Tóm tắt nội dung văn bản “Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về dịch vụ Kiến trúc trong Asean” và tình hình chung việc thực hiện thỏa thuận của các nước Asean

1. Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về dịch vụ kiến trúc trong ASEAN:

Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về dịch vụ kiến trúc trong ASEAN (được viết tắt là MRA) đã được đại diện Chính phủ các Nước thành viên ký kết ngày 20/11/2007 tại Singapore.

Nội dung của Thỏa thuận gồm 08 điều hướng tới các mục tiêu:

– Tạo thuận lợi cho việc di chuyển KTS;

– Trao đổi thông tin để xúc tiến việc chấp thuận thông lệ tốt nhất về các tiêu chuẩn đào tạo kiến trúc, việc hành nghề và các tiêu chuẩn trình độ chuyên môn;

– Phù hợp với tinh thần ASEAN (spirit of ASEAN) trên cơ sở phân phối công bằng các nguồn lực là lợi ích thông qua các nghiên cứu cùng hợp tác;

– Động viên, tạo thuận lợi và tạo sự công nhận lẫn nhau của các KTS và xây dựng các cam kết chuyển giao công nghệ giữa các thành viên ASEAN.

(bản Thoả thuận bằng tiếng Anh đã được đại diện Chính phủ các nước thành viên ký kết và được đăng tải tại Website: http://www.aseanarchitectcouncil.org của Hội đồng Kiến trúc sư ASEAN)

Kiến trúc sư ASEAN (ASEAN Architect – AA):

Là một KTS được Hội đồng Kiến trúc sư ASEAN chấp nhận, thông qua một quy trình đánh giá, và được ghi tên và đăng bạ các Kiến trúc sư ASEAN, được phong danh hiệu Kiến trúc sư ASEAN. Điều kiện để được đăng ký như một KTS ASEAN như sau:

– Đã hành nghề liên tục không dưới 10 năm kể từ khi tốt nghiệp, trong đó phải có ít nhất 5 năm kể từ ngày được cấp chứng chỉ/đăng ký hành nghề;

– Đã có ít nhất hai năm đảm nhận trách nhiệm chủ trì công việc kiến trúc quan trọng;

– Đáp ứng các yêu cầu về phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD) ở mức độ thỏa đáng theo quy định tại nước xin đăng ký;

– Đáp ứng và bắt buộc tuân thủ các quy định hiện hành về đạo đức hành nghề tại nước xin đăng ký.

– Việc cấp và thu hồi danh hiệu KTS ASEAN thuộc thẩm quyền của Hội đồng Kiến trúc sư ASEAN (ASEAN Architect Council – AAC). Thẩm quyền này đôi khi có thể được Hội đồng Kiến trúc sư ASEAN giao cho Ủy ban giám sát (Monitoring Committee – MC) được ủy quyền ở mỗi Nước thành viên.

– Một KTS ASEAN chỉ được hành nghề trong một dự án cụ thể trong đó anh ta/chị ta được công nhận là đủ năng lực hành nghề theo Thỏa thuận này.

– Để hành nghề ở một nước khác trong ASEAN, KTS ASEAN phải đăng ký với Cơ quan quản lý nghề nghiệp của nước sở tại là một Kiến trúc sư nước ngoài có đăng ký.

– Khi được chấp thuận và được hành nghề, KTS ASEAN phải luôn tuân thủ các luật pháp và các quy chế của Nước sở tại.

Hội đồng Kiến trúc sư ASEAN (ASEAN Architect Council – AAC):

Các thành viên của Hội đồng KTS ASEAN một đại diện được đề cử từ mỗi Ủy ban Giám sát của các Nước thành viên ASEAN tham gia.

Chức năng của Hội đồng KTS ASEAN (AAC) được quy định tại Mục 4.3.2 Khoản 4.3 Điều 4 trong Thỏa thuận.

Các hoạt động của Hội đồng Kiến trúc sư ASEAN được công bố tại Website: http://www.aseanarchitectcouncil.org

Ủy ban giám sát (Monitoring Committee – MC):

Ủy ban giám sát được thành lập bởi và tại mỗi nước thành viên ASEAN tham gia để triển khai, xử lý và duy trì một Đăng bạ  quốc gia các KTS ASEAN (ASEAN Architect Register – AAR) tại nước mình.

Ủy ban Giám sát của Việt Nam để thực hiện thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về dịch vụ Kiến trúc (viết tắt là UBGS của Việt Nam về Kiến trúc) được Bộ Xây dựng thành lập theo Quyết định số 815/QĐ-BXD ngày 06/8/2009. Cơ cấu của UBGS của Việt Nam về Kiến trúc gồm 07 thành viên là đại diện của Bộ Xây dựng, Hội KTS Việt Nam, các trường đào tạo KTS và Viện Kiến trúc Quốc gia; Bộ Xây dựng giữ trách nhiệm Chủ tịch UBGS của Việt Nam về Kiến trúc.

Chức năng, nhiệm vụ của UBGS của Việt Nam về Kiến trúc được quy định tại Quyết định số 334/QĐ-BXD ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng về việc ban hành Quy chế Tổ chức hoạt động của Ủy ban Giám sát của Việt Nam để thực hiện Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về dịch vụ Kiến trúc trong ASEAN.    

2. Tình hình thực hiện Thỏa  thuận của các nước thành viên ASEAN:

Tính đến thời điểm ngày 13/01/2015 (sau phiên họp tại xiem Riep, Cambodia):

– Toàn bộ 10/10 Quốc gia ASEAN đã chính thức tham gia “Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau trong ASEAN về dịch vụ kiến trúc”. Brunei là quốc gia cuối cùng thông báo chính thức tham gia tại phiên họp thứ 16 của Nhóm dịch vụ về kiến trúc trong ASEAN hồi tháng 5/2013 (AAC16) tại Brunei.

– Tất cả 10/10 quốc gia thành viên đã hoàn thành và trình thông qua quy chế đánh giá KTS ASEAN (Brunei là quốc gia cuối cùng thông qua Quy chế đánh giá Kiến trúc sư ASEAN trong phiên họp của Hội đồng KTS ASEAN lần thứ 22 tại Bali, Indonesia).

– Về đăng ký KTS ASEAN, đã có tổng số 220 KTS ASEAN (AAs) đã được đăng ký và cấp chứng chỉ. Trong đó, 01 KTS Brunei; 53 KTS Indonesia; 32 KTS Malaysia; 12 KTS Myanmar; 43 KTS Philippines; 67 KTS Singapore; 05 KTS Thailand và 07 KTS Viet Nam (số liệu này sẽ được cập nhật liên tục sau mỗi phiên họp thường kỳ của Hội đồng Kiến trúc sư ASEAN).

Tại các phiên họp thường kỳ (mỗi năm họp 2 đến 3 phiên), các nước thành viên tiếp tục trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, nghề nghiệp, các quy định pháp luật về hành nghề KTS tại mỗi nước; thảo luận để xây dựng quy trình chung thực hiện việc đăng ký, kiểm soát KTS ASEAN (còn gọi là đăng ký KTS nước ngoài) khi họ di chuyển và hành nghề tại nước thành viên khác.

Từ phiên họp tại Siem Riep, Cambodia (tháng 01/2012), các nước thành viên ASEAN đã thảo luận việc đề xuất thành lập Nhóm giáo dục kiến trúc (Architect Education Working Group) nhằm trao đổi thông tin, kinh nghiệm, tiến tới xây dựng các chương trình trao đổi chuyên môn cụ thể giữa các trường đào tạo kiến trúc, giữa các chuyên gia và giữa sinh viên của các trường trong ASEAN. Đến nay, từ đề xuất này đã hình thành Ủy ban về giáo dục kiến trúc, thiết lập được một mảng thông tin trong Website của Hội đồng KTS ASEAN và tiếp tục được thảo luận, cập nhật tại các phiên họp.

3. Công tác của Ủy ban Giám sát của Việt Nam về Kiến trúc:

Trên cơ sở Thỏa thuận, được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã thành lập Ủy ban giám sát của Việt Nam để thực hiện Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về dịch vụ kiến trúc giữa các nước ASEAN tại Quyết định số 815/QĐ-BXD ngày 06/8/2009 (gọi tắt là Ủy ban giám sát của Việt Nam về Kiến trúc). Quy chế tổ chức và hoạt động của Ủy ban giám sát của Việt Nam về Kiến trúc cũng đã được ban hành kèm theo Quyết định số 334/QĐ-BXD ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.

Ngày 14/6/2011, Bộ Xây dựng có Quyết định số 554/QĐ-BXD về việc ban hành Quy chế đánh giá Kiến trúc sư ASEAN. Quy chế này cũng đã được các nước thành viên thảo luận và thông qua tại các phiên họp của Hội đồng KTS ASEAN (AAC Meeting) trước đó.

Ngày 08/2/2014, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 156/QĐ-BXD về việc kiện toàn và bổ nhiệm các Thành viên UBGS của Việt Nam để thực hiện thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau về dịch vụ Kiến trúc trong ASEAN.

Căn cứ các Quyết định nêu trên, UBGS của Việt Nam về Kiến trúc phối hợp với Vụ Quy hoạch – Kiến trúc đã báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Xây dựng và đang hoàn thiện các thủ tục để đủ các điều kiện triển khai các công việc theo chức năng nhiệm vụ được phân công.

Cùng với đại diện của Bộ Xây dựng tại Ủy ban điều phối về hợp tác dịch vụ ASEAN (CCS), đại diện được phân công của UBGS của Việt Nam về Kiến trúc đã tham gia các cuộc họp định kỳ của Nhóm dịch vụ về kiến trúc trong ASEAN, bao gồm đại diện đến từ các Nước thành viên ASEAN nhằm rà soát các công việc đã triển khai tại mỗi nước và thảo luận, đàm phán tiếp tục các nội dung trên cơ sở Thỏa thuận đã được ký kết.

Tại phiên họp lần thứ 22 của Hội đồng KTS ASEAN (tháng 9/2014 tại Bali, Indonesia) Việt Nam đã chính thức được công nhận 07 KTS ASEAN đầu tiên.

UBGS của Việt Nam về Kiến trúc

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 05 – 2015)