Ngày 27/10/2026, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (1976-2026), trong hành trình 100 năm đào tạo Kiến trúc sư tại Việt Nam (1926-2026). Nửa thế kỷ phát triển của Nhà trường gắn với quá trình đào tạo hàng chục nghìn kiến trúc sư, kỹ sư và cử nhân, đóng góp nguồn nhân lực cho các lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch, xây dựng và thiết kế. Nhìn lại dấu mốc này cũng là dịp nhận diện vai trò của giáo dục chuyên ngành đối với sự phát triển đất nước, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục bồi đắp tri thức, năng lực sáng tạo và trách nhiệm nghề nghiệp trước những thách thức mới của xã hội.
Lễ Kỷ niệm quy tụ khoảng 1.000 đại biểu, gồm lãnh đạo Bộ Xây dựng, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh, các thế hệ lãnh đạo Nhà trường, cán bộ, giảng viên, viên chức, người lao động, cựu sinh viên, sinh viên cùng đại diện các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và đối tác. Sự hiện diện của các thế hệ và cộng đồng đối tác thể hiện mối liên kết được vun đắp qua nhiều năm giữa UAH với ngành nghề, xã hội và những người đã góp phần tạo nên hành trình phát triển của Nhà trường.
Dấu ấn của một cơ sở đào tạo trong tiến trình phát triển đất nước
Lịch sử Nhà trường bắt nguồn từ năm 1926, khi Ban Kiến trúc được thành lập tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Từ Hà Nội, hoạt động đào tạo kiến trúc chuyển vào Đà Lạt năm 1945, rồi về Sài Gòn năm 1950, phát triển thành Trường Đại học Kiến trúc Sài Gòn trước khi chính thức mang tên Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM vào ngày 27/10/1976. Đó là hành trình đặc biệt của một cơ sở đào tạo kiến trúc đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, nhiều môi trường văn hóa và những ảnh hưởng học thuật khác nhau. Chính sự đa dạng này đã nuôi dưỡng một tinh thần khá đặc trưng của UAH: cởi mở trong tiếp nhận cái mới, coi trọng thực hành, đề cao cá tính sáng tạo và có khả năng thích ứng với những thay đổi của xã hội.
Trong tiến trình phát triển chung của đất nước, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH) đã từng bước chuyển mình từ một cơ sở đào tạo chuyên ngành thành môi trường giáo dục đa lĩnh vực, đáp ứng các yêu cầu ngày càng rộng lớn của ngành xây dựng và xã hội. Trong nửa thế kỷ qua (1976-2026), Nhà trường đã cấp bằng tốt nghiệp cho 35.182 nhân lực trình độ cao, bao gồm 14.577 Kiến trúc sư, 14.950 Kỹ sư và 5.655 Cử nhân. Con số này phản ánh quy mô đóng góp quan trọng của UAH về nguồn nhân lực chuyên môn cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển đô thị trên cả nước.
Chia sẻ về những giá trị cốt lõi làm nên uy tín của UAH, PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật – Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh: “Điều tôi mong muốn là UAH tiếp tục gìn giữ ba giá trị đã làm nên uy tín của mình. Trước hết là nền tảng chuyên môn vững vàng. Thứ hai là tinh thần tự do sáng tạo, dám thử nghiệm và không dễ bằng lòng với những khuôn mẫu có sẵn. Thứ ba là trách nhiệm nghề nghiệp, đặc biệt đối với con người, môi trường và những giá trị văn hóa của mỗi địa phương”.
Những giá trị ấy được tái hiện trọn vẹn tại Lễ kỷ niệm thông qua chương trình nghệ thuật với chủ đề “Di sản của Tương lai”. Với ba tầng cảm xúc “Suối nguồn – Dòng chảy – Di sản của Tương lai”, chương trình kết nối ký ức từ những ngày đầu mở đường đến nhịp sống bừng sáng của đô thị hiện đại. Lễ Kỷ niệm 50 năm thành lập Nhà trường vì thế không chỉ là dịp hội ngộ của các thế hệ từng gắn bó dưới mái trường này. Đây còn là điểm tựa để toàn thể Nhà trường nhìn lại chặng đường đã qua, tri ân những người đặt nền móng, đồng thời nhận diện sâu sắc mối liên hệ giữa lịch sử của một cơ sở đào tạo với những chuyển biến của xã hội.
Thành tựu của UAH được tạo dựng qua thời gian từ trí tuệ, tâm huyết và sự nỗ lực của nhiều thế hệ nhà giáo, viên chức, người lao động và người học. Những đóng góp ấy bên cạnh hiện diện ở từng công trình hay thành tích riêng biệt, còn tích lũy thành chất lượng chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp được trao truyền qua các thời kỳ. Lễ Kỷ niệm 50 năm vừa là dịp tôn vinh những cống hiến bền bỉ đó, vừa gửi gắm kỳ vọng về một UAH tiếp tục đổi mới, phát huy vững chắc nền tảng học thuật và kiến tạo thêm nhiều giá trị bền vững cho xã hội.
Tiếp nối sứ mệnh đào tạo trong kỷ nguyên phát triển mới
Đứng trước kỷ nguyên chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ BIM, UAH xác định đây là cơ hội lớn để đổi mới toàn diện nội dung và phương pháp đào tạo. Nhà trường đang chủ động tích hợp AI, BIM, GIS, Digital Twin cùng các công cụ phân tích dữ liệu vào hệ thống giảng đường và xưởng thiết kế số. “Khi AI ngày càng có khả năng tạo ra những phương án thiết kế hoàn chỉnh, việc đánh giá sinh viên cần chú trọng hơn đến quá trình tư duy, khả năng lập luận và trách nhiệm đối với các quyết định thiết kế. Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi rất nhanh, vì vậy mục tiêu của UAH là đào tạo những người có khả năng thích ứng và làm chủ công nghệ trên nền tảng kiến thức chuyên môn vững vàng, tư duy độc lập và bản lĩnh nghề nghiệp”, PGS.TS.KTS Phạm Trọng Thuật nhận định.
Song song với đổi mới công nghệ, UAH lựa chọn con đường phát triển dựa trên chiều sâu học thuật và chất lượng đào tạo. Nhà trường ưu tiên nâng cao chất lượng bậc đại học, mở rộng các chương trình thạc sĩ thực chiến, đồng thời xây dựng chính sách đánh giá giảng viên toàn diện dựa trên cả công trình nghiên cứu khoa học lẫn sản phẩm thực hành chuyên môn có giá trị thực tế. Mạng lưới hợp tác quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh qua mô hình giáo dục xuyên quốc gia với Đại học Công nghệ Swinburne (Úc), các chương trình liên kết với Đại học KU Leuven (Bỉ), Viện Công nghệ Châu Á (AIT), Đại học Bắc Đan Mạch (UCN), Đại học Curtin (Úc) và Đại học Huddersfield (Anh).
Ở góc độ gắn kết thực tiễn, UAH đang nâng tầm mô hình hợp tác “Nhà trường – Doanh nghiệp – Địa phương”. Chuyên gia từ các đơn vị tư vấn thiết kế, xây dựng và bất động sản tham gia trực tiếp vào việc xây dựng chương trình và hướng dẫn đồ án. Đồng thời, Nhà trường phát triển các mô hình học thuật mở như Festival Thiết kế và Nghệ thuật Đà Lạt (DDAA 2026), tạo không gian để giảng viên, sinh viên, nghệ sĩ và chính quyền địa phương cùng giải quyết các bài toán về di sản, cảnh quan và phát triển đô thị.
Gửi gắm tầm nhìn về sự hợp tác liên kết này, Hiệu trưởng UAH khẳng định: “Về lâu dài, chúng tôi hướng đến những chương trình hợp tác trong đó địa phương đặt ra những bài toán cần giải quyết, doanh nghiệp tham gia bằng nguồn lực, công nghệ và kinh nghiệm thực tế, còn Nhà trường đóng góp tri thức, năng lực nghiên cứu và sự sáng tạo. UAH kỳ vọng từng bước trở thành một đối tác học thuật tin cậy, có khả năng tham gia giải quyết những vấn đề phát triển của ngành và các địa phương bằng những sản phẩm, giải pháp cụ thể”.
Nửa thế kỷ cống hiến bền bỉ của UAH đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: hai Huân chương Lao động Hạng I (năm 2005, 2016), Huân chương Lao động Hạng II (năm 1993), Huân chương Lao động Hạng III, Cờ thi đua của Chính phủ và Bằng khen của Bộ Xây dựng qua các thời kỳ.
Cột mốc 50 năm không chỉ là thời điểm nhìn lại với lòng biết ơn sâu sắc gửi đến các thế hệ tiền bối, mà còn là điểm tựa vững chắc để UAH bước vào chặng đường mới. Hiệu trưởng Phạm Trọng Thuật nhấn mạnh thông điệp hướng tới tương lai: “Truyền thống đã tạo dựng nên một UAH đáng tự hào. Tương lai của Nhà trường sẽ phụ thuộc vào cách mỗi thế hệ tiếp tục gìn giữ, làm giàu và phát triển những giá trị ấy”. Bước sang chặng đường mới, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh quyết tâm chuyển hóa nền tảng di sản tích lũy thành nguồn lực phát triển, tiếp tục khẳng định vị thế bằng chất lượng nguồn nhân lực và những đóng góp giá trị cho sự phát triển của không gian sống tại Việt Nam.
Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh
© Tạp chí Kiến trúc
