“Tính khoa học kết hợp tính thực tiễn tạo nên ý tưởng PT bền vững của đồ án QH ĐT Vĩnh Phúc”

Bài phỏng vấn Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Định Dũng
Năm 2011 đánh dấu một mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Tỉnh Vĩnh Phúc khi Thủ tướng Chính phủ chính thức phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Đô thị Vĩnh Phúc đến năm  2030 và tầm nhìn đến năm 2050. Đô thị Vĩnh Phúc là đô thị vượt ra ngoài ranh giới hành chính đầu tiên trên cả nước được Thủ tướng chính phủ phê duyệt. Điều đó đã thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và Chính phủ tới sự phát triển của một vùng đất tiềm năng về kinh tế và giàu truyền thống văn hóa, lịch sử, đồng thời, tạo tiền đề để Vĩnh Phúc phát triển lên một tầm cao mới.
Tạp chí Kiến trúc đã có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Bộ xây dựng Trịnh Đình Dũng – nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phúc về quá trình hình thành và ý nghĩa của đồ án quy hoạch đặc biệt này.
Trân trọng giới thiệu với bạn đọc.

Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng phát biểu tại buổi lễ công bố Quy hoạch chung xây dựng đo thị Vĩnh Phúc

1. PV: Được biết, đồ án quy hoạch chung xây dựng đô thị Vĩnh Phúc đã được tỉnh Vĩnh Phúc chuẩn bị trong thời gian dài và khi ấy với trọng trách Bí thư Tỉnh ủy  Vĩnh Phúc, Bộ trưởng đã rất tâm huyết với đồ án này. Xin Bộ trưởng cho biết quá trình hình thành ý tưởng quy hoạch đô thị Vĩnh Phúc?
Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng:
Tỉnh Vĩnh Phúc nằm trong Vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, thuộc quy hoạch Vùng Thủ đô Hà Nội, vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, hệ thống giao thông đa dạng (đường sông, đường bộ và đường sắt..), vùng sinh thái đặc trưng 3 miền đồng bằng, trung du, miền núi…nên Vĩnh Phúc có rất nhiều điều kiện  thuận lợi để phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp. Ngay từ khi tái lập tỉnh (1/1/1997), Vĩnh Phúc đã  chủ động quy hoạch tổng thế các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh, quy hoạch xây dựng các đô thị Vĩnh Yên, Phúc Yên, Mê Linh và tạo mọi điều kiện để thu hút đầu tư làm động lực phát triển kinh tế xã hội toàn Tỉnh. Đến nay, Vĩnh Phúc đã đạt những thành tựu rất đáng tự hào về kinh tế, xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Từ một tỉnh thuần nông, Vĩnh Phúc đã dần chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông lâm nghiệp. Tốc độ đô thị hóa tại Thành phố Vĩnh Yên, Thị xã Phúc Yên, Huyện Bình Xuyên…diễn ra rất nhanh chóng, song vẫn mang tính tự phát và manh mún. Thực tế đô thị hóa tại Vĩnh Yên, Phúc Yên và Bình Xuyên cho thấy Vĩnh Phúc vẫn thiếu một quy hoạch chung có tầm nhìn để đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống hạ tầng khung, chuẩn bị tốt đất đai xây dựng nhằm làm chủ được xu thế và phát triển một đô thị lớn, bền vững trên cở sở gắn kết một cách khoa học giữa TP Vĩnh Yên, thị xã Phúc Yên, huyện Bình Xuyên, và các khu lân cận Huyện Yên Lạc, Vĩnh Tường, Tam Dương, Tam Đảo, từng bước hình thành một đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh Vĩnh Phúc.
Qua nhiều năm công tác trong lĩnh vực quản lý quy hoạch kiến trúc xây dựng, tôi đã ý thức rất rõ rằng Quy hoạch đô thị là một bộ môn khoa học rất quan trọng kiến tạo môi trường sống cho con người. Cũng chính vì vậy nó cần thiết phải bám vào thực tiễn. Một đồ án quy hoạch tốt phải là một đồ án mang tính khoa học cao, nắm bắt được quy luật phát triển đô thị để áp dụng hiệu quả, phù hợp với thực tiễn đặc trưng địa lý, kinh tế, văn hóa, xã hội của vùng đất – địa bàn quy hoạch…Cho nên, có thể nói tính khoa học kết hợp với tính thực tiễn sẽ tạo nên đặc trưng phát triển bền vững cho một đồ án quy hoạch đô thị.
Bài học từ Quy hoạch đô thị huyện Mê Linh (năm 2001 với quy mô 15.000 ha cho 15 vạn dân) là những gợi ý ban đầu để định hướng quy hoạch phát triển đô thị Vĩnh Phúc. Mê Linh đã tận dụng vị thế nằm liền kề Thủ đô Hà Nội để tạo sự thu hút đầu tư công nghiệp, đô thị, phát triển công nghệ, là nơi cung cấp thực phẩm sạch và các dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng. Xuất phát từ lý do trên, Mê Linh đã chuyển đổi thành công cơ cấu kinh tế từ sản xuất  nông nghiệp làm chủ đạo sang cung cấp sản phẩm, dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng, và thương mại. Mê Linh không chỉ đạt được tốc độ phát triển nhanh, ổn định mà còn tạo nên sự liên kết chặt chẽ với Hà nội trở thành một chuỗi đô thị phát triển. Năm 2008, Mê Linh đã được sáp nhập vào TP Hà Nội, nên Vĩnh Phúc rất cần phải điều chỉnh lại phạm vi phát triển đô thị và lập ra một cấu trúc mới cho hệ thống đô thị của Vĩnh Phúc.
Ý tưởng chỉ đạo của Tỉnh ủy là: Đồ án quy hoạch chung xây dựng Đô thị Vĩnh Phúc không nhất thiết phải lệ thuộc vào ranh giới hành chính của Thành phố Vĩnh Yên hay Thị xã Phúc Yên như từ trước tới này thường làm. Điều quan trọng là phải nắm bắt quy luật phát triển đô thị hiện đại, nhìn thấy trước được tương lai phát triển kinh tế xã hội rất nhanh của các đô thị trong Tỉnh để từ đó quy hoạch xây dựng Đô thị Vĩnh Phúc là một đô thị hạt nhân hợp nhất, tích tụ thế mạnh tổng hợp của các đô thị: Thành phố Vĩnh Yên, Thị xã Phúc Yên, Huyện Bình Xuyên và các khu vực đô thị hóa nhanh thuộc một số Huyện trong Tỉnh.
Với đà phát triển mạnh trong tương lai, Đô thị Vĩnh phúc sẽ trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương, đóng vai trò tiên phong thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế xã hội của một vùng lãnh thổ.
Vì vậy, từ năm 2007, tỉnh Vĩnh Phúc đã phối hợp với Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép Tỉnh nghiên cứu lập Quy hoạch chung đô thị Vĩnh Phúc với mục tiêu gắn kết chặt chẽ và hài hòa giữa đô thị Vĩnh Phúc với vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ nói chung và với Thủ đô Hà Nội nói riêng, trên cơ sở tăng cường hợp tác quốc tế, gắn với các hành lang kinh tế; đặc biệt là hành lang kinh tế Côn Minh – Hà Nội – Hải Phòng, nhằm khai thác tối đa các tiềm năng và lợi thế của địa phương, phát huy nội lực để xây dựng đô thị Vĩnh Phúc có tầm và vị trí xứng đáng trong vùng Thủ đô Hà Nội và cả nước. Xây dựng đô thị hạt nhân – hợp nhất bao gồm TP Vĩnh Yên, TX Phúc Yên, huyện Bình Xuyên và các KĐT hóa nhanh thuộc các huyện Yên Lạc, Vĩnh Tường, Tam Dương, Tam Đảo với quy mô quy hoạch đô thị Vĩnh Phúc khoảng 320 km2, dân số đô thị khoảng  1- 1,2 triệu người.
Vừa qua, đồ án Quy hoạch chung đô thị Vĩnh Phúc đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng chính phủ phê duyệt. Đây là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với Tỉnh Vĩnh Phúc, là tiền đề để Vĩnh Phúc phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Mô hình Quy hoạch chung đô thị Vĩnh Phúc

2. PV: Vĩnh Phúc là đô thị đầu tiên thực hiện quy hoạch đô thị xây dựng theo mô hình đô thị hạt nhân, hợp nhất. Và đây là quy hoạch chưa có tiền lệ trong công tác quy hoạch đô thị tại Việt Nam. Với vai trò là người đứng đầu ngành Xây dựng Việt Nam, Xin Bộ trưởng cho biết ý kiến chỉ đạo giúp đỡ Tỉnh Vĩnh Phúc triển khai đồ án quy hoạch đã được Thủ tướng Phê duyệt vào cuộc sống ?
Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng:
Để đồ án đi vào cuộc sống, tỉnh Vĩnh Phúc cần quan tâm, tập trung vào một số công việc. Thứ nhất, UBND tỉnh cần khẩn trương phổ biến QH sâu rộng đến các ngành, các cấp, nhân dân, tạo sự đồng thuận cao về nhận thức, quyết tâm thực hiện tốt QH. Thứ hai, Vĩnh Phúc tiếp tục khẩn trương triển khai lập các QH phân khu, QH chi tiết cụ thể hóa QHC, làm cơ sở  triển khai các dự án đầu tư. Thứ ba, Vĩnh Phúc phải quản lý tốt công tác xây dựng theo QH. Thứ tư, UBND tỉnh Vĩnh Phúc tập trung chỉ đạo soạn thảo và ban hành quy định quản lý QHC đô thị Vĩnh Phúc, quy chế quản lý QH, kiến trúc toàn đô thị… Thứ năm, Vĩnh Phúc cùng với các ban ngành tiếp tục xây dựng cơ chế, chính sách phát triển đô thị, nhất là cơ chế huy động các nguồn lực để phát triển đô thị. Thứ sáu, Vĩnh Phúc với trách nhiệm là địa phương thuộc quy hoạch vùng Thủ đô cùng với Hà Nội và các địa phương trong vùng thủ đô, vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ xem xét điều chỉnh QH vùng thủ đô trong thời gian tới.
Vì là đô thị đầu tiên thực hiện quy hoạch theo cách làm này, Bộ Xây dựng sẽ giúp đỡ và hướng dẫn Vĩnh Phúc triển khai quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết cũng như kịp thời tháo gỡ các vướng mắc trong chuyên môn cũng như trong cơ chế chính sách. Bên cạnh đó, một trong những công việc quan trọng là Vĩnh Phúc cần tạo mọi điều kiện để thu hút các nguồn lực phát triển đô thị, để đô thị Vĩnh Phúc trở thành đô thị có chất lượng sống tốt, khơi dậy những tiềm năng của vùng đất giàu truyền thống lịch sử, và bản sắc văn hóa để phát triển bền vững, từ đó, đô thị Vĩnh Phúc không chỉ là đô thị đối trọng của Thủ đô mà còn góp phần giảm tải cho Hà nội về giáo dục đào tạo, văn hóa du lịch, y tế, dân số, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội khác.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng về cuộc trao đổi này!
PV. Thanh Hương ( thực hiện)