Phong trào KTS trẻ: Trưởng thành và đi vào chiều sâu

Vào những ngày đầu thành lập Câu lạc bộ (CLB) KTS Trẻ Việt Nam, tháng 10/ 2006, sau khi dâng hương tại Văn Miếu Quốc tử giám, chuyến tàu đêm không chỉ đưa hơn 200 KTS trẻ (trong độ tuổi trên dưới 30) đến với vùng đất Sapa (Lào Cai), mà quan trọng hơn, đã đưa họ đến một sân chơi mới – Một phong trào hoạt động được mong đợi trong suốt hơn mười năm qua, ngày hôm nay đã trở thành một hệ thống tập hợp hàng ngàn KTS đang làm nghề trên toàn quốc.

Ban điều hành CLB KTS trẻ Việt Nam

Sau hơn 10 năm với những bước đi chập chững, kết nối, truyền cảm hứng và lan tỏa những giá trị, cộng đồng KTS trẻ Việt Nam đã hiện diện rõ nét trong đời sống nghề nghiệp tại các TP lớn, địa phương, đơn vị tư vấn ngành và các trường đại học. Liên hoan KTS Trẻ Việt Nam được tổ chức 2 năm/ lần đã trở thành sự kiện lớn của nghề thu hút và được mong chờ. Mỗi kỳ liên hoan các hoạt động giao lưu, tọa đàm, chuyên môn, đóng góp xã hội đều đạt chất lượng cao, có tính đặc thù gắn kết và lan tỏa.

Không khó để nhận ra rằng, trong suốt quá trình đó, giới KTS trẻ Việt Nam đã nhạy bén và năng động bắt kịp nhịp điệu với tất cả những cơ hội và thách thức của thời kỳ hội nhập. Quá trình quốc tế hóa hoạt động kiến trúc ngay trên sân nhà đã khiến giới nghề thêm nhiệt huyết nhằm tìm giải pháp để sống và làm nghề, tồn tại trong quá trình cạnh tranh. Và rõ ràng, trong “cuộc chiến” sinh tồn ấy, các KTS trẻ Việt Nam đã có sự trưởng thành nhanh và mạnh, cả về chất và lượng. Điều này thể hiện rõ nét trong diện mạo kiến trúc nước nhà, trong các giải thưởng uy tín trong và ngoài nước. Sự phục hồi kinh tế Việt Nam giai đoạn 2014 – 2016 tiếp tục tạo điều kiện cho thị trường bất động sản khởi sắc cho đến giai đoạn 2019- 2020, điều này đã trực tiếp tạo nên một thị trường công việc phong phú và đa dạng thể loại giúp các KTS trẻ thể hiện mình cũng như phát triển năng lực cá nhân và tổ chức.

Một thế hệ KTS độ tuổi 35 – 40 tuổi bước vào độ chín bắt đầu tạo dựng thương hiệu và cá tính thiết kế với lối đi sáng tạo ngôn ngữ nghề riêng. Trước đó, các KTS trẻ U40 thế hệ trước, nay đã là U50, thực sự “tỏa hương sắc” với nhiều tên tuổi định vị rõ nét đẳng cấp nghề, không chỉ trong phạm vi quốc gia mà còn tạo tiếng vang trên trường kiến trúc quốc tế như Võ Trọng Nghĩa, Hoàng Thúc Hào, Nguyễn Hoàng Mạnh, Đoàn Thanh Hà…. Các anh không chỉ nỗ lực trong hoạt động nghề thông thường, việc chăm chỉ tham gia và gặt hái các giải thưởng quốc tế cũng là một nỗ lực đáng khen ngợi, giúp tạo dựng hình ảnh KTS trẻ Việt Nam với thế giới, mặt khác gây niềm cảm hứng tự hào cho giới trẻ noi theo.

Trên con đường sáng tạo bước đầu tạo dựng danh tiếng và khẳng định tư duy thiết kế, nhiều KTS trẻ đã chọn lựa các thể loại công trình nhỏ như nhà ở và các công trình tiến bộ đóng góp cho cộng đồng hay các công trình tại nông thôn. Tuy công trình nhỏ nhưng được ghi nhận là một cách làm thỏa chí sáng tạo của người làm nghề, đồng thời, đóng góp những tâm huyết, sự nỗ lực và nhân văn hướng về người dân. Điều này rất đáng trân trọng và cần khuyến khích. Trên con đường đi đó, nhiều tác phẩm thật sự để lại dấu ấn và có giá trị chuyên môn đóng góp cải thiện môi trường sống tại các vùng nông thôn Việt Nam. Hội KTS Việt Nam đã ghi nhận và trao tặng nhiều giải thưởng thể loại này cũng là một cách vinh danh khích lệ những hướng đi đúng đắn của các KTS trẻ dấn thân đầy bền bỉ.

Bên cạnh đó, trong thời gian qua, một lượng không nhỏ KTS được đào tạo bài bản tại nhiều nền kiến trúc lớn trên thế giới như Mỹ, Anh, Pháp, Nhật, Úc…. đã trở về Việt Nam, đóng góp một lượng KTS trẻ giỏi nghề cho thị trường. Các bạn làm việc tiếp tục tại các công ty kiến trúc nước ngoài, một số ít khởi nghiệp tuy chưa thành công lớn nhưng cơ bản vững vàng. Các công ty kiến trúc lớn mở văn phòng ở Việt Nam trong lĩnh vực kiến trúc quy hoạch đã có tỷ lệ nhân viên KTS trẻ Việt Nam hầu hết từ cấp trưởng phòng trở xuống. Với đội ngũ này, tôi cho rằng lực lượng KTS sẽ có những bước tiến mới, tiếp cận xu hướng kiến trúc hiện đại trong khu vực và trên thế giới.

Trên đây là một vài phác họa cho bức tranh tổng thể về sự trưởng thành của giới KTS trẻ, tuy rằng chưa thực đầy đủ, và cũng đã sơ lược đi nhiều những khó khăn và thách thức của họ. Hội KTS Việt Nam và các Hội địa phương, với việc thành lập các CLB KTS trẻ địa phương, các sân chơi phối hợp vùng miền đã nỗ lực trong việc phong phú hóa các hoạt động để thu hút hội viên cả nước, đặc biệt là đối với giới trẻ – Hướng tới việc kết nối toàn diện, tạo nên sức mạnh tổng thể từ phong trào, từ lực lượng thực tiễn đến vai trò dẫn dắt, định hướng và bảo hộ của Hội tới giới KTS trẻ. Có nghĩa là, sự bồi dưỡng KTS trẻ hôm nay chính là bồi dưỡng, dẫn dắt và định hướng phát triển nền kiến trúc nước nhà trong tương lai.

Muốn làm được điều này, thực ra không khó, nhưng yêu cầu tiên quyết là sự chủ động, thậm chí cần đến cả tinh thần “dấn thân” của các KTS trẻ hôm nay. Họ năng động, mạnh mẽ, yêu nghề và có lợi thế hỗ trợ của tri thức và công nghệ. Họ tiên phong trong mọi hoạt động sáng tạo và tạo dựng uy tín, bản lĩnh nghề nghiệp. Họ chủ động tham gia các phong trào, kết nối hành động và lan tỏa ý thức vì cộng đồng… Tôi tin và chờ đợi những thành công mới của KTS trẻ Việt Nam trong tương lai.

KTS Nguyễn Thu Phong  – Chủ nhiệm CLB KTS trẻ Việt Nam

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 08-2020)