QH phân khu 1/2000 một phần khu đô thị du lịch sinh thái gắn với giá trị đầm Ô Loan - Giải Ba Loa Thành 2025

Tên đồ án: QH phân khu 1/2000 một phần khu đô thị du lịch sinh thái gắn với giá trị đầm Ô Loan
Giải thưởng: Giải Ba Loa thành 2025
SVTH: Nguyễn Võ Trung Kiên
GVHD: TS. KTS Trần Mai Anh
Trường: Trường Đại học Kiến trúc Tp. Hồ Chí Minh

Trong bối cảnh phát triển đô thị hóa kết hợp biến đổi khí hậu, thiên tai và ngập lụt đang là hệ quả tất yếu của xu hướng phát triển nóng hiện nay. Mô hình phát triển đô thị bền vững là phương án cấp thiết để thích ứng với đặc điểm của các đô thị hiện nay, đặc biệt tại duyên hải Nam Trung Bộ. Khu vực huyện Tuy an, Phú sơn, khu vực Đầm Ô Loan (tỉnh Phú Yên) hàng năm chịu bão, áp thấp; đường bờ biển ít che chắn, thiếu hệ đảo chắn gió, gió mạnh và khô; thảm thực vật mỏng và hạ tầng chưa đáp ứng, khiến rủi ro môi trường – xã hội, biến động về đời sống dân cư, an toàn cư trú, thiệt hại người và của gia tăng khi đô thị hóa.

Ý tưởng đồ án Quy hoạch phân khu 1/2000 khu đô thị du lịch gắn với Đầm Ô Loan lấy hệ sinh thái tự nhiên, cảnh quan, mặt nước làm “khung xương” tổ chức không gian. Đồ án dựa vào cấu trúc nền tảng tự nhiên của khu vực và cấu trúc phức tạp, sự chuyển biến linh động đóng–mở cửa đầm, cấu trúc thủy văn đặc thù và địa mạo bờ ngang của Phú Yên định hình phương án, chuyển thách thức thành cơ hội: phục hồi dòng chảy, giảm bồi lắng, đồng thời kiến tạo mô hình đô thị – du lịch thích ứng khí hậu, tôn vinh bản sắc làng xóm cộng đồng dân cư ven đầm Ô Loan.

Với Mục tiêu (1) Giảm nguy cơ bồi lắng lòng đầm thông qua khơi thông, thiết lập mạng dòng chảy tuần hoàn. (2) Hình thành đô thị du lịch – nghỉ dưỡng mang tầm danh thắng Ô Loan, an toàn trước thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu. (3) Tôn tạo bản địa, phát triển các làng sinh thái gắn cộng đồng, bảo tồn cấu trúc dân cư bản địa gắn với tập quan văn hóa Đầm.

Giải pháp chủ đạo Tổ chức vùng đệm sinh thái – thủy văn liên kết khu vực trong đầm với cửa biển, từng bước khơi thông các luồng nước trọng yếu để giảm thiểu bồi lắng. Phát triển vùng đệm hành lang xanh – không gian mở kết nối toàn khu, hình thành trục đi bộ ven đầm và các điểm ngắm cảnh – bến thuyền phục vụ du lịch. Cấu trúc lại cụm làng sinh thái, nhận diện giá trị văn hóa địa phương và liên kết với sản phẩm du lịch bản địa và du lịch cộng đồng để tôn vinh giá trị bản địa. Chuyển đổi mô hình thủy sản: các ao nuôi tích hợp vườn thủy sinh lọc nước, vừa là hạ tầng môi trường, vừa là không gian trải nghiệm – giáo dục, tạo chuỗi giá trị bền vững cho cộng đồng và đô thị.