Ngày 21/4/2026, đề tài “Flow with the Tide, Thrive with the Green” của nhóm sinh viên Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM đã xuất sắc giành Giải Đồng (Bronze Prize) tại DBEW Award 2026– một trong những giải thưởng quốc tế uy tín trong lĩnh vực thiết kế.
DBEW Award (Design Beyond East and West) là giải thưởng thiết kế quốc tế được đồng tổ chức bởi ADI Design Museum và Kookmin University, với mục tiêu thúc đẩy một nền thiết kế hài hòa giữa các giá trị phương Đông và phương Tây nhằm hướng đến một tương lai bền vững. Giải thưởng được xây dựng trên triết lý “Design Beyond East and West” vượt qua những ranh giới địa lý, văn hóa và tư duy thiết kế truyền thống để tìm kiếm các giải pháp sáng tạo cho những thách thức toàn cầu hiện nay.
Cuộc thi thu hút hơn 1500 bài dự thi đến từ nhiều quốc gia trên thế giới, trải rộng ở các lĩnh vực: Thiết kế Không gian & Kiến trúc, Thiết kế Sản phẩm & Thời trang và Thiết kế hình ảnh & truyền thông. Hội đồng giám khảo quy tụ nhiều tên tuổi có uy tín trong lĩnh vực thiết kế và kiến trúc quốc tế như Paola Antonelli, John Thackara, Stefano Giovannoni, Angela Rui, Jin Kuramoto cùng các học giả, chuyên gia hàng đầu đến từ châu Âu, châu Á và Hoa Kỳ.
“Flow with the Tide, Thrive with the Green” là đề tài nghiên cứu kiến trúc của nhóm sinh viên gồm Ngô Gia Trang, Đỗ Anh Kiệt, Đào Lê Phi Nhi, Lý Hà Linh và Huỳnh Gia Nghi, dưới sự hướng dẫn của TS.KTS Trần Mai Anh hướng đến giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, lấy cảm hứng từ cây lục bình – loài thực vật gắn bó mật thiết với đời sống người dân miền sông nước.
Thay vì tìm cách chống lại các quy luật tự nhiên, dự án đề xuất một mô hình kiến trúc có khả năng “sống cùng dòng nước”. Các module nổi được thiết kế dựa trên đặc tính sinh học của cây lục bình, có thể tự điều chỉnh theo sự thay đổi của mực nước: nâng lên khi nước dâng và ổn định khi nước rút. Giải pháp này giúp công trình thích nghi linh hoạt với điều kiện ngập lụt ngày càng gia tăng dưới tác động của biến đổi khí hậu.
Không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, dự án còn hướng đến xây dựng một cộng đồng bền vững cho những phụ nữ làm nghề đan lục bình truyền thống. Các module khi kết nối với nhau sẽ hình thành một “không gian di sản” – nơi người dân có thể sản xuất, trưng bày sản phẩm, truyền dạy nghề thủ công cho thế hệ trẻ và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.
Mục tiêu cốt lõi của dự án là tạo dựng môi trường sống và sinh kế bền vững cho cộng đồng phụ nữ làng nghề đan lục bình tại Đồng bằng sông Cửu Long. Trong bối cảnh nhiều lao động nam rời quê hương để tìm việc tại các khu công nghiệp, phụ nữ trở thành lực lượng chính duy trì nghề truyền thống và chăm lo đời sống gia đình.
Từ đó, nhóm tác giả đề xuất hệ thống không gian làm việc nổi, an toàn và ổn định, giúp người dân giảm thiểu tác động của ngập lụt theo mùa. Đồng thời, công trình vận hành như một hệ sinh thái cộng sinh, tận dụng chính cây lục bình làm vật liệu xây dựng và nguyên liệu sản xuất thủ công, góp phần làm sạch nguồn nước và phục hồi môi trường sinh thái địa phương.
Thông qua cách tiếp cận này, dự án không chỉ giải quyết bài toán thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn góp phần bảo tồn nghề truyền thống, nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển kinh tế cộng đồng.
Ý tưởng thiết kế bắt nguồn từ sự tương đồng giữa thân phận của cây lục bình và thân phận “ba chìm, bảy nổi, chín lênh đênh” của những người phụ nữ làng nghề. Tại Vị Thủy, Hậu Giang – vùng đất gắn liền với nghề đan lục bình truyền thống, nhiều phụ nữ đang âm thầm duy trì sinh kế trong điều kiện thiếu thốn không gian sản xuất và thường xuyên chịu tác động của ngập lụt. Trong khi đó, cây lục bình – nguồn nguyên liệu nuôi sống làng nghề – lại thường bị xem là loài thực vật gây cản trở dòng chảy. “Flow with the Tide, Thrive with the Green” ra đời để hòa giải nghịch lý đó, biến những thực thể bấp bênh thành một sức mạnh cộng sinh bền vững.
Dựa trên nguyên lý mô phỏng sinh học (biomimicry), nhóm nghiên cứu chuyển hóa đặc tính nổi và khả năng kết chùm của cây lục bình thành ngôn ngữ kiến trúc module. Các cấu trúc nhẹ có khả năng thích ứng với nhịp điệu tự nhiên của dòng sông, đồng thời tạo nên những không gian cộng đồng linh hoạt, nơi người dân có thể lao động, sinh hoạt và hỗ trợ lẫn nhau.
Dự án khẳng định rằng khi được đặt trong một hệ sinh thái phù hợp, những điều tưởng chừng nhỏ bé và mong manh nhất cũng có thể trở thành động lực cho sự phát triển bền vững, giống như những bông hoa lục bình vẫn nở tím giữa dòng phù sa.
Dự án sẽ được trưng bày tại triển lãm Seoul DDP (Quảng trường Thiết kế Dongdaemun), Triển lãm dự kiến diễn ra trong Tuần lễ Thiết kế Seoul vào tháng 10/2026, tạo cơ hội để các sinh viên có thể tiếp cận với cộng đồng học thuật và kết nối với các nhà lãnh đạo thiết kế toàn cầu.
Uyên Thư – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
