xây dựng các đô thị xanh và bền vững, Việt Nam tuy đi sau cả về khoa học kỹ thuật lẫn sự đổi mới các chính sách quản lý chỉ đạo cho phù hợp, nhưng không có nghĩa là chúng ta chờ đợi. Càng tân tiến bao nhiêu thì càng phải tiết kiệm và sử dụng hợp lý bấy nhiêu, tránh sự phung phí tài nguyên thiên nhiên và cả nguồn tài nguyên con người.

ThS. Nguyễn Hương Ly
Bộ môn Kiến trúc công trình, Khoa Kiến trúc – công trình, ĐH Phương Đông, Hà Nội
Cựu du học sinh trường ĐH Kiến trúc Saint Petersburg, Nga