Màu dân tộc và nét bản địa trong BST V Số Son của Gỗ Minh Long

Gây ấn tượng bởi những thiết kế mang gam màu “son” lạ mắt và cảm hứng từ hai loại gỗ quý của Việt Nam là Hoàng đàn và Cẩm lai, BST V Số Son của Gỗ Minh Long đã đánh dấu những bước đi đáng kể trên hành trình lưu giữ và hiện đại hóa những giá trị bản địa.

Từ cảm hứng với màu Son – màu dân tộc

Trong suốt chiều dài lịch sử, kiến trúc giống như một tấm gương soi chiếu lại những đặc trưng trong bản sắc văn hóa của một dân tộc. Nó diễn giải bản sắc đó một cách hình tượng và chân thật, tương quan với dòng vận động biến chuyển không ngừng của thời đại. Kiến trúc cộng sinh cùng văn hóa và truyền tải văn hóa thông qua ngôn ngữ của cấu trúc và vật liệu. Nó có thể coi như một sinh thể với những mã gene bản sắc có tính di truyền mà thông qua đó, diện mạo văn hóa Việt được hiện lên sống động.

Không khó để nhận ra những “sơn son thếp vàng” từ lâu đã đi vào trong tiềm thức của người Việt một cách rộng sâu và bền bỉ. Từ những kiến trúc dân gian giản dị, lấy sơn ta trộn với bột khoáng thần sa để tạo màu rồi sơn lên những bức hoành phi, câu đối trong nhà, hay lên những pho tượng Phật Thánh đơn sơ mà uy nghi dưới mái đình làng cổ; cho đến sắc son uy quyền phủ rợp trong kinh thành Huế, cửa sơn son ở Đại Cung Môn, ghế phủ son ở Duyệt Thị Đường, những dầm cột sơn son thếp vàng trong điện Thái Hòa – tất cả đều là chứng tích cho vẻ đẹp của màu son nở rộ trong kiến trúc.

Vàng son một thủa cung đình Huế
Vàng son một thủa cung đình Huế

Trải qua chiều dài hơn 4000 năm lịch sử với nhiều gạn lọc, cách tân, tiếp biến, màu son vẫn hiển hiện rực rỡ như một sắc màu dân tộc, một mã gene cốt lõi của văn hóa Việt. Làm thế nào để nhận diện lại mã gene này, đưa nó bắt nhịp hài hòa trong các không gian kiến trúc – nội thất hiện đại, cân bằng lại sự xâm nhập có phần ồ ạt từ những xu hướng ngoại lai, để từ đó tiếp biến và làm phong phú thêm đời sống của kiến trúc Việt? Đó là một câu hỏi khó, song lại khơi gợi nhiều khát khao sáng tạo mới cho những người thực hành kiến trúc.

Đến tôn vinh tinh thần gỗ Việt

Đối với đội ngũ Gỗ Minh Long, việc đưa những chất liệu dân tộc như màu đỏ son lên những thiết kế bề mặt gỗ thời trang là một ý tưởng táo bạo song cũng đầy cảm hứng. Với mong muốn tái hiện lại chất cảm từ gỗ Việt – thứ vốn được coi là linh hồn của những không gian nhà Việt xưa – BST V Số Son đã được ra mắt với 17 thiết kế, trong đó có 4 thiết kế mang màu “son” ở những sắc độ khác nhau: từ nâu đỏ thâm trầm đến đỏ cam sống động. Đây là những sắc màu quen thuộc của cây gỗ Việt trong những không gian kiến trúc truyền thống – gợi nhắc về nhà gỗ kẻ truyền hay đình làng cổ với hàng cột cái, cột hiên và những mái ngói “đầu đao” vút cong. Bằng cách đó, V Số Son khéo léo làm khơi dậy những kí ức cộng đồng của người Việt về một mái nhà trong kỷ niệm, một quê hương mà ai cũng thương nhớ; từ đó tạo nên mối dây liên kết bền chặt giữa chủ thể con người và không gian sống, như một cách thêm thắt những chất cảm quen thuộc để khơi gợi sự gần gũi, biến không gian hiện đại trở nên gắn bó, có linh hồn và đầy xúc cảm.

V Số Son mang vẻ đẹp từ màu son dân tộc và những đường vân gỗ rừng quý
V Số Son mang vẻ đẹp từ màu son dân tộc và những đường vân gỗ rừng quý

Như chính cái tên, “Son” vừa là sắc màu dân tộc, vừa là những dấu son bản sắc. Không phải là sồi hay óc chó xa lạ của phương Tây, V Số Son tái hiện lại hai loại vân gỗ quý của Việt Nam là Hoàng đàn và Cẩm lai. Qua 17 thiết kế, những câu chuyện về hai loại cây gỗ quý này được kể lại một cách sinh động, gắn liền với những đặc trưng về thổ nhưỡng và văn hóa trên từng vùng đất bản địa – trải dài từ vùng núi phía Bắc với sắc đỏ ấn tượng của Hoàng đàn Hữu Liên, gam nâu bền vững của Hoàng đàn Na Hang…, xuôi về phương Nam với Cẩm lai Tây Ninh trong tông màu xám, hay ngược lên mạn Tây Nguyên với gam màu mượt mà gợi nhắc đến tà áo của cô gái Ba Na trong thiết kế Cẩm lai Kon Tum…
Đây là lần đầu tiên những vùng đất Việt được tôn vinh trên các thiết kế bề mặt gỗ thời trang. Sự am hiểu sâu sắc về văn hóa, phong tục và nếp sống của cư dân đã thể hiện tính chuyên biệt cho từng vùng miền, cũng là tính “cá nhân hóa” – một đặc điểm luôn thấy trong mỗi thiết kế bề mặt của Gỗ Minh Long.

Kiến tạo không gian sống bằng cách thấu hiểu người Việt

Thấu hiểu và thấu cảm là hai trong số nhiều tiêu chí cần có trong công tác R&D (nghiên cứu & phát triển sản phẩm) của Gỗ Minh Long. Không chỉ liên quan đến việc tìm hiểu thị trường, phân tích xu hướng, phát triển công nghệ…, R&D còn cần phải chạm đến chiều sâu trong tâm hồn người sử dụng; thấu hiểu những nhu cầu và thấu cảm những khát khao thầm kín của họ. Đó là tiền đề để tạo ra những sản phẩm đẹp về thẩm mỹ, tốt về công năng và đồng điệu về xúc cảm; từ đó thỏa mãn trọn vẹn và giúp cho người sử dụng có thể sống “là chính mình” với những lựa chọn của mình.

Đối với V Số Son, việc tôn vinh những địa danh Việt trên từng thiết kế là một nỗ lực “thấu hiểu và thấu cảm” như vậy. Hiểu những đặc trưng về văn hóa, thổ nhưỡng; cảm nhận vẻ đẹp từ những điều giản dị và đưa vẻ đẹp đó trở thành nguồn cảm hứng để cho ra đời một chất liệu hiện đại. Chất cảm trong V Số Son vì lẽ đó mà trở nên đặc biệt. Ngoài cảm giác chân thực đến từ những đường vân sống động được tạo nên nhờ công nghệ V Số độc quyền của Gỗ Minh Long, thì còn là sự gần gũi khi thiên nhiên và đời sống sinh hoạt dung dị trên từng miền đất Việt được gửi gắm vào trong mỗi sắc gỗ; như Hoàng đàn Hữu Liên gợi nhắc về mùa hồng chín đỏ trên cao nguyên Đồng Lâm, Hoàng đàn Văn Quan là cảm hứng về cây đàn Tính và điệu hát Then của người Tày, Hoàng đàn Điện Biên mang gam màu gần gũi như những nếp nhà trình tường, còn Cẩm lai Ninh Thuận lại nhắc nhở về những đơn sơ, mộc mạc của làng nghề gốm Bàu Trúc… Tất cả tuy bình dị mà sâu sắc, giản đơn nhưng lại có sức nặng để chạm đến trái tim của mỗi người Việt, đặc biệt là những đứa con xa quê. Đó chính là cách mà Gỗ Minh Long neo giữ sợi dây gắn kết con người – gia đình – quê hương – không gian sống và bền bỉ khơi mạch nguồn cảm xúc dưới mỗi mái nhà.

Sắc son truyền thống trong không gian nội thất hiện đại – thiết kế ML 2302 Hoàng đàn Hữu Liên
Sắc son truyền thống trong không gian nội thất hiện đại – thiết kế ML 2302 Hoàng đàn Hữu Liên

Hướng đi sáng tạo từ chất liệu văn hóa bản địa

Vật liệu là yếu tố quan trọng tạo nên chất cảm của không gian nội thất. Với V Số Son, những tinh hoa trong văn hóa Việt được gạn lọc và giữ lại, cá tính Việt qua từng vùng miền được đưa vào trong mỗi thiết kế. Bề mặt gỗ thời trang góp phần tạo thêm những “tiếng nói” mới cho vật liệu gỗ. Từ đó mang đến những ứng dụng linh hoạt, bền vững, đa dạng hóa lựa chọn trong không gian nội thất hiện đại.

V Số Son hiện diện trong các không gian văn hóa tâm linh của người Việt
V Số Son hiện diện trong các không gian văn hóa tâm linh của người Việt

Đây được coi như một dấu mốc của Gỗ Minh Long trên hành trình neo giữ văn hóa bản địa, kết hợp cùng yếu tố sáng tạo và công nghệ để tạo ra những sản phẩm đẹp về mặt thẩm mỹ, tái hiện thiên nhiên một cách hoàn hảo, có những câu chuyện văn hóa đằng sau và tôn vinh những giá trị riêng của người Việt. Sự hòa quyện nhịp nhàng giữa tính bản địa và yếu tố hiện đại trong V Số Son cũng là một trong những cách sáng tạo để lưu giữ, tiếp biến và tạo nên những đời sống mới cho những giá trị truyền thống quý báu.

© Tạp chí Kiến trúc