Triển lãm Chuyên đề Kiến trúc – Thúc đẩy đổi mới và hội nhập trong đào tạo Kiến trúc sư

Triển lãm kiến trúc đã trở thành hoạt động thường niên của Khoa Kiến trúc – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Với các chủ đề khác nhau, từ triển lãm về kiến trúc truyền thống Việt Nam đến các chuyên đề giới thiệu các xu hướng thiết kế kiến trúc đương đại, thông qua các tác phẩm, tác giả nổi tiếng trên thế giới, hoạt động này đã thu hút sự quan tâm của các giảng viên, sinh viên và KTS trong và ngoài trường. Đây là hoạt động ngoại khóa bổ ích giúp sinh viên (SV) tìm hiểu và tích lũy kinh nghiệm thiết kế kiến trúc trong bối cảnh hội nhập Quốc tế.

Xem thêm: Tọa đàm về đào tạo kiến trúc và Triển lãm đồ án sinh viên của Trường Đại học Nagoya Zokei – Nhật Bản

GS. Kiyoshi Nishikura - Trưởng Khoa Kiến trúc Trường ĐH Nagoya Zokei giới thiệu về công trình hành chính công ở Nhật Bản do ông thiết kế với ý tưởng “là nơi ai cũng muốn đến” – có sự khác nhau giữa phương pháp thiết kế, tiếp cận vấn đề và chính sách đầu tư của các công trình công giữa hai nước.
GS. Kiyoshi Nishikura – Trưởng Khoa Kiến trúc Trường ĐH Nagoya Zokei giới thiệu về công trình hành chính công ở Nhật Bản do ông thiết kế với ý tưởng “là nơi ai cũng muốn đến” – có sự khác nhau giữa phương pháp thiết kế, tiếp cận vấn đề và chính sách đầu tư của các công trình công giữa hai nước.

Triển lãm đồ án kiến trúc của SV Trường ĐH Nagoya Zokei – Nhật Bản

Nằm trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa Trường ĐH Mỹ Thuật và Thiết Kế Nagoya Zokei – Nhật Bản với trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, ngày 14/9/2016 đã diễn ra Lễ khai mạc triển lãm đồ án kiến trúc của SV trường Nagoyatọa đàm về đào tạo kiến trúc tại trường ĐH Kiến trúc Hà Nội. Với mục đích trao đổi kinh nghiệm và hợp tác đào tạo giữa hai nhà trường, tạo cơ hội để SV tìm hiểu về tư duy và cách thức làm đồ án của SV Nhật Bản. Triển lãm trưng bày 21 mô hình và giới thiệu các đồ án xuất sắc của SV Nhật Bản. Tại buổi tọa đàm, các giáo sư Nhật Bản đã thuyết trình các công trình thiết kế tiêu biểu của mình cũng như chia sẻ thêm về xu hướng thiết kế kiến trúc tại Nhật Bản và kinh nghiệm đào tạo SV chuyên ngành kiến trúc – nội thất.

A1033-tckt-001

Đồ án năm thứ III Tổ hợp chung cư thấp tầng quy mô 100 căn hộ dành cho người độc thân, các cặp vợ chồng trẻ và hộ gia đình. Giải quyết các vấn đề xã hội ở Nhật Bản - hướng đến tính cộng đồng và tạo nên sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người.
Đồ án năm thứ III
Tổ hợp chung cư thấp tầng quy mô 100 căn hộ dành cho người độc thân, các cặp vợ chồng trẻ và hộ gia đình. Giải quyết các vấn đề xã hội ở Nhật Bản – hướng đến tính cộng đồng và tạo nên sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người.

Có một vài điểm khác biệt khi so sánh đồ án của SV hai nước, như cách tiếp cận vấn đề, cách thức thể hiện đồ án và cách các SV lựa chọn đề tài tốt nghiệp. Đồ án của SV Nhật Bản được nghiên cứu tỷ mỷ và sâu sắc, quan tâm tới yếu tố con người và môi trường tự nhiên, quá trình hình thành ý tưởng từ phác thảo ban đầu đến hình khối công trình được trình bày một cách rất cụ thể. Theo GS Nishikura, đề tài của SV Nhật Bản thường có quy mô không lớn nhưng thiết thực và có tính thực tiễn cao, SV đa phần đều hướng tới những đề tài liên quan tới cải tạo công trình cũ, giải quyết các vấn đề tồn tại của đô thị, tìm kiếm các giải pháp công nghệ kiến trúc và kỹ thuật công trình. Cũng theo GS, nguyên nhân khách quan có thể là nước Nhật đã qua thời kỳ phát triển xây dựng nhiều công trình quy mô lớn như Việt Nam.

Quan điểm và kinh nghiệm đào tạo kiến trúc của ĐH Nagoya – Nhật Bản

Nền tảng sáng tạo được đặt lên hàng đầu trong đào tạo kiến trúc, đề cao phát triển tư duy sáng tạo của SV. Ở Nhật Bản, SV luôn được khuyến khích tìm tòi thể hiện cái riêng, cá tính của mỗi cá nhân, nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu về công năng và tính thẩm mỹ ứng dụng. Kinh nghiệm giảng dạy, học tập và quá trình thực hiện đồ án kiến trúc của trường Nagoya thể hiện ở một số vấn đề như sau:A1033-tckt-005

  • Cách tiếp cận vấn đề: Được đặc biệt coi trọng trong quá trình nghiên cứu đồ án kiến trúc, bao

    gồm xác định đề tài, xác định các vấn đề liên quan và tham khảo các dự án thực tế. Nghiên cứu nhiệm vụ và thực trạng khu đất như điều kiện môi trường, khí hậu, văn hóa và cảnh quan đặc trưng… được các sinh viên đi sâu và tìm hiểu kỹ lưỡng, không tránh né mà luôn tìm tòi các giải pháp để tạo ra sự hài hòa tối đa giữa thiên nhiên và con người.

  • Thể hiện và trình bày ý tưởng: Cũng như nhiều trường kiến trúc ở Nhật Bản, trường Nagoya không giảng dạy các học phần mỹ thuật cơ bản, phương pháp thể hiện kiến trúc… như ở Việt Nam. Các nội dung này được giảng dạy lồng ghép vào môn đồ án tại xưởng thiết kế. Diễn họa và trình bày ý tưởng cũng được xem là một công việc đòi hỏi sự sáng tạo, thường được thể hiện một cách đơn giản và trực quan nhất. Bản vẽkỹ thuật đề cao các giải pháp kiến trúc hợp lý và chặt chẽ, chú thích các thông tin, số liệu cụ thể đem lại sự tin cậy cho người xem.
  • Coi trọng yếu tố không gian: Trong mỗi đồ án SV cần thể hiện những không gian độc đáo và tiêu biểu nhất của công trình – đó chính là điều quan trọng để thu hút mọi người. SV phải phân tích điểm mạnh, điểm yếu của các không gian, chức năng, những nét đặc sắc, độc đáo của không gian… Tổ chức không gian kiến trúc sẽ được thể hiện một cách đầy đủ nhất thông qua mô hình, các phối cảnhđược thể hiện một cách đơn giản, theo từng vấn đề, được chỉ dẫn một cách chi tiết. 
  • Kiểm chứng thông qua mô hình: Trong quá trình nghiên cứu, SV thực hiện mô hình ở nhiều tỉ lệ, từ tổng thể 1/500, 1/300 tới những mô hình chi tiết 1/200, 1/100 và 1/50. Mô hình được làm tỉ mỉ và công phu, ý tưởng cũng thường nẩy sinh trong khi làm mô hình, giúp SV có cái nhìn tổng quan về vị trí đặt công trình, việc diễn đạt ý tưởng và kiểm soát không gian của công trình trở nên rõ ràng và hiệu quả hơn.
  • Kế thừa và phát huy bản sắc văn hóa: Tôn trọng và ý thức giữ gìn văn hóa đã có sẵn trong tiềm thức con người Nhật Bản. Các môn học lịch sử kiến trúc được giảng dạy kỹ lưỡng, không chỉ lý thuyết mà đi kèm với các bài tập mang tính nghiên cứu ứng dụng cao. Bởi vậy, dù kinh tế phát triển, công nghệ trình độ hiện đại, nhưng những giá trị văn hóa đều được tôn trọng và giữ gìn, đó cũng là ý thức chung của SV theo học ngành kiến trúc ở Nhật Bản.

A1033-tckt-003

Lời kết

Trong khi điều kiện kinh tế và học tập trong nước còn hạn chế, SV ít có điều kiện tham quan và học tập ở các nước nước tiên tiến, thì việc giao lưu với các trường đại học tiên tiến trên thế giới, tổ chức các workshop, các tọa đàm và triển lãm kiến trúc là cơ hội trải nghiệm quý báu cho SV kiến trúc Việt Nam. Triển làm đồ án kiến trúc của SV Nhật Bản và tọa đàm trao đổi kinh nghiệm đào tạo kiến trúc giữa Trường Đại học Nagoya Zokey và ĐH Kiến trúc Hà Nội đã giúp các giảng viên và SV nhận ra nhiều giá trị cốt lõi trong đào tạo và hành nghề kiến trúc, đó là:

  • Tính thực tế;
  • Tôn trọng thiên nhiên và nhu cầu của con người;
  • Sự tỉ mỉ và đam mê;
  • Sự nghiêm túc trong nghiên cứu, học tập;
  • Thể hiện cá tính riêng của mỗi cá nhân nhưng không xa vời thực tế, hướng tới cộng đồng.

Đây cũng chính là mục tiêu và nội dung cần đổi mới trong đào tạo KTS theo hướng hội nhập Quốc tế của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.

 

Đồ án năm thứ IV River town to live - TP Gifu của SV Kaori Asami Nghiên cứu địa điểm khu đất thực tế và kỹ lưỡng. Cách đặt vấn đề nhân văn: Không trốn tránh hoặc tìm cách khắc phục triệt để thiên nhiên mà tìm giải pháp để cân bằng và hòa hợp thiên nhiên và con người. Dù là động đất, lũ lụt hay thiên tai thì đối với bạn nói riêng và người Nhật Bản nói chung thì đó vẫn là món quà của mẹ thiên nhiên.
Đồ án năm thứ IV
River town to live – TP Gifu của SV Kaori Asami
Nghiên cứu địa điểm khu đất thực tế và kỹ lưỡng. Cách đặt vấn đề nhân văn: Không trốn tránh hoặc tìm cách khắc phục triệt để thiên nhiên mà tìm giải pháp để cân bằng và hòa hợp thiên nhiên và con người. Dù là động đất, lũ lụt hay thiên tai thì đối với bạn nói riêng và người Nhật Bản nói chung thì đó vẫn là món quà của mẹ thiên nhiên.

Mỗi dịp Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, bên cạnh việc tri ân các thế hệ thầy cô giáo, ghi nhận những thành tựu của các thế hệ sinh viên…  thì vấn đề dạy và học nghề Kiến trúc lại “nóng” hơn, thu hút sự quan tâm, và cả những băn khoăn của giới nghề. Chính vì vậy, TCKT số 11/2016 thực hiện Chủ đề: “Đào tạo KTS trong bối cảnh Hội nhập“. Trong số này, Ban biên tập mong muốn đặt vấn đề về Đổi mới Đào tạo từ góc nhìn của Sinh viênKiến trúc sư trẻ,…để  nắm được những khó khăn, trăn trở và cả những sáng tạo của giới trẻ trong liên kết, học hỏi kiến thức  trên con đường lập nghiệp!

Đây là chủ đề được kỳ vọng dành riêng cho những SV kiến trúc, KTS trẻ nên TCKT rất mong nhận được các bài viết, ý kiến chia sẻ những suy nghĩ của bạn đọc về việc dạy và học nghề hiện nay! 

Để biết thêm chi tiết về cách thức và nội dung chia sẻ xem thêm tại: Thư mời tham gia diễn đàn “Đào tạo Kiến trúc sư trong bối cảnh Hội nhập” 

PGS.TS Nguyễn Vũ Phương
Trưởng Khoa Kiến trúc – ĐH Kiến trúc Hà Nội

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 09-2016)